IV SA/Po 1106/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie doraźnej pomocy pieniężnej 1. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana |Sygn. akt IV SA/Po 1106/14 | |UZASADNIENIE | |Przedmiotem skargi wniesionej przez S. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów| |i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...]. Decyzją tą organ, działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 | |pkt 1 K.p.a. oraz art. 19d ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i | |okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r., poz. 400), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] o przyznaniu skarżącemu | |doraźnej pomocy pieniężnej w wysokości 300zł. | |Stan faktyczny sprawy jest następujący: | |Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2014r. S. W. zwrócił się Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie pomocy | |pieniężnej ze środków budżetowych, będących w dyspozycji tego organu, na dofinansowanie kupna dwóch akumulatorów żelowych do wózka | |inwalidzkiego oraz aparatu słuchowego. | |Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...]przyznał skarżącemu doraźną pomoc pieniężną | |w wysokości 300 zł. Decyzja nie zawiera uzasadnienia. | |Pismem z dnia 11 lipca 2014r. S. W. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Domagał się przyznania wyższej pomocy pieniężnej, powołując | |się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. | |Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia| |2014r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. | |W uzasadnieniu tej decyzji organ przeanalizował sytuację materialną skarżącego. Podkreślił, że wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do | |pracy i samodzielnej egzystencji, mieszka z synem, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie 1.611,50 zł. Ze względu na stan | |zdrowia wymaga leczenia farmakologicznego i systematycznych wizyt w placówkach służby zdrowia. W związku z istniejącymi schorzeniami ponosi| |koszty leczenia oraz dojazdu do specjalistów. Decyzją z dnia [...] marca 2014r. skarżący otrzymał pomoc pieniężną na kwotę 1.500 zł na zakup | |aparatu słuchowego. Skarżący dołączył fakturę VAT z dnia 27.05.2014r. za zakupiony aparat słuchowy na łączną kwotę 600 zł oraz kosztorys z | |dnia 24.06.2014r. za wymianę baterii żelowych do wózka akumulatorowego na kwotę 2.100 zł. Skarżący jako kombatant – jest uprawniony do | |otrzymywania dodatku kombatanckiego, kompensacyjnego i ryczałtu energetycznego w łącznej wysokości 4.841,76 zł. rocznie tj. 403,48 zł. | |miesięcznie. Wnioskodawca ma także prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej (art. 47c ustawy z dnia 27 sierpnia| |2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), a jako inwalida| |wojenny ma prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w niektóre leki oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Przysługuje mu | |ponadto pierwszeństwo w dostępie do środowiskowej opieki socjalnej w miejscu zamieszkania oraz uzyskania miejsc w domach pomocy społecznej,| |w szczególności w domach przeznaczonych dla kombatantów (art. 18 ustawy o kombatantach). | |Organ podkreślił, że dysponuje ograniczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną. Nie jest zatem możliwe pozytywne rozpatrzenie | |wszystkich wniosków i udzielenie każdemu wnioskodawcy pomocy zgodnie z oczekiwaniami, zwłaszcza że w bieżącym roku skarżący został objęty | |już dwukrotnie wsparciem finansowym w podwyższonej kwocie (na podstawie decyzji z dnia [...] maja 2014r. i decyzji z dnia [...] lipca 2014r.) | |S. W. w skardze do sądu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przedstawił swoją sytuację materialną i zdrowotną | |oraz stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące. | |Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko | |zawarte w zaskarżonej decyzji. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Na wstępie wyjaśnić należy, że kognicja Sądu administracyjnego ogranicza się do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych | |rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przeprowadzona zatem kontrola zaskarżonych do Sądu | |administracyjnego aktów administracyjnych nie może opierać się na kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji | |administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub | |naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu | |przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). | |Skarga zasługuje na uwzględnienie. | |Ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z| |2014 r., poz. 1206), stanowi, że kombatant (lub po jego śmieci członkowie najbliższej rodziny) może ubiegać się o przyznanie doraźnej lub | |okresowej pomocy pieniężnej. Kryteria i zasady przyznania tej pomocy zostały uregulowane w przepisie art. 19 tej ustawy. Z powołanego | |przepisu wynika, że pomoc tę przyznaje i udziela kierownik ośrodka pomocy społecznej, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu | |Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 kwietnia 1998r. w sprawie kryteriów, form i trybu przyznawania i udzielania pomocy pieniężnej| |z Państwowego Funduszu Kombatantów (Dz. U. Nr 53, poz. 223). W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i | |Osób Represjonowanych, może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach niż określone w rozporządzeniu. | |Przepis art. 19d ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnia Szefa | |Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do przyznania kombatantowi, w szczególnie uzasadnionych przypadkach pomoc pieniężną na | |innych warunkach niż określone w art.19a ust.1-3 powołanej ustawy. | |W przedmiotowej sprawie przede wszystkim należy zauważyć, że pierwsza decyzja organu nie zwiera w ogóle uzasadnienia co już skutkuje jej | |uchyleniem bowiem narusza szereg przepisów procedury administracyjnej, w tym art.8,9,11,77 i 107 § 3 kpa. Organ I instancji nie uzasadnił | |dlaczego przyznał skarżącemu dofinansowanie w wysokości 300 zł. Organ nie zbadał bowiem sytuacji życiowej i materialnej skarżącego. Z akt | |sprawy nie wynika, czy i jaką konkretnie pomoc finansową otrzymuje skarżący ze środków publicznych. Należy w tym miejscu podkreślić, że | |organ uwzględnił żądanie skarżącego jedynie w części, natomiast tylko w przypadku uwzględnienia żądania strony w całości, organ może | |odstąpić od uzasadnienia decyzji (art.107 § 4 kpa). | |Organ ponownie rozpoznając sprawę, choć należycie uzasadnił swoją decyzję nie zwrócił na ten fakt uwagi. Nadto w uzasadnieniu powołał się | |na decyzję z dnia [...] marca 2014r., na mocy której skarżący otrzymał pomoc pieniężną na kwotę 1500 zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie | |kosztów zakupu aparatu słuchowego, jednakże w aktach administracyjnych brak takiej decyzji. Nadto druga decyzja mimo, iż zawiera | |uzasadnienie, to nie wynika z niego jakimi kryteriami kierował się organ podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie. | |Sąd podkreśla, że co prawda decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie przyznania pomocy finansowej | |korzysta ze swoistego "luzu decyzyjnego" i ma charakter rozstrzygnięcia uznaniowego. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności | |organu w rozstrzygnięciu sprawy. Organ administracji publicznej jest zobowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej i wydanie decyzji | |poprzedzić wszechstronnym i dogłębnym rozważeniem wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, czego w ocenie Sądu w niniejszej sprawie | |zabrakło. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowanie dowodowego są tu większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w | |poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji organ powinien najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza| |okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i | |słusznym interesem obywatela z art.7 kpa. | |Przypomnieć jednocześnie należy, że kontrola przez sąd administracyjny decyzji uznaniowych jest ograniczona. Kontrola ta sprowadza się do | |ustalenia, czy decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sąd bada więc, czy decyzja | |została podjęta przez organ uprawniony, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji, oraz czy jej wydanie | |poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Należy mieć na uwadze, że skarżący na| |wezwanie organu I instancji przedstawił kosztorys akumulatorów do wózka inwalidzkiego, aparatu słuchowego oraz decyzję o waloryzacji | |emerytury. Koszt zakupu akumulatorów wynosi 2100 zł. Skarżący ma 94 lata, jest osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji, | |porusza się jedynie na wózku inwalidzkim, który bez akumulatorów nie funkcjonuje. Otrzymuje emeryturę w kwocie 1183 zł plus dodatki w | |kwocie 610 zł. Mieszka z synem, który nie pracuje i schorowaną synową. Zatem sytuacja życiowa strony skarżącej jest wyjątkowo | |skomplikowana. | |Sąd dopatrzył się w zaskarżonej decyzji cech dowolności. Sąd podkreśla, że co prawda analiza sytuacji materialnej wnioskodawcy, musi być | |dokonana w kontekście posiadanych przez organ środków pieniężnych oraz sytuacji innych wnioskodawców ubiegających się o pomoc w tym | |szczególnym trybie. Jednak rozpoznając niniejszy wniosek organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie uzasadnił w sposób | |właściwy i wyczerpujący dokonanego wyboru załatwienia sprawy, w tym także co do wysokości przyznanej pomocy. | |Reasumując stwierdzić należy, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa, w związku z czym Sąd na podstawie| |art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art.135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a. |