IV SA/Po 1120/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosków D.W. i J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy D.W. i J.W. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków skarżący podali, że prowadzą gospodarstwo domowe wraz z synem, a źródłem ich utrzymania są należne im renty i dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha w łącznej wysokości [...] – [...] zł. Opisując swą sytuację majątkową wnioskodawcy wskazali, iż nie posiadają żadnych oszczędności a ich jedyny majątkiem poza nieruchomością rolną jest dom o pow. [...] m2. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawców pismami z dnia 18.11.2014r. (odebranymi w dniu 8.12.2014r.), za pośrednictwem pełnomocnika, wezwano skarżących do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych za okres ostatnich 6 miesięcy, oszacowania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem rodzaju produkcji rolnej oraz jego skali (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych). Wskazać należało również czy wnioskodawcy korzystają z dopłat do produkcji rolnej oraz przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego, określić kwotę stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.), przedłożyć zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości oraz kserokopie decyzji określających wysokość rent należnych skarżącym. Wnioskodawcy nie odpowiedzieli na powyższe wezwania. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnili w pełni swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyli żadnych dokumentów koniecznych do ustalenia wysokości uzyskiwanych rent oraz dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu przez skarżących oznacza, że nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.