IV SA/Po 1121/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-01-17

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Bożenia Popowska, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dziewięciu budynków mieszkalnych wolnostojących na nieruchomości położonej w strefie pośredniej ochrony ujęcia wody podziemnej jest zgodna z prawem, uwzględniając przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawa wodnego oraz ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, iż planowana inwestycja narusza przepisy odrębne, w szczególności prawo wodne. Organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia dotyczące strefy ochronnej ujęcia wody, myląc ograniczenia z zakazami i nie badając rzeczywistego zagrożenia dla jakości i wydajności ujęcia. Ponadto, organy nie ustosunkowały się do argumentów skarżącego dotyczących możliwości stosowania przydomowych oczyszczalni ścieków oraz wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy dla sąsiedniej działki.
Stan faktyczny
Skarżący P.S. wnioskował o ustalenie warunków zabudowy dla budowy dziewięciu budynków mieszkalnych na działce położonej w strefie pośredniej ochrony ujęcia wody podziemnej "Lis". Wójt Gminy odmówił wydania decyzji, wskazując na brak wystarczającego uzbrojenia terenu (sieci kanalizacyjnej) i zakazy wynikające z rozporządzenia Dyrektora RZGW w Poznaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP i KPA, a także błędną interpretację przepisów rozporządzenia i ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, wskazując na sprzeczność z wcześniejszą decyzją organu I instancji dla sąsiedniej działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G.W. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Skarżącego P.S. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Bożenia Popowska WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G.W. z dnia (...) r. nr (...); 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Skarżącego P. S. kwotę (...) (...) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia (...) r. P.S. wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dziewięciu budynków mieszkalnych wolnostojących na nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina G. W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...), obręb (...) B.. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wójt Gminy G. W. na podstawie art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1, art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717, dalej upzp) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. nr 98, poz.1071, dalej kpa) odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dla przedmiotowej inwestycji przeprowadzono analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w wyznaczonym wokół działki budowlanej obszarze analizowanym, analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz analizę stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację przedmiotowej inwestycji. Obszar objęty wnioskiem znajduje się w strefie pośredniej ochrony ujęcia wody podziemnej "Lis" ustalonej w rozporządzeniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 200 9 r. nr 116, poz. 1885, dalej rozporządzenie Dyrektora RZGW w Poznaniu) w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "Lis" dla miasta Kalisza, dla której określono zakaz lokalizowania zabudowy mieszkaniowej dla terenów nie wyposażonych w sieci kanalizacji sanitarnej oraz zakaz lokalizowania zbiorników bezodpływowych i oczyszczalni ścieków sanitarnych. W rejonie wnioskowanej lokalizacji nie występuje sieć kanalizacji sanitarnej, a istniejącej uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego, co nie pozwala na ustalenie warunków zabudowy. W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano niezbędne opinie i uzgodnienia. W odwołaniu od powyższej decyzji P. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 7,8,9, 107 kpa oraz art. 5 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w trybie art. 132 kpa i wydanie nowej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 kpa w całości i wydanie nowej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Ponadto podniósł, że w ramach obowiązującego stanu prawnego, organ I instancji w dniu (...) r. (wcześniej) wydał skarżącemu decyzję dotyczącą warunków zabudowy dla domu jednorodzinnego znajdującego się również na obszarze ochrony pośredniej ujęcia wody. W obu przypadkach stan prawny był tożsamy. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że dla wskazanego przez inwestora terenu nie ma planu miejscowego, a zatem ustalenia warunków zabudowy dokonuje się w decyzji zgodnie z art. 59 ust. 1 upzp i to jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie warunki wyszczególnione w art. 61 ust. 1 upzp. Przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład terenu stanowiącego strefę ochrony pośredniej ujęcia wody "Lis" objętego rozporządzeniem Dyrektora RZGW w Poznaniu, które w § 3 ust. 2 pkt 2 wprowadza zakaz lokalizowania budownictwa mieszkaniowego bez wcześniejszego skanalizowania terenu lub bez zgody na włączenie w istniejącą sieć kanalizacyjną. Przedmiotowa nieruchomość nie jest wyposażona w sieć kanalizacji sanitarnej i nie ma możliwości podłączenia do takiej sieci i w związku z tym nie spełnia warunku nie tylko określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 upzp, ale również wymogu zgodności z przepisami odrębnymi wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp. Przepis rozporządzenia jest wyraźny i nie dopuszcza możliwości zastąpienia kanalizacji sanitarnej przydomową oczyszczalnią ścieków. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił, ponownie jak w odwołaniu, naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 7,8,9,107 kpa oraz art. 5 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Wójta Gminy Godziesze Wielkie z dnia 4 lipca 2012 r. Uzasadniając skargę podniesiono, że rozporządzenie Dyrektora RZGW w Poznaniu nie zawiera zakazu lokalizowania zbiorników bezodpływowych. W związku z tym organy I i II instancji bezpodstawnie przyjęły, że zakaz wynikający z rozporządzenia dotyczy również kwestii zbiorników bezodpływowych. Wszelkie zakazy zostały w tym rozporządzeniu enumeratywnie wyszczególnione. Wychodząc z takiego założenia, należy przyjąć, że gdyby organ wydający rozporządzenie zamierzał wyłączyć takie rozwiązanie winien to uczynić w sposób jednoznaczny "expressis verbis". Natomiast jeżeli takiego zakazu nie zawarto to należy uznać, że lokalizowanie zbiorników bezodpływowych jest całkowicie dopuszczalne i nie może stanowić podstawy wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Kolejny zarzut dotyczy interpretacji zapisu zawartego w § 3 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia., który stanowi, że na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody wprowadza się następujące ograniczenia (...) lokalizowania budownictwa mieszkaniowego oraz turystycznego bez wcześniejszego skanalizowania terenu lub bez zgody włączenia ich w istniejącą sieć kanalizacyjną. Na podstawie wskazanego przepisu organy administracyjne uznały, że istniejące uzbrojenie terenu, nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, gdyż brak jest możliwości odprowadzenia ścieków sanitarnych z planowanych budynków jednorodzinnych, co nie pozwala na ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Powyższe stanowisko pozostaje w całkowitej sprzeczności z decyzją wydaną przez organ I instancji, który w ramach tożsamego stanu prawnego, w szczególności w trakcie obowiązywania rozporządzenia Dyrektora RZGW w Poznaniu, dla sąsiedniej działki (39/4) znajdującej się również w strefie pośredniej ochrony ujęcia wody podziemnej "Lis" ustalił warunki zabudowy. Wydając wówczas tę decyzję organ nie widział żadnych przeciwwskazań dla realizacji inwestycji. W zakresie dotyczącym odprowadzania ścieków wskazał, że "do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej, ścieki bytowo-gospodarcze odprowadzić do szczelnych zbiorników bezodpływowych lub przydomowych oczyszczalni ścieków. W przypadku przydomowych oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7,5 m3/dobę instalacje takie powinny posiadać odpowiednie aprobaty w zakresie ochrony środowiska, a budowa ich winna być zgłaszana w Starostwie Powiatowym w K." (pkt 3 ppkt b) decyzji z dnia (...) r.). Ponadto organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy, nie przedstawił skarżącemu stanowiska, które pojawiło się dopiero na etapie odpowiedzi na odwołanie skarżącego, z którego wynikało, że organ I instancji zdecydował się wydać skarżącemu decyzję o ustaleniu warunków zabudowy (decyzja z dnia (...) r.) ponieważ decyzja ta była ograniczona do jednego domu jednorodzinnego, a tym samym nie naruszała ona ustalonej zasady "ograniczenia lokalizowania budownictwa mieszkaniowego" na tym terenie. Realizacja natomiast 9 domów jednorodzinnych naruszałaby ewidentnie wyżej cytowane ograniczenia wynikające z art. 3 ust. 2 pkt 2 przedmiotowego rozporządzenia. Nie sposób zgodzić się z argumentacją wskazaną przez organ I instancji. Powyższa teoria ograniczająca lokalizowanie budownictwa mieszkaniowego do jednego domu jednorodzinnego na terenie ochrony pośredniej, nie znajduje żadnego potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Również wskazać należy, że aktem prawnym, który powinien być wzięty pod uwagę, a który został pominięty przez organ I i II instancji jest ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Przydomowa oczyszczalnia ścieków została uznana za równorzędne rozwiązanie z odprowadzaniem nieczystości płynnych poprzez sieć kanalizacyjną. W rozporządzeniu Dyrektora RZGW w Poznaniu jest mowa o sieci kanalizacyjnej. Na marginesie należy wspomnieć, że budowa takiej sieci stanowi zadanie własne gminy. W przedmiotowej sprawie, gmina nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku. Wyraźnie trzeba podkreślić, że w sytuacji odmiennej - istniejącej sieci kanalizacyjnej, skarżący bez wątpienia mając możliwość podłączenia się do niej, z takiej możliwości by skorzystał. Nie ma jednak takiej możliwości z przyczyn od niego niezależnych (zadanie własne gminy). Odnosząc się do treści tego rozporządzenia należało zauważyć, że nie wyłącza ono całkowicie możliwości lokalizowania inwestycji budowlanych. Tym samym dopuszczalna jest możliwość, pod pewnymi warunkami, lokalizowania budownictwa mieszkaniowego. Dopuszczenie możliwości dokonania inwestycji w strefie pośredniej ujęcia wody, zostało uwarunkowane spełnieniem konkretnych przesłanek. W rozpatrywanym zakresie dotyczą one podłączenia się do istniejącej kanalizacji. Interpretacja literalna przeprowadzona w tej sprawie przez organ administracyjne pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki, a także, co należy podkreślić z racjonalnością stosowania prawa i jego funkcją (celem), którym jest niewątpliwie, jeżeli chodzi o przepisy z dziedziny planowania przestrzennego, zapewnienie możliwości realizacji inwestycji z uwzględnieniem ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymagań ochrony środowiska, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa ludzi i mienia, walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności, potrzeb interesu publicznego (art. 1 ust. 2upzp). Ustawodawca nie przewidział możliwości całkowitego wyłączenia terenów ochrony pośredniej. Jego zamiarem było wyłączenie negatywnego wpływu czynników zagrażających środowisku. Za takowe nie uznał możliwości odprowadzania ścieków za pośrednictwem kanalizacji. Przyjmując dokonane przez ustawodawcę w art. 5 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, zrównanie "przydomowej oczyszczalni ścieków" z "siecią kanalizacyjną", należy uznać, że całkowicie dopuszczalne, winno być również zainstalowanie przydomowej oczyszczalni ścieków. Art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, określając obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku, nakazuje przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Przywołane unormowanie pozostaje w zgodzie z przepisami dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991 r., dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U.UE.L. z 1991 r. Nr 135, poz. 40 ze zm.), która nałożyła na państwa członkowskie UE obowiązek budowy we wszystkich aglomeracjach systemów zbierania ścieków komunalnych. W przypadku gdy ustanowienie systemu zbierania nie jest uzasadnione, jako że nie przyniosłoby korzyści dla środowiska lub powodowałoby nadmierne koszty, należy zastosować pojedyncze systemy lub inne właściwe systemy zapewniające ten sam poziom ochrony środowiska (art. 3 ust. 1 dyrektywy). Z treści powyższych przepisów wynika dopuszczenie w szczególnie uzasadnionych przypadkach stosowania zbiorników bezodpływowych, których stosowanie z założenia odpowiada kanalizacji sanitarnej. Oznacza to, iż właściciel nieruchomości przed wybudowaniem kanalizacji sanitarnej na danym terenie ma wynikające z ustawy prawo do zapewnienia utrzymania czystości na nieruchomości w zakresie odprowadzania ścieków poprzez realizację przydomowej oczyszczalni ścieków. Analiza powyższego unormowania prowadzi zatem do wniosku, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właścicielowi przysługuje prawo do budowy oczyszczalni ścieków zarówno w sytuacji, gdy budowa kanalizacji nie jest uzasadniona jak i w sytuacji, gdy jest ona uzasadniona ale sieć taka nie została jeszcze zrealizowana. Plany inwestycyjne gminy odnośnie wybudowania na danym terenie sieci kanalizacyjnej nie mogą wyłączyć uprawnienia właściciela nieruchomości do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Sam fakt planowania przez gminę budowy kanalizacji, pozostaje bez wpływu na zakres uprawnień właściciela w przedmiocie wyboru formy odprowadzania ścieków w postaci oczyszczalni. Dopiero realne istnienie kanalizacji może wyłączyć prawa właściciela w tym zakresie. Ponadto skarżący zauważył, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie spełniają podstawowych wymogów wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Są one bowiem bardzo lakoniczne, a co za tym idzie, nie zawierają treści, która by w sposób jednoznaczny wskazywała podstawy, na których organ oparł swoje rozważania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..270, dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie, w myśl art. 135 ppsa następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W sprawie niniejszej organ orzekał na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzupełnia regulacje, wprowadzając normy ukierunkowujące merytoryczne rozpatrywanie spraw. Zgodnie z brzmieniem art. 53 ust. 3 wydanie decyzji o warunkach zabudowy wiąże się z dokonaniem przez organ analizy dwóch elementów. Po pierwsze jest to analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych (art. 53 ust. 3 pkt 1), po drugie jest to analiza prawna i faktyczna dotycząca terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji (art. 53 ust. 3 pkt 2). Uzasadnienie decyzji winno opierać się na racjonalnych przesłankach, wynikających z analizy faktycznych okoliczności sprawy oraz stanu prawnego odnoszącego się do terenu, na którym projektowana jest inwestycja. W uzasadnieniu powinny się znaleźć wyniki analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, a także analizy stanu prawnego i faktycznego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, o których to analizach jest mowa w art. 53 ust. 3 ustawy. Są to podstawowe elementy merytorycznego rozpoznania wniosku, które powinny znaleźć swój wyraz w rozstrzygnięciu. Uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia musi wskazywać na sposób, w jaki ustalono stan faktyczny dotyczący inwestycji oraz miejsca jej realizacji. W sprawie niniejszej teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co powoduje, że ustalenie warunków zabudowy wymagało wydania decyzji. Warunki zabudowy i możliwość jej powstania określa przepis art. 61 ustawy, uzależniając wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy od spełnienia łącznie następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W ocenie Sądu zarzuty skargi, dotyczące naruszenia zaskarżoną decyzją art. 7, 8, 9 i 107 kpa są słuszne. Podkreślić należy, że decyzje organów obu instancji, w szczególności ich uzasadnienia, nie wykazały, że ewentualna decyzja ustalająca warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji na terenie wskazanym we wniosku byłaby niezgodna z przepisami odrębnymi, czego wymaga wspomniany przepis art. 61 ust. 1 pkt 5. Bezspornym w sprawie jest, że przedmiotowa inwestycja położona jest na terenie ochrony pośredniej, na obszarze o powierzchni 10,57 ha. Strefa ta została wyznaczona Rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "Lis" dla miasta Kalisza. Strefy ochronne ujęć wody ustanawiane są w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wody ujmowanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia oraz zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ze względu na ochronę zasobów wodnych (art. 51 ustawy Prawo wodne - Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Strefę ochronną ujęcia wody (pośrednią i bezpośrednią) stanowi obszar, na którym obowiązują zakazy, nakazy i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów oraz korzystania z wody (art. 52 ustawy Prawo wodne). Zgodnie z przepisem art. 54 tej ustawy na terenie ochrony pośredniej może być zabronione lub ograniczone wykonywanie robót oraz innych czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowania wody lub wydajności ujęcia, przy czym ustawa tylko przykładowo ("w szczególności") wskazuje szereg takich zakazów i ograniczeń. Należy zatem uznać, że określony zakaz, nakaz lub ograniczenie nie może mieć charakteru dowolnego, lecz musi służyć realizacji celu określonego w art. 54 ustawy, tzn. zapobieganiu zmniejszenia przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia. Decyzje organów obu instancji stwierdziły, że na obszarze ochrony pośredniej ujęcia wody, na której położona jest działka skarżącego obowiązuje zakaz lokalizowania budownictwa mieszkaniowego oraz lokalizowania oczyszczalni ścieków i zbiorników bezodpływowych. Stoi to w sprzeczności z tekstem rozporządzenia, które w § 3 ust. 1 pkt 4 zabrania lokalizowania na terenie ochrony pośredniej oczyszczalni ścieków, a w ust. 2 pkt 2 wprowadza w tej strefie ograniczenia (a nie zakaz) lokalizowania budownictwa mieszkaniowego oraz turystycznego bez wcześniejszego skanalizowania terenu lub bez zgody włączenia ich w istniejącą sieć kanalizacyjną. W zakazach ustanowionych w rozporządzeniu nie ma mowy o zbiornikach bezodpływowych czemu wyraz dał organ wydając decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu z dnia(...) r. dla budowy domu jednorodzinnego dla skarżącego. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że zakazy i ograniczenia wynikające z rozporządzenia Dyrektora RZGW winny być wykładane w świetle przepisu art. 54 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wobec czego w sprawie zachodziła konieczność wyjaśnienia, czy planowana przez skarżącego inwestycja może stworzyć zagrożenie zmniejszenia przydatności wody lub wydajności ujęcia – czego organy nie uczyniły. W niniejszej sprawie na terenie wyznaczonej rozporządzeniem strefy ochrony pośredniej istnieją ograniczenia w lokalizowaniu budownictwa mieszkaniowego, a nie jak była już o tym mowa - zakaz jego lokalizowania. Błędny jest zatem pogląd organu, że zawarte w rozporządzeniu ograniczenie jest równoznaczne z zakazem lokalizacji budownictwa i tym samym wyklucza to możliwość realizacji inwestycji bez względu na fakt, czy planowana inwestycja wywoła, czy też nie wywoła niekorzystne zmiany na obszarze ochrony wód i nie spowoduje zagrożenia wód podziemnych. Organ II instancji nie ustosunkował się do podnoszonej w odwołaniu inwestora okoliczności, iż w (...) r. wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy na budowę jednego budynku jednorodzinnego, bez odniesienia się do obowiązującego rozporządzenia Dyrektora DRZG. Jest to o tyle istotne, że w decyzjach obu instancji brak uzasadnienia dlaczego odmówiono zgody na budowę dziewięciu budynków. Tę okoliczność – zamiar budowy wielu ( dziewięciu) budynków - organ I instancji podniósł dopiero w odpowiedzi na odwołanie skarżącego, co jednak nie może być przedmiotem rozważań Sądu i nie jest wystarczające. Należało zatem podzielić stanowisko skarżącego, że w sprawie zachodzi potrzeba bardzo wnikliwego zbadania zagrożenia zmniejszenia przydatności ujmowanej wody lub zmniejszenia wydajności ujęcia w wyniku zrealizowania przedmiotowej inwestycji, przy uwzględnieniu rodzaju i powierzchni zabudowy terenu strefy ochronnej. Organ w zaskarżonej decyzji nie dokonał wyczerpującej analizy okoliczności sprawy i nie przeanalizował zarzutów zgłoszonych w sprawie przez skarżącego. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wziąć pod uwagę podniesionej wyżej kwestie i wnikliwie rozważyć, czy w tej sytuacji konieczne będzie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrogeologii na okoliczność czy realizacja zamierzenia inwestycyjnego skarżącego w postaci dziewięciu budynków jednorodzinnych spowoduje zagrożenie zmniejszenia przydatności ujmowanej wody lub zmniejszenie wydajności ujęcia. Przeprowadzone dowody muszą wskazywać jednoznacznie, że odmowa lub zgoda na realizację wnioskowanej zabudowy będzie zgodna z właściwymi przepisami, w szczególności nie będzie naruszać przepisów ustawy prawo wodne. Organ winien wziąć również pod uwagę przepisy ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który wskazuje jakie są obowiązki właściciela nieruchomości w przypadku gdy m. in. brak jest sieci kanalizacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał także, że naruszone zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisy prawa procesowego, tj. przepisy art. i 77 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, art. 7 oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie określonych w nich zasad postępowania. W sprawie nie zostały wyjaśnione wszelkie niezbędne okoliczności a uzasadnienia obu decyzji są nazbyt skrótowe i lakoniczne, nie przeprowadzono w niezbędnym zakresie postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło