IV SA/Po 1122/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-02-20

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie i ponosi znaczące wydatki na leczenie, opał, rachunki oraz spłatę zobowiązań, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego, uwzględniając jego dochód w wysokości [...] zł przeznaczany w całości na bieżące utrzymanie oraz znaczące wydatki, pozwala na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, ponieważ skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z niskiej emerytury i wysokich kosztów utrzymania, w tym leczenia. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego dochody i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018r. wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. R. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie nieruchomości w postaci "kilkuset metrów działki" o nieznanej przez niego wartości zabudowanej budynkiem gospodarczym zaadoptowanym na mieszkanie oraz oszczędności przeznaczonych na doprowadzenie kanalizacji. Wnioskodawca przedstawił również zestawienie wydatków na ratę za kanalizację ([...] zł.), prąd wykorzystywany również do dogrzania domu ([...] zł.) wyżywienie ([...] zł.), leki ([...] zł.), dojazdy na fizjoterapię ([...] – [...] zł.), węgiel ([...] zł.), dentystę ([...] zł.), telefon ([...] zł.), wizyty u lekarzy ([...] – [...] zł.). W uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przesłał zaświadczenie z ZUS o wysokości emerytury, zeznanie PIT 36 za 2016r., wyciąg z konta bankowego, potwierdzenie płatności raty za podłączenie kanalizacji, opłaty za prąd, podatek od nieruchomości, telefon i opał. W piśmie przesłanym wraz z powyższymi dokumentami wnioskodawca wyjaśnił, że koszty związane z leczeniem pochłaniają znaczną część jego emerytury. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 §1 pkt. 1 i 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego przy uwzględnieniu okoliczności, iż dochód wynoszący [...] zł. w całości przeznaczany jest na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło