IV SA/Po 1126/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-02-25

Skład orzekający: Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba fizyczna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego dochody, wydatki, sytuację rodzinną i stan zdrowia?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego dochody (emerytura) są niewystarczające do pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania oraz kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niską emeryturę i wysokie wydatki związane z utrzymaniem, leczeniem i opłatami. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak wnioskodawca złożył sprzeciw, przedstawiając dodatkowe wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Sąd rozpoznał sprawę od nowa po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych T. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że ma 67 lat i utrzymuje się samodzielnie. Jedynym jego źródłem dochodu jest emerytura wynosząca [...] zł. brutto. Wnioskodawca przedstawił również swoje wydatki miesięczne w tym zakup opału i utrzymanie nie swojego mieszkania (ok. [...] zł.), zakup leków i dojazdy do przychodni, szpitala i apteki (ok. [...] zł.), energia elektryczna (ok. [...] zł.), opłata za wywóz nieczystości płynnych i śmieci (ok. [...] zł.), opłata za wodę i zakup gazu butlowego (ok. [...] zł.), zakup odzieży (ok. [...] zł.). Skarżący zaznaczył, że systematycznie korzysta z pomocy rodziny i spłaca zadłużenie z okresu, gdy miał potracenia z emerytury. Wnioskodawca poinformował, że posiada nieruchomość – działka gruntu o pow. 100 m.kw. (współwłasność). Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca poinformował, że mieszka w użyczonym mieszkaniu, jest w separacji z żoną i nie składa zeznań podatkowych (rozlicza go KRUS). W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, Skarżący oświadczył, że nie składa zeznań podatkowych (rozlicza go KRUS) oraz nie posiada rachunków bankowych. Wnioskodawca nie udokumentował źródła pochodzenia środków finansowych stanowiących różnicę pomiędzy wysokością kosztów utrzymania, a wysokością dochodu (za treścią wniosku powtórzył jedynie, że tę różnicę pokrywa z pomocy dzieci, z którymi nie utrzymuje jednak kontaktu pomimo ich zameldowania pod wspólnym adresem). Wnioskodawca wyjaśnił, ze nie jest w stanie udokumentować czyją własność stanowi mieszkanie, w którym mieszka. Tym niemniej skarżący wyjaśnił, iż mieszkanie wskazane jako adres zamieszkania zajmuje na zasadzie dożywocia. Do pisma skarżący załączył dowód wydania 3 ton opału z dnia 28.11.2013r., fakturę zakupu drewna na kwotę [...] zł. oraz fakturę zakupu leków. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2014r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ustawowo przewidzianym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując na fakt, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Uzasadniając powyższe skarżący wskazał, iż mieszkanie zajmuje za zasadzie dożywocia udzielonego przez córkę, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Odrębne gospodarstwa domowe prowadzi również syn mieszkający w P. i córka mieszkająca w miejscowości oddalonej o 120 km. Skarżący podniósł również, iż jego żona z którą pozostaje w separacji utrzymuje się z emerytury i nie jest w stanie mu pomóc w opłaceniu kosztów sądowych. Skarżący wyjaśnił również, iż obecnie jego wydatki tylko nieznacznie przekraczają uzyskiwany dochód a opłaty za mieszkanie wskazane we wniosku w kwocie [...] zł. związane były z zakupem opału, który w całości został sfinansowany przez syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wydane w tym trybie postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest więc od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.) Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu deklarowanej wysokości dochodu, sytuacji rodzinnej i stanu zdrowia stwierdzić należy, że wnioskodawca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło