IV SA/Po 1135/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-02-27
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Anna Jarosz, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest zobowiązany do zawieszenia tego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez inny organ kwestii legalności istniejących okien w sąsiednim budynku?Ratio decidendi
Organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie jest zobowiązany do zawieszenia tego postępowania z powodu toczącego się postępowania legalizacyjnego dotyczącego okien w sąsiednim budynku. Kwestia legalności okien w sąsiednim budynku nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ organ ustalający warunki zabudowy nie może wkraczać w kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej, a ocena zgodności z przepisami technicznymi następuje na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie, upatrując zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu przed PINB dotyczącym legalności okien w sąsiednim budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie o zawieszeniu, uznając, że kwestia legalności okien nie jest zagadnieniem wstępnym. Po wyroku WSA uchylającym postanowienie SKO, Kolegium ponownie uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu postępowania. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę, obawiając się, że pozwolenie na budowę uniemożliwi realizację obowiązków wynikających z decyzji legalizacyjnej dotyczącej jej budynku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 13 września 2018 r. nr [...] uchyliło w całości postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia 16 października 2017 znak [...] zawieszające z urzędu posterowane w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z usługami w parterze przewidzianej do realizacji na działce nr [...] ark. 12, obręb W. położonej w P. przy ul. [...].
Powyższe postanowienia wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W. Investment Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (zwana też dalej "Wnioskodawcą" lub "Inwestorem") złożyła w dniu [...] P. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z usługami w parterze, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. 12, obręb W., położonej w P. przy ul. [...] (k. 1 akt adm. I inst.).
Pismem z 10 października 2017 r. znak: [...] Prezydent Miasta P. (dalej też jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej w skrócie "PINB") o udzielenie informacji, czy organ ten prowadzi postępowanie w sprawie legalności okien wykonanych w ścianie południowej elewacji budynku położonego przy ul. [...] w P.. W odpowiedzi PINB poinformował – pismem z 12 października 2017 r. – że w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu okien w granicy na nieruchomości przy ul. [...] w P. przeprowadzono czynności wyjaśniające, w szczególności podczas wizji terenu ustalono, do jakich lokali przynależą znajdujące się w szczytowej ścianie okna, oraz przesłuchano obecnych właścicieli tych lokali. Ponadto wystąpiono do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. oraz do Miejskiego Konserwatora Zabytków z prośbą o udostępnienie dokumentacji dotyczącej budynku przy ul. [...] w P.. Po otrzymaniu stosownych dokumentów, w związku z ich treścią, "sprawę przekazano do Oddziału Orzecznictwa Administracyjnego [PINB] celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowlanym".
Postanowieniem z 16 października 2017 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 i 3 oraz art. 123 k.p.a., Prezydent Miasta P. zawiesił z urzędu – do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ – postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przedstawiony przez Wnioskodawcę sposób zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem zakłada realizację sześciokondygnacyjnego budynku, w zabudowie pierzejowej, w granicy z nieruchomością położoną przy ul. [...], stycznie do sąsiedniej ściany z oknami. Dalej stwierdził, że z ww. pisma PINB z 12 października 2017 r. wynika, iż organ ten prowadzi postępowanie w sprawie legalności istniejących okien w ścianie szczytowej kamienicy przy ul. [...] w P., która to kwestia ma kluczowe znaczenie w zagospodarowaniu nieruchomości położonej przy ul. [...], ponieważ dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ nadzoru budowlanego będzie możliwe ustalenie parametrów zabudowy, a następnie wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.
Na opisane postanowienie Prezydenta [...] zażalenie złożył Wnioskodawca, reprezentowany przez r.pr. A. R., który powołując się na zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.p.z.p.") przez jego niezastosowanie, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu pełnomocnik Inwestora stwierdził, że kwestia legalności okien w południowej ścianie budynku przy ul. [...] w P. nie ma w przedmiotowym postępowaniu charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż nie warunkuje ona ustalenia warunków zabudowy. Istotą postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest bowiem zbadanie – przed postępowaniem w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę – zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującymi na danym terenie przepisami planistycznymi, nie zaś budowlanymi. W związku z tym, zdaniem Inwestora, organ nie miał podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż jest on w stanie załatwić sprawę bez ustalenia przez organ budowlany legalności okien na nieruchomości sąsiedniej.
Postanowieniem z 22 grudnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako "SKO" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Na opisane postanowienie Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] (zwana też dalej "Skarżącą" lub "Wspólnotą Mieszkaniową"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 07 czerwca 2018 r. sygn. IV SA/Po 145/18 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że Sąd, mając na uwadze niezasadność zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez Kolegium, nie był władny poddać kontroli postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że ocena w tym względzie należeć będzie do organu II instancji, który przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien upewnić się, czy przed PINB toczy się postępowanie w sprawie legalności okien wykonanych w ścianie południowej elewacji budynku położonego przy ul. [...] w P., a przede wszystkim dokonać merytorycznej oceny, czy fakt (ewentualnego) prowadzenia takiego postępowania stanowi w ogóle, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd nakazał również ustalić jak brzmi prawidłowa nazwa wnioskodawcy i zweryfikować kto wnioskuje o udzielenie warunków zabudowy.
Ponownie rozpoznając sprawę udokumentowano, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. toczy się postępowanie w sprawie legalności okien budynku przy ul. [...] i jest ono prowadzone pod sygn. [...] (k.143 i 144 akt adm.).
Inwestor pismem z dnia 01 marca 2018 r. oświadczył, że wnioskodawcą w badanej sprawie jest W. Investements Spółka z ograniczona odpowiedzialnością spółka komandytowa. Wskazano, że błędne oznaczenie nazwy spółki w poprzednich pismach było omyłką pisarską, a wszystkie adresowane do Spółki pisma trafiły do niej i traktowano błędne jej oznaczenie jako omyłkę pisarską (k.146 akt. adm.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 13 września 2018 r. uchyliło w całości postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia 16 października 2017 znak [...] zawieszające z urzędu postępowane w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z usługami w parterze przewidzianej do realizacji na działce nr [...] ark. 12, obręb W. położonej w P. przy ul. [...] (k.26 akt adm.).
Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 63 ust.1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom. Co do swej istoty zatem dla jednego terenu może być wydana nieograniczona ilość decyzji o warunkach zabudowy, które to decyzje nie naruszają prawa własności i uprawnień osób trzecich. Kolegium stanęło na stanowisku, że w tej sprawie Prezydent Miasta P. próbuje do takiego postępowania "wtłoczyć" badanie elementów otoczenia, które po pierwsze nie znajduje się na terenie objętym postępowaniem a ponadto znajdować się może w sferze zainteresowania innego organu, który będzie oceniał możliwości udzielenia pozwolenia na budowę, ale to już będzie inne postępowanie, toczone przed innym organem i w oparciu o inną ustawę. Zatem ta okoliczność nie może być brana pod uwagę w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy jako "zagadnienie wstępne". Kolegium zauważyło, że zarówno przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i przepisy wykonawcze nie odnoszą się co do zasady do kwestii legalności wykonanych otworów okiennych w zabudowie na działkach sąsiednich gdyż nie to stanowi rado legis tego postępowania. Istotą postępowania w zakresie ustalenia warunków zabudowy jest wyłącznie badanie, czy planowane zamierzenie da się pogodzić z zastanym ładem przestrzennym w sąsiedztwie czy też nie da się pogodzić. Tylko bowiem wykazanie sprzeczności zamierzenia z zastanym ładem przestrzennym może spowodować wydanie decyzji odmownej.
Kolegium wskazało, że organ I instancji ustali, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. prowadzi postępowanie w sprawie legalności istniejących okien w południowej elewacji budynku położonego przy ul. [...] w P.. Jednak w ocenie Kolegium organ I instancji błędnie przyjął, że zagadnienie to może być uznane za zagadnienie wstępne, i to bez wskazania na konkretny przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który uzależnia ustalenie warunków zabudowy od zbadania legalności wykonanych okien w ścianie szczytowej budynku sąsiedniego. Charakter decyzji o warunkach zabudowy, określony w szczególności w art. 63 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym taki związek przyczynowo- skutkowy w tej prawie wyklucza a zatem brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sprawach ustalenia warunków zabudowy.
Na opisane postanowienie Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] (zwana też dalej "Skarżącą" lub "Wspólnotą Mieszkaniową"), reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie warunków zabudowy wywołane wnioskiem W. Investements Spółka z ograniczona odpowiedzialnością spółka komandytowa ma znaczenie dla położenia budynku, którego dotyczy postępowanie legalizacyjne. Podkreślono, że zależność ta wynika z faktu, że zgodnie z projektem budynek objęty decyzją o warunkach zabudowy ma zostać zbudowany jako przyległy do budynku w którym znajdują się okna będące przedmiotem postępowania legalizacyjnego. W ocenie Autora skargi wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, a następnie na jej podstawie pozwolenia na budowę uniemożliwi realizację obowiązków wynikających z decyzji legalizacyjnej. Wskazano, że w ten sposób zostaną naruszone przepisy § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257, obecnie Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017, poz. 1073, obecnie – Dz.U. z 2018, poz. 1945 – daje jako: u.p.z.p).
Stosownie do treści przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 07 czerwca 2018 r. sygn. IV SA/Po 145/18 stwierdziwszy skuteczność złożonego zażalenia, uchylił zaskarżone postanowienie i zalecił organowi II instancji, upewnić się, czy przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego toczy się postępowanie w sprawie legalności okien wykonanych w ścianie południowej elewacji budynku położonego przy ul. [...] w P., a przede wszystkim dokonać merytorycznej oceny, czy fakt (ewentualnego) prowadzenia takiego postępowania stanowi w ogóle, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd nakazał również ustalić jak brzmi prawidłowa nazwa wnioskodawcy i zweryfikować kto wnioskuje o udzielenie warunków zabudowy.
Kwestią bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje, że ponownie rozpoznając sprawę Kolegium wywiązało się z nałożonego prawomocnym wyrokiem Sądu obowiązku poczynienia ustaleń, co do faktu prowadzenia postępowania przez Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. oraz podmiotu wnioskującego o ustalenie warunków zabudowy.
Istota sporu sprowadza się do kwestii zasadności zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy do czasu uprzedniego zakończenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego budynku sąsiedniego. Wnioskodawca wnosi o ustalenie warunków zabudowy. Tymczasem postępowanie legalizacyjne w którym organ I instancji upatrywał zagadnienia wstępnego, dotyczy - budynku sąsiedniego - i samowolnie wykonanych w tym budynku otworów okiennych zlokalizowanych w jego ścianie szczytowej.
Na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organ administracji zawiesza postępowanie. Zaakcentować trzeba, że zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie może przesądzać o istnieniu zagadnienia wstępnego (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2872/15).
W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem W. Investment Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. dotyczy ustalenia warunków zabudowy. Jak przy wynika z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: (1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; (2) teren ma dostęp do drogi publicznej; (3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; (4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; (5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Zauważyć trzeba, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może wkraczać w kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej i w sposób władczy orzekać o kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Z tego względu ochrona interesów osób trzecich na etapie określenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być zapewniona całościowo i przyjmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę. Trzeba mieć zatem na uwadze odmienność postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz konieczność rozgraniczenia kompetencji organów administracji publicznej. W konsekwencji czynności zmierzające do odstępstwa od warunków technicznych, w tym regulujące kwestie odległości wznoszonych obiektów od granicy działki i istniejących już obiektów budowlanych, oraz uzyskania zgody na ewentualne odstępstwa prowadzone są dopiero na etapie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 756/16– wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd sprawę niniejszą rozpoznający ma na uwadze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiały się wyroki traktujące odmiennie kwestię dopuszczalności orzekania w decyzji o warunkach zabudowy o możliwości sytuowania projektowanej zabudowy w granicy nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., II OSK 503/08). Należy jednak zauważyć, że zwolennicy tej koncepcji swoje stanowisko popierali brzmieniem § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: w.t.b.), który do dnia 31 grudnia 2017 r. stanowił, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 – który stanowi, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy – dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, "jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Niemniej jednak treść wskazywanego § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uległa zmianie na mocy § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2017 r., poz. 2285). Stosownie do § 12 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2018 r., sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, "jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość". Zdaniem Sądu zmiana brzmienia wskazanego przepisu usuwa wszelkie dotychczasowe wątpliwości i potwierdza, że odstępstwa od generalnej zasady wyrażonej w § 12 ust. 1 w.t.b. można dokonać jedynie: (1) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, (2) w postępowaniu przed organami architektoniczno-budowlanymi w oparciu o kryteria wskazane w § 12 ust. 3 i 4 w.t.b. W konsekwencji uzasadniona jest konkluzja, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie jest uprawniony do wypowiadania się o dopuszczalności usytuowania planowanego budynku przy granicy z działką sąsiednią. Innymi słowy, organ właściwy w sprawie wydania warunków zabudowy nie może wkraczać w kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej i - w sposób władczy - orzekać o kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Obowiązujące rozwiązanie stanowi zdecydowane zaostrzenie przepisu § 12 ust. 2 w.t.b., bo uprzednio, przed jego nowelizacja można było przesądzić o usytuowaniu budynku także na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Z woli prawodawcy wyeliminowano jednak tę możliwość (por. W. Korzeniowski, R. Korzeniowski, Znowelizowane warunki techniczne dla budynków i ich usytuowania , W. 2018, s. 50).
Oznacza to, że rację ma Kolegium wskazując, że w również w okolicznościach badanej sprawy, Prezydent Miasta P. nie może wkraczać w kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej i - w sposób władczy - orzekać o kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego.
Podkreślić należy więc, że również w okolicznościach badanej sprawy - decyzja ustalająca warunki zabudowy może zawierać jedynie ustalenia poczynione przy założeniu, że - zostaną - spełnione warunki techniczne (w szczególności dotyczące oświetlenia, nasłonecznienia, czy bezpieczeństwa pożarowego), które będą analizowane - w innym postępowaniu - tj. w postępowaniu przedmiocie pozwolenia na budowę, w oparciu o konkretny projekt budowlany przedłożony przez inwestora.
Oznacza to, że - nawet w okolicznościach badanej sprawy - Prezydent Miasta P. może przeprowadzić postępowanie w celu rozpoznania wniosku inwestora w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W judykaturze konsekwentnie wskazuje się, że brak jest przepisów które nakazywałyby organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy badać, czy budynki posadowione w obszarze analizowanym zostały pobudowane zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Zarówno przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i przepisy rozporządzenia wykonawczego nie odsyłają w żaden sposób do przepisów Prawa budowlanego, jak również nie wskazują na konieczność badania legalności istniejącej zabudowy, ograniczając się jedynie do wskazania na okoliczność zabudowania działki sąsiedniej w sposób pozwalający na określenie wymagań nowej zabudowy (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r. sygn. II OSK 2773/16).
Fakt prowadzenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego budynku sąsiadującego z działką inwestora nie czyni niemożliwym rozpoznania wniosku inwestora. Rację miało zatem Kolegium orzekając o uchyleniu postanowienia organu I instancji.
Odnosząc się do argumentacji skargi należy zauważyć, że w jej treści wskazano, że "wydanie decyzji o warunkach zabudowy a następnie na jej podstawie pozwolenia na budowę i wzniesienie budynku w oparciu o uzyskaną decyzję uniemożliwi realizację obowiązków wynikających z decyzji legalizacyjnej". Argumentacja ta nie pozostawia wątpliwości, że nawet Skarżąca nie dostrzega przeszkód w wydaniu decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca wyraża obawy dotyczące wpływu planowanej inwestycji na możliwość legalizacji zrealizowanej przez nią wcześniej samowoli. Jednocześnie, co należy szczególnie zaakcentować, że Skarżąca literalnie swoje obawy wiąże nie - z ewentualnym wydaniem pozytywnej decyzji ustalającej warunki zabudowy, ale - z ewentualną realizacją planowanej inwestycji, która może przecież nastąpić dopiero na podstawie pozwolenia na budowę. Jednocześnie, swoje obawy Skarżąca uzasadnia prognozowanym naruszeniem przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Mając więc na uwadze fakt, że podniesione w skardze zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw, a Sąd nie dostrzegł również z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy skargę należało oddalić w całości, co Sąd uczynił działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło