IV SA/Po 1142/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-03-27
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód po potrąceniu opłat za pobyt w domu opieki społecznej i kosztów leczenia jest niewielki, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód po potrąceniu niezbędnych wydatków (opłaty za pobyt w domu opieki społecznej, koszty leczenia) jest na tyle niski, że uniemożliwia opłacenie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony i powinna być stosowana w sytuacjach obiektywnej niemożliwości zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej. Wnioskodawca wskazał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest renta, a po potrąceniu opłat za pobyt w DPS i kosztów leczenia, pozostaje mu niewielka kwota przeznaczona na leki i sprzęt rehabilitacyjny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 lutego 2012r. sygn. akt IV SA/Po 1142/11 oddalił skargę W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo wspólnie a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta wynosząca [...] zł. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego po potrąceniu opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej i podatku na wydatki pozostaje mu kwota ok. [...] zł., która w całości przeznaczona jest na lekarstwa, sprzęt rehabilitacyjny niezbędny w związku ze sowim stanem zdrowia (zanik mięśni).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł., przy uwzględnieniu konieczności uiszczania opłat za pobyt w DPS i koszty leczenia stwierdzić należy, że W.P. zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło