IV SA/Po 1145/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-01-14
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz - Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy K. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. zawiera zapisy, które stanowią istotne naruszenie prawa, w szczególności poprzez powtórzenie przepisów ustawowych, przekroczenie delegacji ustawowej lub naruszenie zasad techniki prawodawczej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy K. w zakresie § 2 pkt 1, 2, 4 i 6 oraz § 10 ust. 1, uznając te zapisy za istotne naruszenie prawa. Dotyczyło to powtórzenia przepisów ustawowych z modyfikacjami, przekroczenia delegacji ustawowej poprzez regulowanie materii już uregulowanej ustawowo lub w sposób niejasny, a także nałożenia obowiązków wykraczających poza zakres ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W pozostałej części skargę oddalono, uznając zapisy za zgodne z prawem lub stanowiące nieistotne naruszenie.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w T. zaskarżył uchwałę Rady Gminy K. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K., zarzucając jej istotne naruszenie prawa w różnych paragrafach. Zarzuty dotyczyły m.in. powtórzenia przepisów ustawowych, przekroczenia delegacji ustawowej oraz naruszenia zasad techniki prawodawczej. Wójt Gminy K. wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że regulacje są zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej jego § 2 pkt 1, 2, 4 i 6 oraz § 10 ust. 1. W pozostałej części skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. 1. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej jego § 2 pkt 1, 2, 4 i 6 oraz §10 ust. 1; 2. w pozostałej części skargę oddala.
Prokurator Rejonowy w T. pismem z dnia [...] maja 2020 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uchwałę Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] marca 2017r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. w części obejmującej zapisy ujęte w § 1, § 2 pkt 1, 2, 4, 5 i 6, § 10 ust. 1 i 2 załącznika do niej.
Uchwale tej zarzucił:
I. istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z § 137 w zw. z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (dalej także Z.T.P.) poprzez nieuprawnione powtórzenie w § 1 regulaminu - treści art. 4 ust. 2 ustawy, a w § 2 pkt 1 i 2 regulaminu - treści art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy;
II. istotne naruszenie prawa, tj. przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz w zw. z § 137 w zw. z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez nieuprawnione powtórzenie w § 2 pkt 4 regulaminu treści art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, a nadto dokonanie modyfikacji powtórzonego przepisu poprzez wyeliminowanie sformułowania "właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych";
III. istotne naruszenie prawa, tj. przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit d ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz w zw. z § 137 w zw. z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez ustanowienie w § 2 pkt 5 zakazu odprowadzania powstających ścieków bezpośrednio do zbiorników wodnych lub do ziemi co stanowi nieuprawnione powtórzenie zakazu przewidzianego w przepisach prawa powszechnie obowiązującego rangi ustawowej, tj. w art. 75 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566);
IV. istotne naruszenie prawa, tj. przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, w ten sposób że w § 2 pkt 6 regulaminu ograniczono właścicieli nieruchomości poprzez wskazanie, że naprawy pojazdów samochodowych związane z ich bieżącą eksploatacją dozwolone są tylko w obrębie nieruchomości na terenie utwardzonym zabezpieczającym przed przedostaniem się płynów samochodowych do środowiska;
V. istotne naruszenie prawa, tj. niewypełnienie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez brak uregulowania w § 10 regulaminu obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe mających na celu ochronę przez zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi, a jedynie powtórzenie delegacji wynikającej z zapisu art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy;
VI. istotne naruszenie prawa, tj. przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz w zw. z § 137 w zw. z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w ten sposób że w § 10 ust. 1 regulaminu nałożono na właścicieli zwierząt domowych obowiązek sprawowania opieki nad tymi zwierzętami co stanowi nieuprawnione powtórzenie uregulowania przewidzianego w przepisach prawa powszechnie obowiązującego rangi ustawowej, tj. w art. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 122).
Na podstawie art. 147 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy K. w części obejmującej zapisy § 1, § 2 pkt 1, 2, 4, 5 i 6, § 10 ust. 1 i 2 załącznika do przedmiotowej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zaskarżone regulacje nie zostały zakwestionowane przez Wojewodę i – w ocenie organu – znajdują swoje oparcie w przepisach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Skargę na przedmiotową uchwałę, zgodnie z treścią art. 53 § 2a p.p.s.a. można wnieść w każdym czasie, wobec tego prokuratora nie obowiązuje termin zakreślony w art. 53 § 3 p.p.s.a.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK") mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np. postanowienie TK z [...].04.2004 r., P [...]; OTK-A [...]/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51).
Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 w zw. z § 143 rozporządzenia, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Podobnie zakotwiczona w art. 94 Konstytucji jest dyrektywa wynikająca z art. 118 w zw. z § 143 rozporządzenia, w świetle której w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (por. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 633). Takie powtórzenie jest, co do zasady, zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym w dominującym nurcie orzecznictwa sądów administracyjnych i TK jako rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z [...] czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po [...], dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl w skrócie: CBOSA). Jedynie w drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, za dopuszczalne można uznać powtarzanie w aktach praw miejscowego, takich zwłaszcza jak statuty czy regulaminy, innych regulacji normatywnych. W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241).
W orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie zasad techniki prawodawczej jednoznaczne z istotnym naruszeniem prawa występuje m.in. wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami) ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego (por. wyr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z [...] października 2009 r., sygn. akt II SA/Bd [...], CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że postanowienia przedmiotowego Regulaminu, jako aktu prawa miejscowego, nie mogą w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowany w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji w tych przepisach zawartych, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego postanowienia uchwały. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z [...] września 2009 r., sygn. akt II OSK [...], CBOSA).
Materialnoprawną podstawą do podjęcia uchwały, która jest przedmiotem zaskarżenia, jest przepis art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g. Druga z powołanych jednostek redakcyjnych stanowi:
"Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie:
a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,
b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,
c) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
d) mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków;
2a) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc
gromadzenia odpadów;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) (uchylony);
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania."
Należy podkreślić, że wyliczenie z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. ma charakter wyczerpujący (zamknięty) i, jako że stanowi element normy kompetencyjnej, powinno być interpretowane ściśle. Przepis art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani do podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż w każdym przypadku oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej (por. np. wyroki WSA w Krakowie z [...] stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr [...] oraz we W. z [...] grudnia 2009 r., II SA/Wr [...], CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że niezasadny okazał się zarzut skargi co do regulacji zawartej w § 1 załącznika.
W ocenie skarżącego, w § 1 powtórzono przepisy ustawowe, które wyznaczają zakres normowania przekazany do kompetencji Rady. Sąd w składzie orzekającym zgadza się z poglądem dominującym w orzecznictwie, że powtórzenie przepisów ustawowych stanowi naruszenie prawa, jednakże w analizowanej sprawie, powtórzenia przepisów art. 4 ust. 2 u.c.p.g., które wyznaczają jedynie szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, a które w treści § 1 Regulaminu stanowią przedstawienie zakresu regulacji, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności. Powtórzenie przepisów ustawowych w tym przypadku nie prowadzi do zmiany ich znaczenia, wykładni, a także zastosowania. "Zakaz wyrażony w komentowanym przepisie (§ 118 Z.T.P. – przyp. Sądu) nie ma charakteru bezwzględnego. Wyjątkowo bowiem mogą zdarzyć się takie sytuacje, że potrzebny jest przepis »zapowiadający« dalsze unormowania, bez którego unormowania te sprawiają wrażenie wyrwanych z kontekstu, lub nie tworzą zamkniętej całości czy nie są wystarczająco komunikatywne (zob. też komentarz do § 137 ZTP). Powtórzenia, o których mowa, jeżeli uzna się je wyjątkowo za konieczne, powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 239).
Mając na względzie przywołany komentarz do § 118 Z.T.P., przy ocenie dopuszczalności powtórzenia przepisu aktu normatywnego wyższego stopnia, należy każdorazowo mieć na uwadze funkcję, jaką spełnia powtarzany przepis w akcie prawnym, w którym ten przepis ma mieć zastosowanie. Celem zakwestionowanego przepisu Regulaminu, jest przedstawienie w rozdziale I (Postanowienia ogólne) przedmiotu regulacji Rady w celach porządkowych, co jednocześnie przesądza o braku istotnego naruszenia § 118 w związku z § 143 Z.T.P. Sąd zgadza się co do tego, że nie powinno dochodzić do powielania przepisów aktów normatywnych wyższego stopnia, jednakże w zaskarżonej uchwale, powtórzenie nie powoduje powstania jakiejkolwiek kolizji, która wprowadzałaby wątpliwości w zakresie stosowania uchwały niedające się pogodzić z intencją ustawodawcy.
W tym zakresie wielokrotnie wypowiadał się tut. Sąd, które to stanowiska można ująć we wspólnym wniosku, iż transpozycja treści delegacji ustawowej do materii normatywnej zaskarżonego aktu prawa miejscowego stanowi zabieg porządkowy, zgodnie z którym, lokalny prawodawca "zapowiada" co jest przedmiotem niniejszej regulacji, czyniąc go uporządkowanym. Powtórzenie przepisów ustawowych wynikające z celu wprowadzenia komunikatywności aktu prawnego niższego rzędu nie stanowi naruszenia prawa (zob. np. wyroki WSA w Poznaniu z dnia: [...] marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po [...], [...] marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po [...], https://cbois.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Z tego względu, Sąd uznaje zarzut Skarżącego za nieuzasadniony.
Zasadny okazał się natomiast zarzut co do § 2 pkt 1, 2, 4 i 6.
Słusznie zwrócił uwagę skarżący, że w § 2 pkt 1 i 2 Regulaminu powtórzono treść art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 u.c.p.g., dokonując przy tym modyfikacji brzmienia tychże regulacji. Funkcja tych przepisów nie jest przy tym przedstawienie przedmiotu regulacji uchwały (jak to ma miejsce w odniesieniu do § 1 Regulaminu), lecz określenie obowiązków adresatów norm. Tym samy uznać należy, ze doszło tu do istotnego naruszenia przepisów prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonych regulacji.
Ustanowienie obowiązków zgodnie z brzmieniem wyrażonym w § 2 pkt 4 Regulaminu stanowi ingerencję w materię uregulowaną już przez ustawodawcę w w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g., który stanowi: Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych.
Należy zwrócić uwagę na to, że ustawodawca polecając lokalnemu prawodawcy uregulowanie sposobu uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, jednocześnie regulując obowiązek uprzątnięcia tych zanieczyszczeń z chodnika, wyłączył przedmiot regulacji określony w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. z kompetencji przekazanych do uregulowania przez lokalnego prawodawcę na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g. Przede wszystkim wskazuje na to rozróżnienie pomiędzy miejscem, w którym uprzątanie ma następować. Ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. reguluje samodzielnie obowiązek uprzątania zanieczyszczeń z chodników, określając jednocześnie precyzyjnie co należy przez "chodnik" rozumieć. Z kolei lokalnemu prawodawcy powierza się uregulowanie zasad uprzątania tych samych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Rada nie ma kompetencji do tego, aby powtórnie, a nawet odmiennie regulować tę materię w akcie normatywnym niższego rzędu (akt prawa miejscowego). W § 2 pkt 4 Rada dokonała też niedopuszczalnej modyfikacji zapisów ustawy wprowadzając kryterium "potrzeb" i pominęła część zdania następującą po średniku. Także w zakresie tej regulacji skarga okazała się zasadna.
Zasadności takiej Sąd nie stwierdził w wypadku regulacji § 2 pkt 5 Regulaminu. W regulaminie należało określić zasady dotyczące mycia pojazdów poza myjniami, takie jak w szczególności zasady pozbywania się powstałych w ten sposób nieczystości (por. wyrok NSA z [...].11.2017 r., II OSK [...]; CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że do przekroczenia ustawowej kompetencji w tej materii najczęściej dochodzi w przypadku wprowadzenia generalnego zakazu mycia pojazdów poza myjniami lub ograniczenia możliwości mycia do konkretnych części pojazdu. Natomiast wymóg odprowadzania powstających ścieków do kanalizacji sanitarnej lub zbiornika bezodpływowego (gromadzenie w sposób umożliwiający usunięcie) i dokonywania tych czynności na wydzielonych, utwardzonych częściach nieruchomości, stanowi, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, dopuszczalny prawem wzór zachowania podmiotu, który zamierza myć pojazdy samochodowe poza myjniami (zob. wyrok WSA z [...].07.2020 r., IV SA/Po [...], i tam przywołane wyroki NSA z [...].06.2017 r.: II OSK [...]; II OSK [...]; II OSK [...] – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Za trafny należało natomiast uznać zarzut skargi upatrujący wadliwości postanowienia z § 2 pkt 6 Regulaminu w jego niedostatecznej jasności, wiążącej się z wyznaczeniem zakresu tego postanowienia przy użyciu niedookreślonego – i, w świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g., niezasadnie zawężającego zakres dopuszczalnych napraw – wyrażenia "naprawy pojazdów samochodowych związane z ich bieżącą eksploatacją", co przeczy wymogowi pewności i określoności prawa.
Zasadny okazał się zarzut Prokuratora odnośnie treści § 10 ust. 1 Regulaminu. Obowiązek sprawowania opieki nad zwierzętami domowymi nie może być uznany za materię przekazaną przez ustawodawcę do uregulowania w regulaminie utrzymania czystości i porządku. Jak słusznie też zauważono w skardze problematyka ta regulowana jest przez ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, nie zaś w u.c.p.g. Postanowienie § 10 ust. 1 Regulaminu musi być zatem uznane za istotnie wadliwe, jako, że podjęte poza zakresem przekazanym Radzie zgodnie z art. 4 ust. 1 u.c.p.g.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącego co do stopnia wadliwości regulacji zawartych w § 10 ust. 2 Regulaminu. Istotnie postanowienia zawarte w tej jednostce redakcyjnej Regulaminu charakteryzują się niskim poziomem konkretyzacji obowiązków nałożonych na osoby utrzymujące zwierzęta domowe, koncentrując się raczej wokół celu, jaki ma zostać osiągnięty: "Zwierzęta domowe powinny być utrzymywane tak, aby:...". Jakkolwiek taki sposób redagowania norm prawa miejscowego może nasuwać wątpliwości, to jednak w ocenie Sądu nie przesądza w tej konkretnej sprawie o tak istotnym naruszeniu prawa, by implikowało to konieczność stwierdzenia nieważności regulacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Rada uchwalając § 10 ust. 2 Regulaminu działała w ramach upoważnienia ustawowego, określając zasady utrzymania porządku i czystości na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Nie bez znaczenia jest także treść § 10 ust. 3 Regulaminu, gdzie w sposób bardziej szczegółowy sprecyzowano obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie usuwania zanieczyszczeń.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 94 ust. 1 in fine u.s.g., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w pkt 1 sentencji wyroku, a w pozostałej części, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt 2 sentencji wyroku).
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło