IV SA/Po 1148/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-01-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochody z emerytury i dzierżawy nieruchomości, ale jednocześnie ponosi koszty utrzymania domu, mieszkania i sklepu, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych lub ustanowiony jej adwokat z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącej uzasadnia niemożność wygospodarowania środków na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie odmówiono częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca wykazała zdolność do ponoszenia tych kosztów, co potwierdził fakt uiszczenia wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Wojewody W. dotyczącą zwrotu nieruchomości. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Skarżąca wykazała dochody z emerytury i dzierżawy sklepu, posiadając jednocześnie dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. Do wniosku dołączyła dokumenty dotyczące dochodów, wydatków oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, oraz odmówiono częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu oraz odmówić częściowego zwolnienia od kosztów sądowych B.N. złożyła skargę na decyzję Wojewody W. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Skarżąca w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, z którego wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie [...] zł. i dzierżawa sklepu [...] m2 w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolną [...] ha i inne nieruchomości ([...]). Do wniosku załączono decyzję w przedmiocie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za 2013r. oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia dokumentów skarżąca przesłała zeznania podatkowe PIT – 28 za lata 2011 i 2012 oraz roczne obliczenie podatku przez organ rentowy. Wnioskodawczyni przesłała również kopie faktur za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki oraz telefon. Skarżąca poinformowała również, że nie posiada konta bankowego, lokat jak i kart kredytowych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest więc wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca dysponuje bowiem stałym miesięcznym dochodem z emerytury i wynajmu. Powyższe przy uwzględnieniu deklarowanego dochodu wynoszącego [...] zł. i wydatków na gaz (w tym część stanowi ogrzewanie wynajmowanego sklepu), prąd, wodę i ścieki oraz telefon pozwala stwierdzić, iż skarżąca jest w stanie opłacić koszty sądowe w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca uiściła już wpis sądowy, więc ewentualne koszty sądowe związane ze sprawą powstaną na dalszych etapach postępowania. W tym miejscu należy jednak wskazać, iż sytuacja majątkowa skarżącej uzasadnia ocenę, że nie jest ona w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło