IV SA/Po 1151/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-03-21

Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadał legitymacji procesowej do wniesienia odwołania, stosując w tym zakresie przepisy Prawa budowlanego dotyczące obszaru oddziaływania obiektu, zamiast ogólnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących statusu strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy umarzając postępowanie odwoławcze, błędnie zastosował przepisy Prawa budowlanego dotyczące obszaru oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud.) do oceny legitymacji procesowej skarżącego. W postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej, status strony należy oceniać na podstawie ogólnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 28 k.p.a.), a nie szczególnych przepisów Prawa budowlanego, które dotyczą wyłącznie postępowań w sprawie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy nie zbadał należycie interesu prawnego skarżącego zgodnie z art. 28 k.p.a. i nie odniósł się do jego argumentacji, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący R. O. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy obiektów na działce sąsiedniej. PINB wszczął postępowanie, a następnie umorzył je w części dotyczącej pierwotnej zabudowy folwarcznej z powodu braku podstaw prawnych. Skarżący wniósł odwołanie, które Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) umorzył, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego, ponieważ jego działka nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu Prawa budowlanego. Skarżący zaskarżył decyzję WWINB, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak należytego uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. O. kwotę [...]zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. R. O. (dalej też jako "Wnioskodawca lub "Skarżący") zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr ew. [...] w [...] (gm. P.), należącej do K. i M. S.. W dniu [...] kwietnia 2018 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w ww. sprawie (znak: [...]). Decyzją z [...] września 2018 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej też jako "PINB") umorzył w całości, wydzielone z ww. sprawy, postępowanie administracyjne dotyczące realizacji obiektów budowlanych stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na przedmiotowej działce w związku z brakiem przesłanek i podstaw prawnych do kontynuacji wszczętego postępowania. Na skutek odwołania wniesionego przez R. O., Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "WWINB") – decyzją z [...] października 2018 r. (nr [...]) – umorzył postępowanie odwoławcze, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji tylko stronie służy prawo do odwołania, a ustalenie stron każdego postępowania administracyjnego stanowi obowiązek organu administracji publicznej. Zdaniem WWINB ocena legitymacji do bycia stroną postępowania przez Skarżącego powinna opierać się o art. 28 k.p.a., nawiązując do posiadania przez niego interesu prawnego, znajdującego potwierdzenie w przepisach prawa materialnego. Przy ustalaniu kręgu stron postępowania dotyczącego samowoli budowlanej znaczenie mają skutki samowoli wobec osób trzecich, czyli oddziaływanie obiektu na nieruchomości sąsiednie. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie położenie działki R. O. względem działki nr ew. [...] wyklucza uznanie, iż istnienie obiektów objętych niniejszym postępowaniem niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania należącej do Skarżącego działki, wobec tego działka nr ew. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Przytoczywszy treść art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), WWINB stwierdził, iż samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania takiego przedsięwzięcia. Następnie wyjaśnił, że Skarżący jest współwłaścicielem działki nr ew. [...] zlokalizowanej w miejscowości P., która znajduje się w odległości ok. 17 m od działki nr ew. [...]. W postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez WWINB w sprawie realizacji przebudowy budynku inwentarskiego oraz wiaty zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w [...] ([...]) pomimo wezwania Skarżący nie wykazał swojego indywidualnego interesu prawnego. Organ odwoławczy – jak stwierdził – za potwierdzenie legitymacji procesowej Skarżącego nie może przyjąć zawiadomienia PINB z [...] sierpnia 2018 r. ([...]), gdyż, po pierwsze, wskazane zawiadomienie nie jest pismem dotyczącym przedmiotowej sprawy, zaś po drugie – o statusie strony nie przesądza uwzględnienie danego podmiotu wśród adresatów pisma, lecz przepisy prawa materialnego. Zatem – zdaniem WWINB – niemożliwe jest merytoryczne rozpatrzenie odwołania osoby nie będącej stroną w sprawie, a w konsekwencji prowadzone postępowanie odwoławcze należało umorzyć, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Skargę na opisaną decyzję WWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. O., reprezentowany przez r.pr. G. W., który wniósł o: - uwzględnienie skargi przez WWINB w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) przez uchylenie zaskarżanej, własnej decyzji i wydanie nowej decyzji, - uchylenie zaskarżonej decyzji WWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] września 2018 r. (art. 135 p.p.s.a.) przez WSA w Poznaniu w przypadku nieuwzględnienia skargi przez WWINB w trybie autokontroli, - zasądzenie od WWINB na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł [wynagrodzenia pełnomocnika – [...] zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych –wpisu [...] zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa – opłaty skarbowej [...] zł]. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że stwierdzenie WWINB, iż Skarżący, pomimo wezwania, nie wykazał swojego interesu prawnego jest całkowicie gołosłowne i rażąco narusza art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., gdyż Skarżący, pismem z [...] sierpnia 2018 r., udzielił bardzo obszernej odpowiedzi (na 7 stronach), wykazując w sposób ewidentny, na czym polega jego interes prawny i z czego ów interes wywodzi, zaś organ nie przedstawił żadnej argumentacji na rzecz swego stanowiska. WWINB nie wskazał np. dlaczego przywołane w odpowiedzi na wezwanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie są przepisami decydującymi (potwierdzającymi) o przyznaniu Skarżącemu legitymacji procesowej strony. Zdaniem autora skargi o żadnym subiektywnym odczuciu w tej sytuacji nie może być mowy. PINB prawidłowo traktował Skarżącego jako stronę postępowania. Natomiast organ odwoławczy nie rozumie tego, że aby posiadać legitymację procesową strony, inwestycja nie musi oddziaływać; wystarcza sama możliwość oddziaływania. To, że działkę Skarżącego (nr [...]) od działki, na której prowadzona jest wielkotowarowa produkcja zwierzęca znacznie przekraczająca wartość 210 DJP (nr [...]), oddziela jedynie droga, nie jest okolicznością wykluczającą legitymację procesową Skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w rozpoznawanej sprawie decyzja organu odwoławczego oparta na przepisie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Kontrola legalności takiej decyzji wymaga zatem ustalenia, czy rozstrzygnięcie organu odwoławczego – które ma charakter procesowy – odpowiada wymogom przepisu przywołanego w jego podstawie prawnej. Art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 25.10.1988 r., SA/Po 495/88, teza dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). Skoro art. 105 § 1 k.p.a. przewiduje umorzenie postępowania (w całości lub w części), gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, to będzie to miało miejsce m.in. wówczas, gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie, wbrew jego twierdzeniom, nie ma interesu prawnego, a więc nie jest stroną postępowania w sprawie (por.: uchwała NSA z 05.07.1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119; wyrok NSA z 13.05.2016 r., I OSK 1905/14, CBOSA). A tym samym, jako nie-strona, nie jest też legitymowany do wniesienia odwołania – co wynika z art. 127 § 1 k.p.a. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym nie jest zagadnieniem uregulowanym jednolicie. Zgodnie z ogólną regułą wysłowioną w art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Użyte w tym przepisie pojęcie "interesu prawnego" zakłada istnienie pewnych uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż interesem prawnym jest tylko interes chroniony prawem przedmiotowym powszechnie obowiązującym. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podkreśla się, że pojęcie "strony", jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być w zasadzie wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z 19.01.1995 r., I SA 1326/93, "Glosa" 1996, nr 1, poz. 5). Wskazany w tym przepisie interes prawny wyraża się bowiem w możliwości zastosowania normy prawa materialnego – zwykle administracyjnego, choć dopuszcza się także normy zaliczane do innych gałęzi prawa, zwłaszcza prawa cywilnego – w konkretnej sytuacji, konkretnego podmiotu prawa (por. wyrok NSA z 02.06.1998 r., IV SA 2164/97, LEX nr 43262). Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 02.06.2000 r., I SA 1019/99, LEX nr 78926; z 17.04.2007 r., I OSK 755/06, CBOSA). Ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. np. wyroki NSA: z 05.10.1998 r., II SA 1104/98, LEX nr 41301; z 27.09.1999 r., IV SA 1285/98, LEX nr 47898; z 29.03.2000 r., SA/Sz 69/99, CBOSA; z 12.07.2007 r., I OSK 1559/06, CBOSA; z 07.07.2011 r., I OSK 1278/10, CBOSA). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który znamionuje sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie, z określonych względów, zainteresowany w takim, a nie innym, rozstrzygnięciu sprawy, jednakże nie może owego "zainteresowania" poprzeć przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Dla stwierdzenia, iż dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest wskazanie normy prawnej, z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w konkretnej sprawie. To ogólne pojęcie "strony postępowania" zostało znacząco ograniczone w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.; w skrócie "pr.bud.") stronami w takim postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 3 pkt 20 pr.bud. stanowi zaś, że ilekroć w ustawie jest mowa o "obszarze oddziaływania obiektu", należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Zatem dla przyznania statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, art. 28 ust. 2 pr.bud. wyznaczył szczególne kryterium oceny interesu prawnego, wymagające ustalenia, czy nieruchomość, której dysponentem jest podmiot domagający się udziału w postępowaniu lub wnoszący środki zaskarżenia, znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu rozumianym w sposób zdefiniowany w art. 3 pkt 20 pr.bud. Jak z powyższego wynika, odziaływania, o jakim mowa w ww. przepisach Prawa budowlanego, nie można utożsamiać z każdym (jakimkolwiek) oddziaływaniem (wpływem) projektowanej inwestycji na nieruchomość danego podmiotu. Wprowadzenie owego szczególnego kryterium oceny interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę niewątpliwie zawęża w tym postępowaniu granice interesu prawnego w stosunku do granic interesu "ogólnego", o którym stanowi art. 28 k.p.a. W tym znaczeniu art. 28 ust. 2 pr.bud. stanowi regulację szczególną (lex specialis) wobec unormowania art. 28 k.p.a. I jako regulacja szczególna (wyjątkowa), nie może być ona interpretowana rozszerzająco ("exceptiones non sunt extendendea"), jeśli idzie o zakres jej normowania i zastosowania. W kontrolowanej sprawie, WWINB na wstępie swych rozważań stwierdził, że ocena legitymacji do bycia stroną postępowania przez Skarżącego powinna opierać się na art. 28 k.p.a., nawiązując do posiadania przezeń interesu prawnego, znajdującego potwierdzenie w przepisach prawa materialnego. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Trzeba bowiem zauważyć, że ograniczenie kręgu stron postępowania, jakie wprowadza przepis art. 28 ust. 2 pr.bud. – który, jak to już wyżej wskazano, nie powinien być wykładany rozszerzająco – nie dotyczy każdego postępowania prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej albo nadzoru budowalnego na podstawie przepisów Prawa budowlanego, a jedynie postępowań "w sprawie pozwolenia na budowę", tj. postępowań o udzielenie pozwolenia na budowę, ewentualnie także tzw. postępowań nadzwyczajnych dotyczących decyzji ostatecznych o udzieleniu pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z 02.02.2017 r. II OSK 1241/15; z 08.11.2017 r., II OSK 392/16 – CBOSA). Z tych względów Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym zastosowania szczególnego przepisu art. 28 ust. 2 pr.bud. nie można rozszerzać na inne postępowania prowadzone w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, w tym dotyczące samowoli budowlanej (por. wyroki NSA: z 20.12.2012 r., II OSK 1578/11; z 21.05.2014 r., II OSK 3003/12; z 20.09.2015 r., II OSK 140/14; z 13.12.2016 r. II OSK 1431/15; z 06.12.2017 r., II OSK 594/16 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy – pomimo prawidłowego zadeklarowania na wstępie, że interes prawny Skarżącego należy badać przez pryzmat art. 28 k.p.a. – swe dalsze, notabene dość lakoniczne, rozważania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w istocie ograniczył do badania przymiotu strony z punktu widzenia art. 28 ust. 2 pr.bud. i specyficznie (wąsko – zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 20 pr.bud.) rozumianego na tle tego przepisu "oddziaływania" projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Dowodzą tego w szczególności zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia WWINB, że z faktu istnienia na działce nr ewid. [...] obiektów objętych niniejszym postępowaniem nie wynikają "jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania należącej do Skarżącego działki", wobec czego ta ostatnia działka (nr ewid. [...]) "nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji" – które to stwierdzenia wyraźnie nawiązują do terminologii użytej przez ustawodawcę w przepisach art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr.bud., następnie in extenso przez organ przytoczonych. Przemawia za tym także powołanie się przez WWINB na ustalenia poczynione przezeń w ramach "bliźniaczego" postępowania odwoławczego w sprawie realizacji na działce nr ewid. [...] przebudowy budynku inwentarskiego oraz wiaty (WOA.7721.248.2018.AC) – w którym to postępowaniu organ odwoławczy, umarzając je, odmówił R. O. przymiotu strony również opierając się właśnie na art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud., co zostało wytknięte w uchylającym decyzję umarzającą WWINB, prawomocnym wyroku tut. Sądu z [...] grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1001/18 (CBOSA). Powyższe prowadzi do wniosku, że WWINB co najmniej przedwcześnie wydał zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, ponieważ ograniczył się do badania przymiotu strony z punktu widzenia art. 28 ust. 2 pr.bud., a nie art. 28 k.p.a. Z tych względów zasadny okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż organ odwoławczy, poza ogólnikowym powołaniem się na wzajemne położenie i odległość działek nr ewid. [...] i [...] oraz, wspomniany już wyżej, brak wykazania przez R. O. interesu prawnego w "bliźniaczym" postępowaniu odwoławczym, de facto nie poczynił żadnych własnych ustaleń w kwestii interesu prawnego Skarżącego. Tymczasem organ ten winien, z poszanowaniem ogólnych zasad postępowania, poczynić ustalenia, czy Skarżącemu przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ponadto, mając na uwadze zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., winien w uzasadnieniu wyjaśnić, dlaczego argumentacja strony, zmierzająca do wykazania jej interesu prawnego, jest niezasadna. Nie ulega wątpliwości, że to na podmiocie, który powołuje się na swój interes prawny, mający legitymować go do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym, spoczywa obowiązek wykazania tego interesu (por. wyroki NSA: z 09.11.2016 r., II OSK 919/16; z 09.12.2014 r., II OSK 1226/13; z 17.04.2014 r., IIOSK 86/13; z 11.06.2013 r., II OSK 324/12; z 03.02.2012 r., II OSK 2208/10; z 26.01.2012 r., II OSK 2146/10; z 03.02.2011 r., II OSK 206/10; z 03.12.2008 r., II OSK 1505/07; z 29.01.2008 r., II OSK 1959/06; z 28.09.2006 r., II OSK 726/06 – dostępne w CBOSA). Nie zwalnia to jednak całkowicie organu z czynienia własnych ustaleń w tym zakresie, a już na pewno nie z obowiązku ustosunkowania się do argumentów przedstawionych przez aspirujący do udziału w postępowaniu podmiot. Należy pamiętać, że uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem decyzji, którego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Strona ma bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowania decyzji, gdyż w przeciwnym razie nie ma możliwości obrony swoich interesów. Uzasadnienie faktyczne musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub zasadność wydania danej decyzji, uwzględniając przy tym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji jest istotne także z uwagi na przywołaną wyżej zasadę perswazji (art. 11 k.p.a.). To w uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy; zatem to właśnie uzasadnienie jest elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA z 24.10.2018 r., IV SA/Po 758/18, CBOSA). Zatem obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę, w ramach motywowania podjętej decyzji, jest przeanalizowanie i ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń czy zarzutów podnoszonych przez stronę postępowania, dotyczących istotnych okoliczności sprawy – jaką w kontrolowanej sprawie była niewątpliwie kwestia posiadania (bądź nie) przez Skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji PINB z [...] września 2018 r. Wobec tego nie można uznać za wystarczające, stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż Skarżący, pomimo wezwania w "bliźniaczym" postępowaniu, nie wykazał swojego indywidualnego interesu prawnego. Tym bardziej, że organ nie odniósł się w ogóle do, stanowiącego odpowiedź na ww. wezwanie, pisma Skarżącego z [...] sierpnia 2018 r. (k. 34–40 akt adm. II inst.) i argumentacji w nim zawartej – co zasadnie wytknięto w skardze. Wprawdzie w piśmie tym, pomimo jego, wyeksponowanej także w skardze, obszerności (siedem stron), znaczna część (około pięciu stron) poświęcona została zreferowaniu zarzutów i argumentów przedstawianych przez Skarżącego w innych postępowaniach (wiążących się ściślej lub luźniej z przedmiotową sprawą), w odniesieniu do innych decyzji, wydawanych przez inne organy – i już z tego powodu pozbawionych relewancji w niniejszym postępowaniu – to jednak w ww. piśmie znalazły się również twierdzenia wprost adresowane do WWINB. Chodzi przede wszystkim o okoliczność podniesioną przez pełnomocnika Skarżącego w pkt 3 (s. 1–2) tego pisma, związaną z możliwym oddziaływaniem realizowanej inwestycji na środowisko, a przez to i na nieruchomość Skarżącego, zwłaszcza w kontekście – przywołanego następnie także w skardze – rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 71). WWINB w ogóle nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co też trafnie wytknięto w skardze. W szczególności organ nie wyjaśnił, czy przedmiotowe obiekty należą do przedsięwzięć podlegających reżimowi tego rozporządzenia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu (500 zł), wynagrodzenie należne jego pełnomocnikowi, ustalone w oparciu o stawki minimalne, zgodnie z § 15 ust. 1 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł, oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie [...] zł. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie był uprawniony do badania legalności (a w efekcie – do zawnioskowanego w skardze: uchylenia) decyzji PINB z [...] września 2018 r., skoro przedmiotem kontroli w tym postępowaniu było stricte procesowe orzeczenie organu odwoławczego, odmawiające Skarżącemu przymiotu strony postępowania. W rezultacie wnioskowana, merytoryczna ocena prawidłowości decyzji PINB wykraczałaby poza granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., zakreślone w tym przypadku przez orzeczenie umarzające postępowanie odwoławcze. Rozpoznając ponownie sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, WWINB winien zbadać, czy Skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w świetle art. 28 k.p.a. (a nie tylko art. 28 ust. 2 pr.bud.), a swym ustaleniom dać wyraz nie tylko w treści rozstrzygnięcia, ale także w należycie sporządzonym jego uzasadnieniu, spełniającym wymagania określone w przepisie art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. i zawierającym w szczególności odniesienie się do stanowiska strony skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło