IV SA/Po 1168/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...]października 2012 r. R. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W dniu 30 lipca 2013 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą ubogą i zadłużona nie z własnej winy. Ponadto skarżący wskazał, że utrzymuje się z datków oraz ze zbierania surowców wtórnych. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznania z dnia 13 sierpnia 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie wniósł skarżący wnosząc o jego uchylenie oraz wskazując, że jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 25 września 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż skutkiem wniesienia sprzeciwu jest to, że postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Ponadto w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy na tle rozpatrywanej sprawy była już przedmiotem postanowień zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z orzeczeń tych wynika, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie było nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających sytuację materialną strony. Zwrócono przy tym uwagę, że skarżący został wezwany, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej Ppsa) do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący nie złożył jednak żądanych dokumentów. Zgodnie z art. 165 ppsa postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. W kontekście powyższego istotne jest to, że informacje zawarte we wniosku ocenianym obecnie nie różnią się znacząco od tych podnoszonych w postępowaniach dotyczących poprzednich wniosków o przyznanie prawa pomocy i nie sposób w konsekwencji uznać, że skarżący wskazuje na taką zmianę okoliczności, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego stanowiska, co do spełniania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Podkreślenia wymaga, że tylko taka zmiana mogłaby prowadzić do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym poprzedniemu rozstrzygnięciu. W tym miejscu należy wskazać, że Skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazał on, ani wysokości przychodów, ani kosztów utrzymania koniecznego, a jego oświadczenie majątkowe, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 Ppsa, zawiera jedynie ogólnikowe twierdzenia o utrzymywaniu się ze zbierania surowców wtórnych, które należy traktować jako równoważne z brakiem wyjawienia źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Tym niemniej uwzględniając fakt, iż zakresem niniejszego wniosku skarżący objął również ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało rozważyć czy jego sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia przyznanie adwokata lub radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Powyższe wynika z faktu, iż na podstawie udzielonych przez skarżącego informacji nie można jednoznacznie ustalić zarówno uzyskiwanych dochodów jak i ponoszonych wydatków. Ogóle twierdzenia odnoszące się do trudnej sytuacji finansowej nie poparte żadnymi dokumentami nie mogą uzasadniać przyznania wnioskowanej pomocy. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 Ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie całkowitym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Uchylenie się przez skarżącego od ciążących na nim obowiązków w ramach postępowania w zakresie prawa pomocy oznacza, iż nie jest możliwe przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.