IV SA/Po 117/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta P. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. [...], obręb N., położonej przy ul. [...] w P.. W dniu 10 czerwca 2016 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C. z dnia 08 czerwca 2016 r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Odwołującej doszło do naruszenia art. 45 k.p.a. polegającego na uznaniu za prawidłowe doręczenie decyzji z dnia 22.04.2016 r. Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C., podczas gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje nieczytelny podpis jakiejś nieznanej osoby, przy czym z pewnością podpis ten nie został uczyniony przez ks. P. M. N., jedynej osoby uprawnionej do odbioru przesyłek w imieniu odwołującej się Parafii. Odwołująca wskazała, ze w dniu 03.06.2016 r. jej pełnomocnik udał się do Urzędu Miasta P. i sporządził fotokopię decyzji nr [...] z dnia 22.04.2016 r., zapoznając się tym samym z jej treścią. Z uwagi na powyższe 7 dniowy termin zaczął swój bieg w dniu 03.06.2016 r., a upływa z dniem 10.03.2016 r. Zdaniem Odwołującej spełniła ona wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a mianowicie wystąpiła z wnioskiem, wniosek został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem wniosku złożono odwołanie, uprawdopodobniając że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, w związku z nieprawidłowym doręczeniem przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia 07 grudnia 2016 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na wstępie SKO wyjaśniło, iż "terminy w postępowaniu administracyjnym (...) są terminami zawitymi (prekluzyjnymi). Ich niedotrzymanie (uchybienie) powoduje pewne ujemne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego, np. odwołania (...)" (Z Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze PWN, W. 1999, s. 184). Jednakże z reguły terminy w postępowaniu administracyjnym są przywracane na wniosek zainteresowanego po spełnieniu wymogów określonych w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 398). Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy". Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądowym między innymi wymienia się następujący przypadek uchybienia terminu, który nie spełnia warunku "braku winy", tj. "istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa, po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 K.p.a." (niepublikowany wyrok NSA z dnia 22 maja 1997r., SA/Sz630/96). Kolegium wskazało, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...], z dnia 22.04.2016 r. skierowana została na właściwy adres: Parafia Rzymskokatolicka p.w. M. B. C. w P., ul. [...], [...] i odebrana została w dniu 27.04.2016 r. przez upoważnionego pracownika. Organ II instancji podniósł, że w niniejszej sprawie przez cały tok postępowania administracyjnego korespondencja przesyłana była na właściwy adres Parafii i podejmowana była przez upoważnionych pracowników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18.12.2015 r., I SA/Po 1645/15, zgodnie z którym: Nie do przyjęcia jest nałożenie na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki ma formalne uprawnienia do odbioru pisma. Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w przepisie art. 45 k.p.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (postanowienie NSA z 07.07.2011 r., I OZ 474/11). Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Oznacza to, iż termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, wyznaczonym wprost przepisem art. 129 § 2 k.p.a., a jego zachowanie jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę. Terminy ustawowe wyznaczone dla stron i uczestników postępowania nie mogą być przez organ prowadzący postępowanie ani skracane, ani przedłużane. Skargę na powyższe postanowienie wywiodła Parafia Rzymskokatolicka p.w. M. B. C. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 45 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że decyzja Prezydenta Miasta P. została odebrana przez upoważnionego pracownika Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C., podczas gdy jedyną osobą upoważnioną do odbioru pism w imieniu w/w Parafii był i jest nadal tylko ks. P. M. N. - który nie odebrał przedmiotowej decyzji a więc należy uznać że w/w Parafii nie doręczono prawidłowo w/w decyzji; naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca Parafia nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji; naruszenie art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tj. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w szczególności poprzez niepodjęcie jakichkolwiek działań, które miałyby na celu sprawdzenie, czy doręczenie przesyłki nastąpiło skutecznie do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C. oraz sprawdzenie wiarygodności okoliczności niedotrzymania terminu, na które powołała się wnioskująca o jego przywrócenie ww. parafia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W świetle zarzutów przedstawionych w skardze podkreślić na wstępie należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiające - w trybie art. 59 § 2 k.p.a. - przywrócenia - na wniosek Skarżącej terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...]. Zgodnie z treścią art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 223) organy administracji publicznej mogą orzec o przywróceniu uchybionego terminu na wniosek strony, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz zainteresowany dopełni czynności, dla której termin był określony, jedocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Z treści art. 58 k.p.a. wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowane jest już stanowisko, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (patrz wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, wyrok WSA w Poznaniu dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 61/11, WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 673/12, a także B. Adamiak, J. Borkowski komentarz do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Wyd.11, Warszawa 2011). W niniejszym postępowaniu skarżąca uznaje, że wystarczającą przesłanką do przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania jest fakt niedoręczenia decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22.04.2016 r. ks. P. M. N. , jedynej osobie uprawnionej do odbioru przesyłek w imieniu Parafii. W ocenie Skarżącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje nieczytelny podpis jakiejś nieznanej osoby, przy czym z pewnością podpis ten nie został uczyniony przez ks. P. M. N., jedynej osoby uprawnionej do odbioru przesyłek w imieniu odwołującej się Parafii. W pierwszej kolejności należy zważyć, że jak wynika ze strony internetowej Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C. (http://www.mbcz.poznan.pl/) w Parafii oprócz ks. M. N., swoją posługę czyni również ks. Ł. P. – wikariusz oraz ks. R. S. – wikariusz. W ocenie Sądu podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia 22.04.2016 r. wcale nie jest nieczytelny i z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że został uczyniony przez ks. wikariusza R. S. (k. 160 akt adm.). Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że Skarżąca w toku postepowania administracyjnego, ani też na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie dostarczyła żadnego dokumentu z którego wynikałoby, że jedyną osobą uprawnioną do odbierania korespondencji w imieniu Parafii jest proboszcz. Samo oświadczenie strony, że dana osoba nie była osobą upoważnioną do odbioru przesyłki, jest niewystarczające do podważenia skuteczności doręczania zastępczego. Ustawodawca nie wiąże z kwestią upoważnienia żadnych konsekwencji w zakresie skuteczności doręczania zastępczego (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2016 r., sygn. II OSK 55/15, LEX nr 2177616). Decyzja z 22.04.2016 r. została doręczona skarżącej w sposób wskazany w art. 43 k.p.a., tj. zastępczy, a przesyłkę odebrano pod adresem: Parafia Rzymskokatolicka p.w. M. B. C. w P., ul. [...], [...] w dniu 27.04.2016 r. Takie doręczenie traktowane jest jak doręczenie bezpośrednio do rąk adresata, co powoduje, że adresata obciążają skutki działania osoby, której tą decyzję doręczono tak, jakby została ono doręczona jej wprost (do rąk własnych). Niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania postanowienia jego adresatowi przez osobę, której doręczono postanowienie zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata postanowienia lub decyzji (por. wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 480/08 oraz postanowienie NSA z 21 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 12/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach - https://cbois.nsa.gov.pl). Reasumując, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, którego można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o własne interesy, uznać należy, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, by do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez jej winy. Od strony postępowania administracyjnego oczekiwać bowiem należy zachowania dbałości w prowadzeniu własnych spraw. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.