IV SA/Po 118/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-03-20
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać rozpatrzony pozytywnie, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochodową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wywiązała się z obowiązku uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów finansowych i dochodowych. Brak współpracy strony w przedstawieniu pełnej sytuacji majątkowej uniemożliwia sądowi ocenę, czy istnieją podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z przepisami P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca G.S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą opłaty adiacenckiej. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie szeregu dokumentów finansowych i dochodowych dotyczących jej oraz jej męża, a także gospodarstwa rolnego. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić prawa pomocy
G.S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem a ich jedynym źródłem utrzymania jest dochód skarżącej w kwocie [...] zł. (mąż jest bezrobotny). Przedstawiając swą sytuację majątkową skarżąca wskazała, iż posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] m2.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej, pismem z dnia 28 lutego 2012r. (doręczonym w dniu 05.03.2012 – k. 31 akt) wezwano skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od odebrania niniejszego pisma - pod rygorem rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie informacji przedstawionych w formularzu wniosku poprzez: przedłożenie wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącej i jej męża za okres ostatnich 3 miesięcy, oszacowanie dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem rodzaju produkcji rolnej, jej skali (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych). Należało wskazać czy wnioskodawczyni lub jej mąż korzystają z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy podać wysokość dofinansowania) oraz przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego za 2011r., wykazać za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w przypadku występowania jakichkolwiek zaległości z tytułu powyższych opłat należy tę okoliczność wyjaśnić za pomocą zaświadczeń właściwych podmiotów, przedłożyć zestawienie pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, zaświadczenie z miejsca pracy o wysokości dochodu uzyskiwanego przez K.S., nadesłać kopie zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010, w przypadku rozliczenia dochodu za 2011r. przedłożyć należy kopie zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011, wyjaśnić czy skarżąca uzyskuje dochód z mieszkania wykazanego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz czy skarżąca jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i czy korzysta z zasiłku dla bezrobotnych (w przypadku zarejestrowania w Urzędzie Pracy należy przedłożyć stosowne zaświadczenie informujące również o pobieraniu/nie pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych).
Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 P.p.s.a. - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących sytuacji finansowej swojej i męża.
Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło