IV SA/Po 118/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta P. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. [...], obręb N., położonej przy ul. [...] w P.. W dniu 10 czerwca 2016 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C. z dnia 08 czerwca 2016 r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Odwołującej doszło do naruszenia art. 45 k.p.a. polegającego na uznaniu za prawidłowe doręczenie decyzji z dnia 22.04.2016 r. Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C., podczas gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje nieczytelny podpis jakiejś nieznanej osoby, przy czym z pewnością podpis ten nie został uczyniony przez ks. P. M. N., jedynej osoby uprawnionej do odbioru przesyłek w imieniu odwołującej się Parafii. Odwołująca wskazała, ze w dniu 03.06.2016 r. jej pełnomocnik udał się do Urzędu Miasta P. i sporządził fotokopię decyzji nr [...] z dnia 22.04.2016 r., zapoznając się tym samym z jej treścią. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...], z dnia 22.04.2016 r. adresowana do Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru została doręczona w dniu 27.04.2016 r. (środa). Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym skarżący zostali pouczeni w przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta P.. Zatem ostateczny termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 22.04.2016 r. upłynął w dniu 11.05.2012 r. (środa). Odwołanie z 08.06.2016 r. od ww. decyzji zostało wniesione przez Parafię Rzymskokatolicką p.w. M. B. C. w dniu 08.06.2016 r. (środa), za pośrednictwem Poczty Polskiej. Oznacza to, iż przedmiotowe odwołanie wpłynęło po terminie przysługującym do jego wniesienia. Kolegium wskazało, że odwołanie Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C. zawierało wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. SKO postanowieniem z dnia 07.12.2016 r. Nr [...],634.2016 odmówiło Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C., przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...], znak: [...] [...] z dnia 22.04.2016 r. W ocenie SKO skoro termin do wniesienia odwołania nie został przywrócony, to analogicznie przyjmując, jak stwierdził NSA w wyroku z 15 listopada 1995r. (sygn. SA/Ka 2111/94, Lex nr 27060) gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. W wyroku z dnia 29 stycznia 1997r. (sygn. SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004) NSA podkreślił, że "w sytuacji przekroczenia przez stronę terminu do wniesienia środka odwoławczego organ nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej". W związku z powyższym, zgodnie z art. 134 K.p.a. Kolegium stwierdziło w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wywiodła Parafia Rzymskokatolicka p.w. M. B. C. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 45 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że decyzja Prezydenta Miasta P. została odebrana przez upoważnionego pracownika Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. Częstochowskiej, podczas gdy jedyną osobą upoważnioną do odbioru pism w imieniu w/w Parafii był i jest nadal tylko ks. P. M. N. - który nie odebrał przedmiotowej decyzji a więc należy uznać że w/w Parafii nie doręczono prawidłowo w/w decyzji; naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca Parafia nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji; naruszenie art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tj. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w szczególności poprzez niepodjęcie jakichkolwiek działań, które miałyby na celu sprawdzenie, czy doręczenie przesyłki nastąpiło skutecznie do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism w imieniu Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C.j oraz sprawdzenie wiarygodności okoliczności niedotrzymania terminu, na które powołała się wnioskująca o jego przywrócenie ww. parafia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2016 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...], z dnia 22.04.2016 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że jednym z warunków skutecznego skorzystania ze środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 223 tj. czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze. Jednocześnie konsekwencją wniesienia odwołania po upływie 14 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaznaczyć także należy, jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to z winy strony i czy miała ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07, LEX nr 497633). Ponadto w niniejszej sprawie bezsporne jest, że SKO postanowieniem z dnia 07.12.2016 r. Nr [...],[...] odmówiło Skarżącej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia 22.04.2016 r.. Podnieść również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, Nr 5, poz. 32), co też organ w przedmiotowej sprawie uczynił. Wbrew zatem odmiennemu stanowisku prezentowanemu w skardze, sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym postanowieniu uchybienia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd zwrócił uwagę, na to, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W sprawie niniejszej nie ulega kwestii, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona Skarżącej. Aby doręczenie było skuteczne, przesyłka musi zostać przekazana dorosłej, tzn. pełnoletniej osobie. Jednocześnie już samo pobranie przesyłki, potwierdzone znajdującym się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem, uznawane jest za odebranie przesyłki. Decyzja z dnia 22.04.2016 r. została doręczona pod właściwym adresem Parafii Rzymskokatolickiej p.w. M. B. C. do rąk osoby dorosłej w dniu 27.04.2016 r.(k. 160 akt adm.). Podkreślić należy, iż w aktach administracyjnych sprawy nie znajduje się jakikolwiek dokument, z którego wynikałoby upoważnienie dla konkretnej osoby do odbioru korespondencji w sprawie. Wobec powyższego wszystkie ustawowo określone wymagania wobec osoby, której przesyłkę można przekazać zostały w niniejszej sprawie spełnione. Skarżąca jako osoba poinformowana o toczącym się postępowaniu administracyjnym i mogąca spodziewać się korespondencji od organu, powinna była, zachowując odpowiednią staranność, zadbać o swoje sprawy i jeżeli nie chciała, aby korespondencja skierowana do niej przekazywana była innym niż proboszcz osobom, powinna była podjąć działania mające temu zapobiec (chociażby, poprzez złożenia takiego oświadczenia do akt administracyjnych bądź złożenie zastrzeżenia na poczcie). Jeżeli skarżąca takich działań nie podjęła, to w rezultacie przesyłka skierowana do niej i odebrana przez dorosłego domownika, doręczona została poprawnie, nawet jeżeli nie została przekazana przez tą osobę proboszczowi. W świetle powyższych ustaleń, wydanie przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia było czynnością prawidłową, czemu organ dał wyraz w zaskarżonym postanowieniu wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, uznać należało, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Wydane przez organ odwoławczy zaskarżone postanowienie z dnia 08 grudnia 2016 r. znajduje oparcie w powołanych w jego sentencji przepisach: art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów, na podstawie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak sentencji.