IV SA/Po 1188/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Politechniki Poznańskiej z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na I rok studiów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy O.P. wniósł skargę na decyzję Rektora Politechniki Poznańskiej z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na I rok studiów. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz ojcem i bratem. W formularzu wniosku nie podano żadnych danych dotyczących źródła utrzymania i nie ujawniono informacji dotyczących stanu majątkowego osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca w uzasadnieniu podał tylko, ze jego ojciec obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 8 stycznia 2013. (odebranym w dniu 14 stycznia 2013r. – k. 30 akt) wezwano skarżącego do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011 złożonych przez wnioskodawcę oraz jego ojca i brata, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp., wskazania źródła, z którego strona uzyskuje środki pieniężne na utrzymanie, określenia wysokości dochodu wnioskodawcy (zaświadczenia z miejsca pracy a w przypadku działalności gospodarczej należało wskazać jej przedmiot i określić dochód poprzez przedłożenie kopii dokumentacji księgowej za ostatnie 3 miesiące), określenia tytułu prawnego do lokalu wskazanego jako adres zamieszkania, wskazania źródła i wysokości dochodu ojca (w przypadku działalności gospodarczej należało wskazać jej przedmiot i określić dochód poprzez przedłożyć kopie dokumentacji księgowej za ostatnie 3 miesiące). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przesłał fakturę za gaz za okres 12.09.2011 – 12.03.2012, faktury za prąd za okres 13.07.2012 – 14.09.2012 i 15.03.2012-15.05.2012 oraz wyciągi z konta bankowego należącego do skarżącego prowadzonego przez [...] za okres 06.08.2012-20.01.2013, 11.07.2012-01.08.2012, 13.06.2012-05.07.2012. Skarżący przesłał również wyrok w sprawie o podwyższenie alimentów oraz zaświadczenie wystawione przez Zespół Szkół Leśnych w R. potwierdzające, iż brat wnioskodawcy jest uczniem czwartej klasy Technikum Leśnego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów, w tym żadnych informacji dotyczących dochodu ojca a w szczególności jego źródła oraz wysokości. Skarżący wbrew wezwaniu nie przedłożył również wyciągów z konta bankowego ojca, nie przedstawił jego sytuacji majątkowej i nie przedłożył żadnych zeznań podatkowych. Fakt iż skarżący poinformował, iż jego ojciec obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów nie jest wystarczającym argumentem do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca powinien bowiem tą okoliczność wykazać czego jednak nie uczynił pomimo stosownego wezwania. W tym miejscu należy wskazać, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe wyłącznie w przypadku wyczerpującego i wiarygodnego przedstawienia informacji w zakresie wysokości dochodów i wydatków ponoszonych na konieczne utrzymanie, a także pełnej informacji o stanie rodzinnym i możliwościach płatniczych osób wspólnie zamieszkujących. Dopiero bowiem zestawienie tych wielkości umożliwia stwierdzenie, czy skarżącego stać na poniesienie kosztów sądowych i czy jest w stanie zrezygnować z pewnych wydatków w celu uiszczenia opłaty sądowej. Uwzględniając więc fakt, że wnioskodawca uchylił się od obowiązku wyczerpującego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej własnej i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe stwierdzić należy, iż zasadną jest odmowa przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza bowiem, że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.