IV SA/Po 1189/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Dnia [...] lipca 2013 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej: "GOPS") wpłynął wniosek E. R. (dalej: "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") z 28 czerwca 2013 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką, A. R. Decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...], Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") – wskazując jako podstawę prawną art. 2 pkt 2, art. 17, art. 18, art. 20, art. 23, art. 24, art. 26, art. 30 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 1456; dalej w skrócie: "u.ś.r.") – odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż córka Wnioskodawczyni ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności, na stałe, łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, i wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wnioskodawczyni nie pracuje zawodowo; sprawuje opiekę nad córką. Mąż Wnioskodawczyni jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej 14, [...] ha, co stanowi 5, [...] ha przeliczeniowego ogółem. Z zaświadczenia KRUS w [...] wynika, że Wnioskodawczyni od [...]1998 r. podlega ubezpieczeniu z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka). Na tle tak ustalonego stanu faktycznego organ I instancji wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, zgodnie z którą prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. Od opisanej decyzji Wójta Wnioskodawczyni złożyła odwołanie, podkreślając, że decyzja jest dla niej krzywdząca, oraz podnosząc, że według informacji na stronach Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (dalej w skrócie: "MPiPS") wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne Jej się należy. Decyzją z [...] września 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Wnioskodawczyni, która jest matką dziecka niepełnosprawnego, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, a jej mąż posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 14, [...] ha fizycznych (5, [...] ha przeliczeniowych). W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 5/12 stanowi to, zdaniem organu, negatywną przesłankę przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym dzieckiem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości, a to z powołaniem się na zarzuty naruszenia: 1) art. 17 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. – poprzez jego błędną wykładnię oraz oparcie się na orzecznictwie sądowym i w konsekwencji przyjęcie, iż po stronie skarżącej występują negatywne przesłanki przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego; 2) art. 136 k.p.a. – poprzez brak inicjatywy dowodowej w celu wyjaśnienia, czy Skarżąca faktycznie pracuje w gospodarstwie rolnym; 3) art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego - poprzez niezbadanie w sposób właściwy sprawy zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że organ II instancji powołał się na "indywidualne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego" zawarte w uchwale NSA o sygn. akt I OPS 5/12. Tymczasem organy rozstrzygające przedmiotową sprawę powinny działać na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Polsce, i która przewiduje możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez rolników. Potwierdza to Komunikat MPiPS dotyczący prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników, z którego wynika, że art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie stoi na przeszkodzie w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Skarżącej odmowne rozstrzygnięcie SKO, oparte na argumentacji zaczerpniętej z uchwały NSA o sygn. akt I OPS 5/12, nie znajduje umocowania w ustawie o świadczeniach rodzinnych i jest niezgodne z jej sytuacją faktyczną. Skarżąca przyznała, że podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS, jednak nie jest to równoznaczne z prowadzeniem przeze nią gospodarstwa rolnego i nie może przekreślać możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Z materiału dowodowego wcale nie wynika, aby Skarżąca prowadziła gospodarstwo rolne. Gospodarstwo prowadzi wyłącznie jej mąż, zaś Skarżąca ze względu na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad niepełnosprawną córką nie ma czasu na wykonywanie jakichkolwiek prac w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że po zapoznaniu się z treścią skargi nie znalazł przesłanek do zmiany swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ja decyzji Wójta w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Prawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobę legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawodawca precyzuje przy tym w art. 3 pkt 22 u.ś.r., że przez "zatrudnienie lub inną pracę zarobkową" należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Na podstawie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim eksponując fakt ubezpieczenia Skarżącej w KRUS, organy obu instancji w sposób dorozumiany przyjęły, że Skarżąca posiada status rolnika. W konsekwencji, z powołaniem się bowiem na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OPS 5/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA") – w myśl której prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. – organy uznały, że Skarżąca nie może uzyskać wnioskowanego świadczenia. Z taką argumentacją organów nie sposób się zgodzić. Od razu należy jednak zastrzec, że Sąd w obecnym składzie nie kwestionuje trafności powołanej uchwały NSA o sygn. akt I OPS 5/12 oraz argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu. W szczególności w uchwale tej trafnie podkreślono, że świadczenie pielęgnacyjne pełni rolę rekompensaty finansowej za niepodjęcie lub rezygnację z własnej woli z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego nie powinny z tego świadczenia korzystać osoby, które wprawdzie nie wykonują pracy, lecz mimo to osiągają dochody z innych źródeł. Jednocześnie zamieszczenie w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicji legalnej wyrażenia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wyklucza rozszerzającą interpretację tego pojęcia. W rezultacie pominięcie w katalogu form aktywności gospodarczej, wymienionych w tym przepisie, prowadzenia gospodarstwa rolnego lub działalności rolniczej oznacza, że takie zajęcia nie mogą być traktowane jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W konsekwencji więc rolnik nie może zasadnie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Zwłaszcza, że, w odróżnieniu np. od pracownika, nie jest on poddany wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, a zatem może bardziej elastycznie zarządzać własnym czasem, także w zakresie organizacji opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Tym niemniej, w ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony przez organy w niniejszej sprawie nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że powołana uchwała NSA o sygn. akt I OPS 5/12 dotyczyła sytuacji analogicznej do tej, w jakiej znajduje się Skarżąca – co też trafnie wytknięto w skardze. Cytowana uchwała zapadła bowiem w odniesieniu do osoby, która – będąc właścicielką gospodarstwa rolnego i podlegając z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS jako rolnik – bezsprzecznie legitymowała się statusem rolnika, podczas gdy w niniejszej sprawie zakwalifikowanie Skarżącej jako rolnika było co najmniej przedwczesne. W tym miejscu godzi się zauważyć, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "rolnik". Zostało ono jednak zdefiniowane w przepisie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403; dalej w skrócie: "u.u.s.r."), zgodnie z którym rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium RP, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Z kolei, jak wynika z art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyrażenie "gospodarstwo rolne" powinno być rozumiane zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381), wedle którego za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Odnosząc te uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że przypisanie Skarżącej statusu rolnika nie miało dostatecznego oparcia w ustaleniach faktycznych poczynionych dotychczas przez organy administracji i z tego względu było co najmniej przedwczesne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy pozwalał bowiem jedynie stwierdzić, że właścicielem gospodarstwa rolnego jest mąż Skarżącej, A. R. Tylko on został wskazany w treści decyzji Wójta z [...] stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. jako podatnik m.in. podatku rolnego z tytułu własności gruntów gospodarstwa rolnego w [...] (w aktach adm. I instancji). Organy administracji nie przedstawiły natomiast jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, że również E. R. posiada (współposiada) gospodarstwo rolne oraz prowadzi je osobiście i na własny rachunek w ramach działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Wręcz przeciwnie, organy obu instancji w uzasadnieniach swych decyzji zgodnie wskazywały, że to mąż Wnioskodawczyni jest właścicielem gospodarstwa, zaś ona sama podlega przepisom ubezpieczeniowym "jako rolnik (małżonka)". Tymczasem – jak trafnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 678/13 (CBOSA) – wykazanie faktu posiadania [ewentualnie: współposiadania – uw. Sądu] przez skarżącą gospodarstwa rolnego oraz jego prowadzenia osobiście i na własny rachunek w ramach działalności rolniczej w tym gospodarstwie, jest niezbędne do zakwalifikowania skarżącej jako rolnika w myśl art. 6 pkt 1 u.u.s.r. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na prowadzenie gospodarstwa rolnego mogą składać się różne czynności, lecz nie zwalnia to bynajmniej organów administracji od należytego uzasadnienia w tym zakresie swojego stanowiska. Trzeba przy tym zauważyć, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z objęciem ubezpieczeniem społecznym. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442; dalej w skrócie: "u.s.u.s."), za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego). Powołany przepis prima facie zdaje się wykluczać przypadek, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne korzysta już z ubezpieczenia społecznego na podstawie innego tytułu prawnego. Konkluzja ta nie jest jednak trafna, gdyż wedle art. 6 ust. 2b u.s.u.s. wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ono obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym nawet okoliczność ewentualnego podlegania przez Skarżącą ubezpieczeniu społecznemu rolników (zob. zaświadczenie z KRUS w aktach adm. I inst.) nie przekreśla jeszcze możliwości uzyskania przedmiotowego świadczenia. Innymi słowy, okoliczność ta, sama w sobie, jest niewystarczająca do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jak bowiem trafnie podkreślono w skardze, opłacanie składek na ubezpieczenie w KRUS nie jest równoznaczne z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (por. wyrok WSA z 26.01.2012 r., II SA/Rz 889/11, CBOSA). Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.u.s.r. ubezpieczeniu społecznemu rolników podlegają nie tylko "rolnicy", ale także pracujący z nimi "domownicy". Ustawodawca oba te pojęcia definiuje. Znaczenie terminu "rolnik" było już wcześniej przedmiotem rozważań Sądu (zob. art. 6 pkt 1 u.u.s.r.). W tym miejscu należy zatem jedynie powtórzyć, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest niewystarczający do objęcia Skarżącej omawianą definicją. Natomiast za "domownika" ustawodawca nakazuje uważać osobę bliską rolnikowi, która: (1) ukończyła 16 lat, (2) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego albo bliskim sąsiedztwie oraz (3) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Również w tym przypadku zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż Skarżąca stale pracuje w gospodarstwie rolnym swojego męża, co z kolei wyklucza możliwość zakwalifikowania jej jako "domownika" w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wszystko to prowadzi do wniosku, że organy obu instancji wadliwie ustaliły status Skarżącej z perspektywy przepisów ww. ustawy. W myśl art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przepisy tej ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Ustawodawca odróżnia zatem wyraźnie pracę w "gospodarstwie rolnym" oraz pracę w "gospodarstwie domowym". W świetle cytowanego przepisu podleganie ubezpieczeniu społecznemu może mieć swoje źródło w fakcie wykonywania pracy w którymkolwiek z tych "gospodarstw". Z tym, że tylko praca w gospodarstwie rolnym może prowadzić do nabycia statusu rolnika (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26.11.2008 r., III AUa 839/08, LEX nr 509776), wyłączając tym samym możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Tymczasem argumentacja skargi zdaje się naprowadzać, że Skarżąca może podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników tylko ze względu na zajmowanie się gospodarstwem domowym, a nie gospodarstwem rolnym, którym włada jej mąż. W takim przypadku niedopuszczalne byłoby zrównywanie statusu Skarżącej ze statusem "rolnika". Sam fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nie przesądza jeszcze o konieczności negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Trzeba poza tym podkreślić, że organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń w kwestii niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej przez Skarżącą. Nie można bowiem z góry wykluczyć przypadku, gdy określona osoba zamieszkuje jedynie na terenie gospodarstwa rolnego małżonka i nie bierze czynnego udziału w pracach w tym gospodarstwie, gdyż w rzeczywistości zatrudniona jest poza rolnictwem. Trudno byłoby wtedy wykluczyć automatycznie możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, skoro w istocie mogłoby dojść do niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sensie odpowiadającym art. 3 pkt 22 u.ś.r. (tak trafnie: powołany wcześniej wyrok WSA z 27.09.2013 r., II SA/Po 678/13). Tymczasem okoliczność ta nie była w ogóle poddana analizie w rozpatrywanej sprawie. Organy nie ustaliły bowiem, czy Skarżąca pracowała poza rolnictwem, a jeśli tak, to kiedy zrezygnowała z tego zatrudnienia i z jakiej przyczyny. Należy przy tym wskazać, że organy powinny poddać ocenie ewentualne twierdzenia Skarżącej uprawdopodabniające fakt jej rezygnacji lub niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (np. poprzez ustalenie wykształcenia Skarżącej). Nie ulega zatem wątpliwości, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy okazał się niewystarczający do jej rozstrzygnięcia, co trafnie zarzucono w skardze. Takie działanie organów administracji stanowiło naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co w konsekwencji uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Odnosząc się natomiast do argumentu skargi, dotyczącego korzystnej dla Skarżącej treści komunikatu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników (dostępnego w Internecie na stronie tego ministerstwa w zakładce "Wsparcie dla rodzin z dziećmi"), należy uznać, iż jest on chybiony. Wskazany komunikat opiera się bowiem na bardzo uproszczonej, powierzchownej i raczej jednostronnej wykładni językowej odnośnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomijającej szereg aspektów tego skomplikowanego zagadnienia interpretacyjnego – na które zwrócono uwagę i poddano analizie w przywołanej uchwale NSA o sygn. akt I OPS 5/12 – w tym kwestię wykładni funkcjonalnej i systemowej owych przepisów. Już z tych względów, a zwłaszcza wobec wnikliwej argumentacji zawartej w uzasadnieniu omawianej uchwały NSA, powołany komunikat MPiPS nie zasługuje na uwzględnienie, ani nie wymaga szerszej polemiki. Tym bardziej, że powołany komunikat – podobnie jak każdy inny tego rodzaju nienormatywny dokument – niewątpliwie ani nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego w Polsce, ani nie wiąże w żadnej indywidualnej sprawie. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił obie wydane w sprawie decyzje – a to z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji – uwzględniwszy powyższe uwagi i oceny prawne – powinien ustalić, czy Skarżąca rzeczywiście posiada status "rolnika" w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W razie uzyskania w tej mierze odpowiedzi negatywnej, organ powinien zbadać, czy Skarżąca spełnia pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a w szczególności czy nie podejmuje albo zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawną córką.