IV SA/Po 119/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o. o. z siedzibą we W. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2024 r. o sygn. akt IV SA/Po 764/23 ze sprzeciwu P. Sp. z o. o. z siedzibą we W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. wznawia postępowanie sądowoadministracyjne; 2. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 30 października 2023 roku (Nr [...]), po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. , uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 28 kwietnia 2023 roku (znak: [...], nr [...]) o ustaleniu warunków zabudowy oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. P. Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa sprzeciwu od powyższej decyzji. Spółka zarzuciła organowi wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego w sytuacji, gdy nie wystąpił żaden "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", który wymagałby ponownego angażowania organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2024 roku o sygn. akt IV SA/Po 764/23, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2023 roku, aczkolwiek z przyczyn zasadniczo odmiennych od tych wskazanych w sprzeciwie. Sąd wyjaśnił, że żadne z pism zalegających w aktach administracyjnych organu II instancji nie spełnia wymagań stawianych odwołaniu. Nie wiadomo w oparciu o jaki dokument SKO uznało, że doszło do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z 28 kwietnia 2023 roku. Pismo zatytułowane "Odwołanie" - będące zapewne pismem przewodnim do innego dokumentu (do odwołania właściwego?) - w aktualnej postaci wykazuje istotne uchybienia i braki, które uniemożliwiają uznanie go za odwołanie Spółki od decyzji Prezydenta Miasta z 28 kwietnia 2023 roku. Nie wynika z niego, aby pochodziło od Spółki, albo było w jej imieniu składane. Analizowane pismo w żaden sposób nie określa decyzji, od której miałoby stanowić tytułowe "Odwołanie" – w szczególności nie podaje ani daty skarżonej decyzji, ani jej numeru, ani nazwy organu, który skarżoną decyzję wydał, ani przedmiotu rozstrzygnięcia. "Odwołanie" zawiera jedynie oznaczenie - jak można się domyślać - znaku sprawy ("[...]"). Jest on zbieżny ze znakiem sprawy, pod którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji, ale nie identyfikuje skarżonej decyzji. Takim znakiem sprawy opatrzone były bowiem wszystkie trzy decyzji wydane dotychczas przez Prezydenta Miasta P.. Każda oprócz znaku zawiera indywidualizujący ją numer decyzji (ostatnia nr [...]). Tym bardziej za odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. z 28 kwietnia 2023 roku nie może zostać uznane pismo opatrzone datą 07 kwietnia 2023 roku, zalegające w aktach organu II instancji tuż przy ww. "Odwołaniu" – i z tego względu mogące uchodzić za załącznik do niego – które to pismo, jak można przypuszczać zostało przez SKO uznane za odwołanie Spółki. Niemożność uznania tego pisma za odwołanie wynika już stąd, że zostało ono sporządzone w dniu 07 kwietnia 2023 roku, a więc na trzy tygodnie przed wydaniem decyzji organu I instancji, a z jego treści nie wynika, aby miało stanowić odwołanie od jakiejkolwiek decyzji administracyjnej (pismo nie zawiera żadnego odniesienia do decyzji organu I instancji). Przeciwnie zostało ono skierowane wprost do Prezydenta Miasta P., a nie za jego pośrednictwem do SKO. Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ II instancji, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił wskazania i oceny prawne wyrażone w wyroku, i w pierwszej kolejności wnikliwie ocenił, czy którekolwiek z pism wniesionych do Kolegium przez pełnomocnika Skarżącej po doręczeniu Spółce decyzji Prezydenta Miasta z 28 kwietnia 2023 roku może zostać uznane - po ewentualnym uzupełnieniu braków formalnych - za odwołanie od tej decyzji. W zależności od sposobu rozstrzygnięcia tej kwestii organ zobowiązany jest podjąć w sprawie dalsze właściwe kroki procesowe. P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. , reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpiła do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ze skargą o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem z dnia 25 stycznia 2024 roku o sygn. akt IV SA/Po 764/23. Spółka zażądała: uchylenia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2024 roku oraz orzeczenia o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2023 roku (nr [...]), jednakże w oparciu o autentyczną treść akt administracyjnych. W ocenie autorki skargi cała treść prawomocnego wyroku została zbudowana na mylnym założeniu, że nie zostało złożone odwołanie od decyzji objętej sprzeciwem. Sąd założył hipotetyczną omyłkę pełnomocnika Spółki polegającą na załączeniu do Odwołania niewłaściwego pliku, to jest złożeniu jako odwołania wcześniejszego pisma o niezmienionej treści, a przez to nieadekwatnej treści. Autorka skargi wyjaśniła, że 22 maja 2023 roku złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 28 kwietnia 2023 roku, datowane na 16 maja 2023 roku. Tego samego dnia po nadaniu mu postaci dokumenty PDF, podpisała je podpisem kwalifikowanym oraz wysłała przy elektronicznej wiadomości ePUAP. Do skargi o wznowienie załączone został: dokument opatrzony datą 16 maja 2023 roku oraz podpisem elektronicznym z dnia 22 maja 2023 roku, godzina 13:17:11 CEST. Z treści podania jednoznacznie wynika, że jest to odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z 28 kwietnia 2023 roku wydanej w sprawie prowadzonej pod numerem [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po doręczeniu odpisu skargi o wznowienie, nie zajęło stanowiska w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024, poz. 935; dalej w skrócie "P.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Skarga o wznowienie została sporządzona z zachowaniem warunków określonych w przepisie art. 279 P.p.s.a. Jako przedmiot zaskarżenia wskazano prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2024 roku o sygn. akt IV SA/Po 764/23. Skarżąca zażądała zmiany zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie, a następnie uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dnia 30 października 2023 roku w oparciu o autentyczną treść akt administracyjnych uchylenie W ramach obowiązku wskazania podstawy wznowienia wyjaśniono, że jest nią wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.). Strona stwierdziła przy tym, że o podstawie wznowienia dowiedział się w dniu zapoznania się z uzasadnieniem doręczonego wyroku przez pełnomocnika Spółki. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z zachowaniem trzymiesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 277 P.p.s.a.). Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Spółki w dniu 6 lutego 2024 roku. Skarga o wznowienie w formie dokumentu elektronicznego wpłynęła do Sądu w dniu 13 lutego 2024 roku (data wydruk z 14 lutego 2024 roku). Sąd uznał, że zasadne jest połączenie badania dopuszczalności skargi o wznowienie z ponownym rozpoznaniem sprawy sądowoadministracyjnej. Przyjmuje się, że połączenie dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy będzie uzasadnione wówczas, gdy skarga o wznowienie opiera się na przyczynach restytucyjnych (zob. np. G. Bieniek [w:] A. Barańska [i in.], Kodeks postępowania cywilnego..., t. 1, s. 1515–1516; M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński (red.), J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz..., t. 1, 2001, s. 794). W ocenie Sądu należało przyjąć, że zaistniała podstawa do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Przekazanie sądowi zafałszowanych akt administracyjnych jest okolicznością faktyczną, która może mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Dostrzegać zatem należy, że ocena legalności zaskarżonej sprzeciwem decyzji SKO została przeprowadzona w oparciu o akta administracyjne zawierające pismo zatytułowane "Odwołanie", które w ocenie Sądu było zapewne pismem przewodnim do innego dokumentu (do odwołania właściwego) oraz w oparciu o pismo opatrzone datą 7 kwietnia 2023 roku, co do którego Sąd stwierdził niemożność uznania go za odwołanie. Sąd nie skorzystał z możliwości określonych w art. 62 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono natomiast, że "nie wiadomo, czy zalegające w aktach administracyjnych organu II instancji pismo z 7 kwietnia 2023 r. stanowi omyłkowy wydruk niewłaściwego załącznika przez organ, czy może - co wydaje się bardziej prawdopodobne - omyłkę pełnomocnika Spółki, polegającą na załączeniu do "Odwołania" niewłaściwego pliku, względnie wyraz jeszcze dalej idącego braku jego należytej staranności i rzetelności jako zawodowego pełnomocnika, w postaci wniesienia w charakterze odwołania swego wcześniejszego pisma procesowego o niezmienionej, a przez to nieadekwatnej, treści". Analiza dokumentów załączonych do skargi o wznowienie nie pozostawia wątpliwości, że ustalenia/założenia przyjęte przez Sąd na potrzeby oceny legalności decyzji SKO są co najmniej częściowo nieprawdziwe. Skoro skarżąca Spółka wykazał, że 22 maja 2023 roku złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 28 kwietnia 2023 roku, datowane na 16 maja 2023 roku, to aktualne stało się żądanie dokonania oceny legalności decyzji SKO w P. z dnia 30 października 2023 roku z uwzględnieniem autentycznej treść akt administracyjnych. Na gruncie przedstawionych dowodów zaktualizowała się konieczność ponownego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem, bo "odżyła" konieczność zbadania legalności decyzji SKO w P. co do istnienia przesłanek wydania decyzji kasacyjnej, decyzji o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd przyjął, że przekazanie Sądowi zafałszowanych akt administracyjnych stanowi okoliczność, z której strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu sądowym. Sprawa sądowoadministracyjna zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 764/23 została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym covidowym. Natomiast z argumentacji skargi o wznowienie wynika, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik Spółki podejmowała czynności procesowe w oparciu własną dokumentację elektroniczną zgromadzoną w składzie ePUAP, o braku dokumentu rzeczywistego odwołania w aktach administracyjnych dowiedziała się z uzasadnienia prawomocnego wyroku, która to okoliczność potwierdziła w dniu 8 lutego 2024 roku zapoznając się z aktami administracyjnymi już po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Do chwili zapoznania się z uzasadnieniem wyroku pełnomocnik skarżącej Spółki nie miała świadomości, że organ przekazał Sądowi zafałszowane akta administracyjne. Stwierdzając podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego Sąd miał na uwadze, że rozpoznanie środka zaskarżenia, tu nadzwyczajnego środka zaskarżenia, pozostaje aktualne także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Skarga o wznowienie postępowania okazała się niezasadna, gdyż nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę zaskarżonego wyroku, stwierdzona przyczyna restytucyjna nie ma wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Zastrzec należy, że w zaskarżonym wyroku Sąd nie kwestionował faktu wniesienia odwołania. Sąd uznał jedynie, że podanie w takiej postaci jak te złożone/włączone do akt administracyjnych nie może stanowić prawidłowej podstawy dla przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Sąd uchylił zaskarżoną sprzeciwem decyzję, a kwestia nieważności tej decyzji została podniesiona jako ewentualny skutek wydania decyzji odwoławczej w sytuacji braku/bezskuteczności wniesionego odwołania. Okoliczności faktyczne wykazane jako przesłanka wznowieniowa nie tylko nie mają wpływu na treść uprzednio wydanego wyroku, ale dodatkowo potwierdzają konieczność uchylenia decyzji zaskarżonej sprzeciwem, a do tego nie uchylają wytycznych zawartych w tym wyroku. Analiza akt sprawy administracyjnej wraz z dowodami dołączonymi do skargi o wznowienie potwierdziła prawdziwość/trafność "przypuszczenia" wyrażonego przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że SKO uznało za odwołanie Spółki, rozpoznało jako odwołanie Spółki, pismo przewodnie zatytułowanie "Odwołanie" wraz ze sporządzonym na trzy tygodnie przed wydaniem decyzji organu I instancji pismem z dnia 07 kwietnia 2023 roku, które skierowane zostało wprost do Prezydenta Miasta P.. Fakt, że organ odwoławczy działał w oparciu o dokument, który nie stanowił rzeczywistego odwołania, nie uchyla konieczności zbadania przez organ kwestii braków formalnych rzeczywistego dokumentu odwołania, a także kwestii jego skutecznego wniesienia. O konieczności uchylenia decyzji SKO stanowi także to, że administracyjne postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone w oparciu o dokument, który nie był rzeczywistym odwołaniem. Taki stan rzeczy należy rozpoznać jako przypadek innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Ponadto ocena legalności decyzji odwoławczej w zakresie istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, gdy taką decyzję wydano w oparciu o dokument, który odwołaniem nie był, jawi się jako przedwczesna. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest, i nie może być, wyręczanie organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych (R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych" Warszawa - Zielona Góra 2003, str. 22). Z powyższych względów, na podstawie art. 282 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga o wznowienie podlegała oddaleniu.