IV SA/Po 1196/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Decyzją z dnia 17 października 2017 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 1 sierpnia 2017 r. nr [...] o odmowie zwrotu uprawnień kat. C, C+E. W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, ze decyzją z dnia 27 kwietnia 2017r. Starosta G. orzekł o cofnięciu B. S. prawa jazdy kat. "B" na okres 3 lat, w związku z prawomocnym wyrokiem SR w G. W. II Wydział Karny z dnia 16 lutego 2017r., sygn. akt II K [...]. Dnia 17 lipca 2017r. B. S. złożył w Wydziale Komunikacji wniosek o wydanie mu zatrzymanego prawa jazdy kat. C i C+E. W dniu 1 sierpnia 2017 r. Starosta G. orzekł o odmowie wydania prawa jazdy kat. C, C+E w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 i 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami. Starosta podkreślił, iż wobec B. S. zapadł wyrok SR w G. W.., Wydział II Karny z 16.02.2017r., którym orzeczono wobec ww. osoby na podstawie art. 42 § 2 Kodeks karny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem pojazdów, do których kierowania wymagane są uprawnienia kat. "C+E" prawa jazdy. Organ powołał się na przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy, które - zdaniem organu, uniemożliwiają wydanie B. S. wnioskowanego prawa jazdy. Odwołanie od ww. decyzji złożył B. S.. W jego ocenie prawo jazdy kat. C i C+E nie zostało mu odebrane prawomocnym wyrokiem Sądu, a przepis art. 12 ustawy wskazuje, iż prawo jazdy nie może być wydane w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W ocenie odwołującego w zakresie dotyczącym wnioskowanej kategorii prawa jazdy nie ma podstaw prawnych do odmowy wydania prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, wskazując, iż prawo jazdy nie może być wydane m.in. osobie: w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie z ust. 2 powołanego wyżej przepisu, przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Kolegium wyjaśniło, że ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970) zmieniono treść przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami m.in. poprzez dodanie w zdaniu pierwszym, iż przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Obecnie ustawa więc przewiduje wprost, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami stosuje się również wobec osoby ubiegającej się o zwrot prawa jazdy. Przed nowelizacją dokonaną ww. ustawą, przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosowało się natomiast jedynie wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy. Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 24 sierpnia 2014 r., a przepis nowelizujący art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami - w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Przepis art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami przewiduje, że art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w G. W. Wydział II Kamy, orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria prawa jazdy C+E, zapadł w dniu 16 lutego 2017r. Stosować zatem bez wątpienia należy przepis art. 12 ust. 2 w aktualnym brzmieniu. Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, iż przeprowadzone postępowanie jak i zaskarżona decyzja są prawidłowe. Powołany wyżej przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami wyraźnie bowiem przewiduje, że prawo jazdy kat. C i C+E nie może być wydane osobie ubiegającej się o jego zwrot w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Skoro zatem B. S. ma orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów kat. B, a także C, to brak jest możliwości zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E. Skargę na decyzję SKO w L. wywiódł B. S., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy t.j. art.12 ust.1 pkt.2 oraz art.12 ust.2 pkt.2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w następstwie ich błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania, oraz naruszenie przepisu art.182 § 2 k.k.w. w wyniku przekroczenia zakresu zakazu określonego ściśle w wyroku skazującym Sądu Rejonowego w Grodzisku z dnia 16 lutego 2017r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że wyrokiem Sądu Rejonowego w G. W.., Wydział II Karny z 16.02.2017 r., orzeczono wobec B. S. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem pojazdów, do których kierowania wymagane są uprawnienia kat. "C+E" prawa jazdy. Zakaz obowiązuje od dnia 24 października 2016 r., a upływa z dniem 24 października 2019 r. W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o zwrot prawa jazdy kategorii C, C+E organy obu instancji, w drodze decyzji wydanych w oparciu o przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, odmówiły wnioskodawcy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, C+E co zostało zakwestionowane przez skarżącego, który zarzucił organom nieuprawnione rozszerzenie zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie nie objętym zakazem, oraz błędność stanowiska o istniejącym w sprawie stanie zatrzymania prawa jazdy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978, dalej przywoływana jako "u.k.p.")., która w art. 12 ust. 1 wymienia okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Wśród nich określa m.in., że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p.) oraz w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji (art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p.). Ponadto zgodnie z art. 12 ust. 2 u.k.p. powyższy przepis stosuje się również wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Mając na względzie powyższe wyjaśnić więc trzeba, że jedną z okoliczności uniemożliwiających wydanie prawa jazdy stanowi zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Nadto po myśli art. 12 ust. 2 cyt. ustawy niniejsza okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Tym samym przyjąć trzeba, że – wbrew twierdzeniom skarżącego - w aktualnym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1093/16). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w jej realiach bezspornym pozostaje, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. W.., Wydział II Karny z 16.02.2017 r., orzeczono wobec B. S. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem pojazdów, do których kierowania wymagane są uprawnienia kat. "C+E" prawa jazdy. Zakaz obowiązuje od dnia 24 października 2016 r., a upływa z dniem 24 października 2019 r. Niniejsze wynikało z popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego polegającego na kierowaniu w dniu 24 października 2016 r. pojazdem po spożyciu alkoholu. W rezultacie niniejszego w dniu 27 kwietnia 2017 r. Starosta G. orzekł o cofnięciu B. S. prawa jazdy kat. "B" na okres 3 lat. W ocenie Sądu, w świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących ram prawnych należy zauważyć, że odmowa właściwych instancyjne organów administracji publicznej wydania prawa jazdy zgodnie z żądaniem skarżącego odpowiada prawu i tym samym nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi. Podkreślić trzeba, iż samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innym, niż prawo karne, gałęzi prawa. Tym samym – uwzględniając brzmienie art. 12 ust. 2 u.k.p. - należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej przez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Takie stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym w judykaturze (m.in. w wyrokach: z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1093/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2017, sygn. akt III SA/Wr 1041/16, CBOSA) . Zasadnie więc przyjąć trzeba, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w powołanej ustawie. Przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa, a ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B, zezwoliłby np. na prowadzenie pojazdów ciężarowych czy ciężarowych z przyczepą (kategorii C, C+E). W sytuacji gdy przepisy omówione powyżej mają służyć zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie. Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.