IV SA/Po 1197/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-02-12

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane osobom fizycznym, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony i wymaga uprawdopodobnienia trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
H.P. i M.P. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu dotyczącą zasiłków celowych. WSA w Poznaniu odrzucił skargę H.P. z powodu braku podpisu. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej złożyli wspólny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną, w tym dochody z emerytury i świadczeń socjalnych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.P. i M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu H.P. i M.P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013r. odrzucił skargę H.P. z uwagi na nie uzupełnienie braku formalnego w postaci podpisu pod skargą. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia H.P. i M.P. złożyli wspólny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z którego wynika, iż prowadzą gospodarstwo domowe wraz z wnuczką, a źródłem ich utrzymania jest emerytura H.P. wynosząca [...] zł. netto i świadczenie z MOPR uzyskiwane przez wnuczkę w wysokości [...] zł. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł., stwierdzić należy, że H.P. i M.P. zaliczają się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło