IV SA/Po 1197/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-02-21

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski, Sędzia WSA Maciej Busz, Asesor sąd. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego dla właściciela lokalu mieszkalnego, który nie wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego gminy, należy uwzględniać rzeczywiste wydatki na centralne ogrzewanie i ciepłą wodę, czy też wydatki te należy skorygować do wysokości opłat obowiązujących w zasobie mieszkaniowym gminy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego dla właściciela lokalu nie wchodzącego w skład zasobu gminy, organ powinien ustalić, czy hipotetyczne stawki za centralne ogrzewanie i ciepłą wodę, obowiązujące w zasobie gminnym, byłyby takie same dla danego lokalu, uwzględniając jego specyfikę (np. sposób ogrzewania). Nie można a priori przyjąć, że rzeczywiste wydatki właściciela są nieprawidłowe, a jedynie skorygować je do stawek gminnych bez analizy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując swoje rzeczywiste wydatki na mieszkanie. Organ I instancji przyznał dodatek w zaniżonej wysokości, stosując stawki obowiązujące w zasobie gminnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że podstawą są stawki gminne, a nie rzeczywiste wydatki. Skarżąca kwestionowała takie podejście, wskazując na specyfikę swojego lokalu i sposób naliczania opłat.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Zakrzewo.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sąd. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 5 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Wójta Gminy Zakrzewo z dnia 02 sierpnia 2017 r. nr [...] IV SA/Po 1197/17 UZASADNIENIE [...]a [...] (dalej: "skarżąca") w dniu 21 lipca 2017 r. wniosła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakrzewie (dalej: "GOPS") o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku wskazała m.in. łączną kwotę wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc w wysokości 756 zł. Na tę kwotę składają się następujące kwoty: 23,80 zł - zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 348,05 zł - centralne ogrzewanie, 207,60 zł - ciepła woda, 32,30 zł - zimna woda, 96,85 zł - odbiór nieczystości płynnych, 47,50 zł - odbiór nieczystości stałych. GOPS pismem z dnia 27 lipca 2017 r. zwrócił się do Samorządowego Zakładu Komunalnego w Zakrzewie z prośbą o podanie stawki brutto za 1m3 ciepłej wody oraz stawki za 1m2 centralnego ogrzewania w mieszkaniach wyposażonych w centralne ogrzewanie i centralnie ciepłą wodę w budynkach należących do zasobów gminy. Samorządowy Zakład Komunalny w Zakrzewie pismem z dnia 28 lipca 2017 r. wskazał, że stawka brutto za ogrzanie 1m3 wody wynosi 17,74 zł, stawka brutto za centralne ogrzewanie za 1m2 powierzchni wynosi 4,76 zł. Decyzją z dnia 02 sierpnia 2017 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakrzewie działając w imieniu Wójta Gminy Zakrzewo przyznał [...]ce [...] (dalej: "skarżącej"), dodatek mieszkaniowy w wysokości 172,30 zł, na okres od 01 sierpnia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 5, art. 6 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, złożyła skarżąca. Zakwestionowała ustalenia organu I instancji w zakresie wydatków ponoszonych na powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu. W jej ocenie organ pierwszej instancji bezpodstawnie zaniżył wydatki ponoszone na lokal należący do wspólnoty mieszkaniowej, do cen ponoszonych w mieszkaniach komunalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją z dnia 5 września 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że lokal skarżącej nie należy do zasobu Gminy Zakrzewo i stosownie do art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałyby dla danego lokalu, gdyby ów lokal stanowił zasób gminny ( pkt 1) oraz inne opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy ( pkt 2). Organ wskazał, że podstawą ustalenia prawa do świadczenia nie są rzeczywiste wydatki przedstawione we wniosku, lecz skorygowane do wysokości opłat ponoszonych przez najemców mieszkań komunalnych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy w rozpatrywanej sprawie wysokość dodatku ustala się jako różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową, związanymi z utrzymaniem mieszkania komunalnego, a wyrażoną w procencie stawką miesięcznego dochodu pięcioosobowego gospodarstwa. Czynsz jest świadczeniem okresowym ponoszonym w związku z zawartą umową na korzystanie z lokalu mieszkalnego stanowiącego np. własność gminy. W przypadku własności lokalu - tak jak w rozpatrywanej sprawie - nie występuje czynsz, lecz zaliczki na poczet zarządu nieruchomością wspólną, zaś w przypadku lokali spółdzielczych jest to opłata związana z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne. Dodatkowymi opłatami z każdego z wymienionych tytułów są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych przeliczone w stawkach obowiązujących w zasobie gminy. Odwołująca nie kwestionuje dochodu przyjętego do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Kwestią sporną jest poziom wydatków przyjętych do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Kolegium nie podzieliło przedstawionego zarzutu i stwierdziło, że w przypadku odwołującej, wysokość dodatku należy ustalić jako różnicę pomiędzy wydatkami związanymi z utrzymaniem mieszkania, poniesionymi na normatywną powierzchnię 65,00 m2 i 10% udziałem średniomiesięcznego dochodu rodziny (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy). Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż wartość wydatków przyjętych do obliczenia dodatku mieszkaniowego wynosi 621,52 zł i obejmuje: zaliczkę na koszty zarządu nieruchomością wspólną - 23,80 zł, centralne ogrzewanie liczone w stawce gminnej 4,76 zł za 1m2(4.76x66,12m2) - 314,73 zł, ciepła woda liczona w stawce gminnej 17,74 zł za 1 m3(417,74x6m3) - 106,44 zł, zimna woda -32,20 zł, odbiór nieczystości płynnych - 96,85 zł, odbiór nieczystości stałych - 47,50 zł. Kolegium wskazało, że wydatki na normatywną powierzchnię stanowią 610,99 zł (621,52 zł:66,12m2x65m2). Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wydatki mieszkaniowe zwiększono o ekwiwalent z tytułu braku sieci gazowej (liczony po 10 kilowatogodzin na pierwszą osobę 10x0,5200zł i po 2kWh na kolejne osoby 2x4x0,5200zł) Organ wskazał, że z matematycznego obliczenia wynika, że kwota należnego dodatku wynosi 172,30 zł: "[(610,99zł+ 9,36zł) - (10% x4480,48zł) = 620,35 zł-448,05zł = 172,30 zł]". [...]a [...] pismem z dnia 8 listopada 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję. Zarzuciła jej obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 6 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, art. 32. i art.71 Konstytucji RP. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżanej decyzji poprzez uwzględnienie faktycznych kosztów poniesionych na centralne ogrzewanie i ciepłą wodę, zasądzenie wypłaty różnicy należnego dodatku mieszkaniowego za okres od dnia 01 sierpnia 2017r. do 31 stycznia 2017r. w kwocie 132,2 zł x 6 miesięcy = 793,20zł, zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości (należnej różnicy dodatku mieszkaniowego). Skarżąca wskazała, że budynek, w którym mieszka (mieszkanie własnościowe), posiada własny piec obsługujący wszystkie lokale, a koszty liczone są przez zarządcę budynku na podstawie zużycia peletu w tym konkretnym budynku i nie zmieniłyby się gdyby ten budynek i lokal obsługiwał inny zarządca (w tym przypadku Zakład Komunalny, który obsługuje budynki gminne). Opłaty w zamieszkałym lokalu są zryczałtowane i stałe przez cały sezon zimowy i letni. Skarżąca wskazała, że przyjęte w decyzji stawki na ogrzewanie centralne i ciepłą wodę nie są stawkami gminnymi, zostały tak tylko opisane przez pracowników GOPS-u w Zakrzewie. Żadna uchwała Rady Gminy, czy rozporządzenie Wójta Gminy Zakrzewo nie podaje stawek na koszty ogrzewania. Ustalone są tylko stawki czynszu, który nie obejmuje m. in. kosztów ogrzewania budynku i ciepłej wody. Koszty ogrzewania dla konkretnych budynków ustala Zakład Komunalny, który obsługuje budynki gminne. Nie ma oficjalnych stawek za ogrzewanie i energię cieplną dla Gminy Zakrzewo. Podane są tylko stawki za dostarczenie zimnej wody i odbiór ścieków. Skarżąca podniosła, że niezasadnym jest porównywanie dwóch różnych budynków, gdyż koszty związane z grzaniem nie są zależne od osoby obsługującej, a od parametrów i charakterystyk termicznych budynku. Skarżąca podniosła, że w sąsiednich gminach (Złotów, Krajenka, Piła) koszty ogrzania ciepłej wody i energii cieplnej w przypadku mieszkań własnościowych nienależących do zasobów gminnych, są naliczane na podstawie oświadczenia podpisanego przez Zarządcę budynku (wspólnotę lub spółdzielnie) i przyjmowane indywidualnie dla każdego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017, poz. 180). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza w gospodarstwie jednoosobowym 175% kwoty najniższej emerytury (kwoty 1000,00 zł) i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Do obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się średni dochód z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, zdefiniowany w art. 3 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego za dochód przyjąć należy wszystkie przychody po odjęciu kosztów ich uzyskania i składek na ubezpieczenia społeczne, chorobowe (...). Do dochodu nie wlicza się jedynie świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z brzmienia wskazanego przepisu wynika, iż do obliczenia dodatku przyjąć należy dochód przed opodatkowaniem, czyli tzw. dochód brutto. Dochodem w rozumieniu wskazanego przepisu są wszelkie przychody, łącznie z podatkiem dochodowym, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych w tym przepisie należności. Przepis ten wyłącza z pojęcia dochodu w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych jedynie niektóre wyżej wymienione należności. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3, § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) dla właścicieli lokali mieszkalnych przyjmuje się wydatki z tytułu opłat za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłat za odbiór dla nieczystości stałych i płynnych oraz zaliczek na koszty zarządu nieruchomością wspólną. Do wydatków nie wlicza się ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie a także opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną dostarczanych na cele bytowe (art. 6 ust. 4a pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Tak ustaloną wielkość wydatków zwiększa się o ryczałt na zakup opału z tytułu braku centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu, dostarczanych za pośrednictwem instalacji zewnętrznej (art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Sąd wskazuje, że decyzja organu I instancji z dnia 2 sierpnia 2017 r. w uzasadnieniu zawiera jedynie wskazanie treści art. 5, art. 6 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Decyzja w takiej formie nie spełnia podstawowych warunków określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i podlega uchyleniu. Sąd nie może się odnieść do rozważań organu I instancji, ponieważ organ rozważań tych nie poczynił. Ponadto organ I instancji jako podstawę wydania decyzji wskazał również uchwałę nr X/81/04 Rady Gminy Zakrzewo z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych dodatków mieszkaniowych oraz Zarządzenie nr 38.2016 Wójta Gminy Zakrzewo z dnia 28 września 2016 r. w sprawie ustalenia na 2017 rok stawek czynszu regulowanego za najem lokali mieszkalnych, lokali socjalnych, pomieszczeń gospodarczych i garaży oraz opłat dzierżawy za lokale i pomieszczenia użytkowe obowiązujących na terenie Gminy Zakrzewo. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w żaden sposób do wyżej wskazanej podstawy wydania decyzji. Nie wskazał w jaki sposób określone postanowienia ww. uchwały i zarządzenia (również nie wskazane w treści decyzji) znajdują zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym. Organ odwoławczy w swojej decyzji nie wskazał ww. uchwały i zarządzenia jako podstawy prawnej, a także nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Powyższe uchybienie stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy są przeanalizować treść ww. uchwały i zarządzenia i ocenić, czy i w jaki sposób postanowienia w nich zawarte mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Swoje rozważania organ szczegółowo opisze w uzasadnieniu decyzji. Natomiast Kolegium prawidłowo ustaliło, że skarżąca spełnia podstawowe warunki do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu - jest właścicielką lokalu mieszkalnego, położonego w budynku przy ul. Towarowej 34/3 w Zakrzewie. Lokal nie należy do zasobu mieszkaniowego Gminy Zakrzewo. Powierzchnia zajmowanego lokalu 66,12m2 jest wyższa od ustawowej normy przewidzianej dla pięcioosobowego gospodarstwa domowego (65,00m2 - art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy), ale warunek powierzchniowy jest spełniony, bowiem ustawa umożliwia jej zwiększenie o 30% tj. do 84,50 m2. Skarżąca spełnia warunek dochodowy, albowiem według ustaleń organu I instancji dochód na jedną osobę w pięcioosobowym gospodarstwie wynosi 896,10 zł (4480,48zł : 5) i nie przekracza kwoty najniższej emerytury ustalonej od 01 marca 2017 r. na poziomie 1000,00 zł. Lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazową zasilaną z zewnętrz, więc ustaloną wielkość wydatków należało zwiększyć o ryczałt na zakup opału z tytułu jej braku. Kolegium słusznie wskazało, że przedmiotowy lokal nie należy do zasobu Gminy Zakrzewo, więc stosownie do art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do obliczenia dodatku mieszkaniowego należy przyjąć wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałyby dla danego lokalu, gdyby ów lokal stanowił zasób gminny ( pkt 1) oraz inne opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy ( pkt 2). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w rozpatrywanej sprawie wysokość dodatku ustala się jako różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową, związanymi z utrzymaniem mieszkania komunalnego, a wyrażoną w procencie stawką miesięcznego dochodu pięcioosobowego gospodarstwa. Czynsz jest świadczeniem okresowym ponoszonym w związku z zawartą umową na korzystanie z lokalu mieszkalnego stanowiącego np. własność gminy. W przypadku własności lokalu - tak jak w rozpatrywanej sprawie - nie występuje czynsz lecz zaliczki na poczet zarządu nieruchomością wspólną, zaś w przypadku lokali spółdzielczych jest to opłata związana z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne. Dodatkowymi opłatami z każdego z wymienionych tytułów są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych przeliczone w stawkach obowiązujących w zasobie gminy. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie ww. ustalenia faktyczne nie są sporne pomiędzy stronami. Skarżąca nie kwestionuje dochodu przyjętego do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Kwestią sporną jest wysokość wydatków przyjętych do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego, a konkretnie wysokość wydatków za centralne ogrzewanie oraz za ciepłą wodę. W ocenie organu odwoławczego podstawą ustalenia prawa do świadczenia nie są rzeczywiste wydatki przedstawione we wniosku, lecz skorygowane do wysokości opłat ponoszonych przez najemców mieszkań komunalnych. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego jest co najmniej przedwczesne i sprzeczne z ratio legis art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd wskazuje, że według ust. 6 art. 6 ustawy o dodatkach, gdy ubiegający się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu nie wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się wydatki, które w wypadku najmu lokalu byłyby pokrywane w ramach czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Do wydatków zalicza się także - poza czynszem - opłaty, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu (Ochrona praw lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz, Komentarz do art.6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Lexis Nexis 2003, Gola Alfred). Przepis art. 6 ust. 6 u.d.m. określa, że przy ustaleniu prawa do dodatku mieszkaniowego uwzględnia się nie wysokość czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, lecz wydatki, które są przez osobę pokrywane (a które w przypadku lokalu komunalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu) - do wysokości takiego czynszu. W przypadku, gdy czynsz rzeczywiście uiszczany przez lokatora (rozumiany jako suma opłat, które w przypadku lokalu komunalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu) nie osiąga wysokości czynszu obowiązującego dla lokalu komunalnego o tej samej powierzchni - wówczas bierze się pod uwagę czynsz faktycznie ponoszony przez tę osobę (Ochrona praw lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz do art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, WK, 2015, Dziczek Roman). Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie nie występuje czynsz, lecz zaliczki na poczet zarządu nieruchomością wspólną. W tym zakresie do obliczeń wartości wydatków przyjętych do obliczenia dodatku mieszkaniowego organ odwoławczy przyjął m.in. wartość 23,80 zł z tytułu zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną. Kwotę tę wskazała skarżąca we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W tym zakresie organ bezkrytycznie przyjął wskazaną kwotę, natomiast nie uwzględnił wskazanych we wniosku wydatków na centralne ogrzewanie w wysokości 348,05 zł oraz na ciepłą wodę w wysokości 207,60 zł. Kolegium wskazało, że dodatkowymi opłatami są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych przeliczone w stawkach obowiązujących w zasobie gminy. Organ odwoławczy w odniesieniu do wydatków na zimną wodę, odbiór nieczystości płynnych i stałych również przyjął wartości wskazane przez skarżącą we wniosku (odpowiednio 32,20 zł, 96,85 zł, 47,50 zł). Z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy takie stawki obowiązują we wszystkich lokalach wchodzących w skład gminnego zasobu mieszkaniowego. Jest to kwestia, którą organ powinien wyjaśnić przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Niezrozumiałe jest dla Sądu dlaczego organ z jednej strony bezkrytycznie przyjął wskazane przez skarżącą kwoty: zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, wydatki na zimną wodę, odbiór nieczystości płynnych i stałych (stanowiące niewątpliwie wydatki rzeczywiste), a z drugiej strony nie uwzględnił wskazanych wydatków na centralne ogrzewanie oraz ciepłą wodę, wskazując, że podstawą ustalenia prawa do świadczenia nie są rzeczywiste wydatki przedstawione we wniosku, lecz skorygowane do wysokości opłat ponoszonych przez najemców mieszkań komunalnych. Organ w uzasadnieniu w żaden sposób nie odniósł się również do tego, czy w sytuacji, gdyby przedmiotowy lokal należał do zasobu gminnego, to wysokość czynszu byłaby taka sama, jak wskazana zaliczka na koszty zarządu nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do obliczenia dodatku mieszkaniowego należy przyjąć wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałyby dla danego lokalu, gdyby ów lokal stanowił zasób gminny ( pkt 1) oraz inne opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy ( pkt 2). Kolegium słusznie wskazało, że w niniejszej inne opłaty wskazane w art. 6 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy to m.in. opłata za energię cieplną oraz ciepłą wodę. W ocenie Sądu nie można a priori przyjąć, że gdyby lokal skarżącej wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, to wydatki na centralne ogrzewanie oraz na ciepłą wodę byłyby takie, jak w innych gminnych lokalach. Rację ma skarżąca, że każdy lokal może mieć inną charakterystykę termiczną, inne ustawienie pieca. Te czynniki mają niewątpliwie wpływ na różnorodność kosztów ogrzewania budynków i lokali o odmiennych parametrach. W ocenie Sądu organ powinien ustalić, czy w przypadku, gdyby przedmiotowy lokal wchodził do zasobu gminy, to realne byłoby zastosowanie w nim wskazanych stawek za ogrzewanie centralne i ciepłą wodę. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2005r. sygn. Akt U 14/02 publ. OTK-A 2005/2/12, celem art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest stworzenie wspólnego standardu, odniesionego do wszystkich lokali mieszkalnych i dotyczącego zarówno wysokości wydatków mieszkaniowych, uwzględnianych przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, jak i ich struktury. Ustanowienie takiego standardu jest uzasadnione zarówno z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji), jak i zasady subsydiarności oznaczającej, że celem działania państwa i władz publicznych jest pomoc obywatelom w sferze zaspokajania ich potrzeb mieszkaniowych w zakresie niezbędnym. W związku z powyższym organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy w przedmiotowym lokalu obowiązywałyby stawki za ogrzewanie i ciepłą wodę wskazane przez Zakład Komunalny. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Samorządowego Zakładu Komunalnego w Zakrzewie z dnia 28 lipca 2017 r. nie wynika, czy wskazane stawki za ogrzanie wody i za centralne ogrzewanie są takie same dla wszystkich budynków znajdujących się w zasobie mieszkaniowym gminy. Ponadto konieczne jest ustalenie, czy wskazane przez Zakład Komunalny stawki uwzględniają charakter lokalu skarżącej. Z treści wskazanego pisma nie wynika, czy wskazane stawki odnoszą się do konkretnego budynku, w którym znajduje się lokal skarżącej. Co więcej nie odnoszą się do budynku ogrzewanego przez spalanie pelletu w piecu. Jeżeli tak ogrzewany jest przedmiotowy budynek, to nawet gdyby hipotetycznie należał do zasobu gminnego, to nie można uznać, że ogrzewany byłby w inny sposób. Trudno przyjąć bez dokonania szczegółowej analizy, że zmiana hipotetyczna zmian właściciela budynku spowodowałaby obniżenie stawek za centralne ogrzewanie i za ciepłą wodę. W niniejszej sprawie brakuje ustalenia, czy stawki pobierane przez wspólnotę mieszkaniową byłyby takie same, gdyby budynek należał do gminy. Organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy – uwzględniając powyższe wskazania - szczegółowo opisze sposób obliczenia dodatku mieszkaniowego. Ponadto organ oceni, czy uchwała nr X/81/04 Rady Gminy Zakrzewo z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych dodatków mieszkaniowych oraz Zarządzenie nr 38.2016 Wójta Gminy Zakrzewo z dnia 28 września 2016 r. w sprawie ustalenia na 2017 rok stawek czynszu regulowanego za najem lokali mieszkalnych, lokali socjalnych, pomieszczeń gospodarczych i garaży oraz opłat dzierżawy za lokale i pomieszczenia użytkowe obowiązujących na terenie Gminy Zakrzewo, znajdują zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym. Ponadto organ ustali, czy w przypadku gdyby budynek (ogrzewany przez spalanie pelletu w piecu), w którym znajduje się lokal skarżącej, należał gminnego zasobu mieszkaniowego, to uległaby zmianie wysokość stawki za ogrzewanie centralne i ciepłą wodę. Organ swoje ustalenia szczegółowo opisze w uzasadnieniu decyzji z poszanowaniem art. 107 k.p.a. W związku z powyższymi naruszeniami Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło