IV SA/Po 1198/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P[...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją z dnia ... września 2013 r., nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu odwołania L. N., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia ... kwietnia 2013 r., Nr .... W uzasadnieniu organ wskazał, że wymienioną decyzją Prezydent Miasta P. przyznał L. N. dodatek mieszkaniowy w wysokości ... zł miesięcznie na okres 6 miesięcy, od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r. na częściowe pokrycie opłat za zajmowany lokal nr ... w budynku mieszkalnym przy ul. W. ... w P. na podstawie wniosku złożonego ... lutego 2013 r. W skład dodatku wchodzi ryczałt na zakup opału w kwocie 71,45 zł miesięcznie. Kolegium wyjaśniło, iż w uzasadnieniu decyzji podano, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego (w tym przypadku faktyczną -całkowitą) wynoszącą 32,04 m stanowiącymi kwotę 379,15 zł, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego wynoszącą 58,84 zł, przy czym w przypadku przekroczenia dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego dodatek obliczony w sposób wskazany wyżej obniża się o kwotę stanowiącą nadwyżkę dochodu (w tym przypadku nie występuje). Zaznaczono, iż wysokość świadczenia nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną (faktyczną) powierzchnię zajmowanego lokalu. Od decyzji tej odwołał się L.N. podając, w obszernym odwołaniu, że powierzchnia mieszkania jaką zajmuje jest inna niż ta, którą podaje wynajmujący. W ocenie skarżącego powierzchnia wspólna mieszkania jest rozliczona nieprawidłowo - zawyżona. Wskazał także na bardzo trudną sytuację materialną rodziny. Dalej Kolegium wskazało, że nie może uwzględnić podniesionych w odwołaniu argumentów, gdyż rozstrzyganie sporu dot. wynajmowanego mieszkania (jego powierzchni) wykracza poza kompetencje Kolegium. Kwestie te mogą strony umowy najmu rozstrzygnąć ugodowo, albo na drodze postępowania sądowego. Dane dotyczące powierzchni zajmowanego mieszkania potwierdza zarządca. A. C. wyjaśniła, że w związku z pozostaniem w lokalu dwóch najemców (poprzednio trzech ) powierzchnia wspólna rozliczona została na dwóch. Oświadczyła, że powierzchnia mieszkania jaką zajmuje L. N. wynosi obecnie 32,04 m2 . Powierzchnię tę stanowi: pokój - 14,87m2 , kuchnia - 5,49m2 , korytarz - 3,83m2, łazienka 3,67m2, skrytka 4,18m2. Organ wyjaśnił, że tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz.734 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. (Dz. U. Nr 156, poz.1817 ze zm.) w sprawie dodatków mieszkaniowych. Decyzje w sprawach dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Organy administracyjne zobowiązane są do przestrzegania ścisłych reguł w sprawach dodatków mieszkaniowych wynikających z cyt. przepisów. Dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom spełniającym łącznie wymogi przewidziane w przepisach o dodatkach mieszkaniowych tj. posiadają tytuł prawny do lokalu oraz spełniają kryterium dochodowe, a zajmowane mieszkanie kryterium metrażowe. Stosownie do art. 7 ust.5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego bierze się pod uwagę dochód (brutto), rozumiany jako wszelki przychód, z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, a wydatki potwierdzone przez zarządcę z miesiąca, w którym składany jest wniosek. Rodzaje i wysokość wydatków stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego wynikają z cyt. przepisów. W myśl art. 6 ust. 4 pkt 1 i 6 cyt. ustawy oraz § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156, poz.1817 ze zm.) podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców lokali mieszkalnych stanowią następujące rodzaje wydatków: czynsz (w wysokości czynszu komunalnego) - 208,26 zł albo inne opłaty za używanie lokalu, opłaty za energię cieplną (brak) - wydatki ryczałtowe, wodę - ciepłą (brak) wydatki ryczałtowe, wodę zimną + ścieki - 58,32 zł, odbiór nieczystości stałych -10,50 zł i płynnych (z wodą zimną) . Do wydatków tych w łącznej kwocie 277,08 zł dodaje się wydatki ryczałtowe w kwocie 102,07 zł (za brak instalacji CO i CW). Organ podniósł, że nie wlicza się do wydatków wydatki poniesione z tytułu opłat za gaz przewodowy i energię elektryczną dostarczaną do lokalu na cele bytowe. Wydatki zatem stanowiące podstawę obliczenia świadczenia wynoszą 379,15 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego osobie, która zamieszkuje w lokalu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy uwzględnia się wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład mieszkaniowego zasobu gminy, opłaty poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. W analizowanej sprawie uwzględniono wydatki czynszowe wg stawki czynszu gminnego wynoszącej dla danego lokalu 6,50 zł za m2. Nie ma znaczenia, że czynsz jaki osoba ubiegająca się o dodatek jest zobowiązana regulować jest znacznie wyższy. Jak już podano w zaskarżonej decyzji, stosownie do przepisu art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 tego artykułu przypadającymi na normatywną (w tym przypadku faktyczną - zgodnie z oświadczeniem zarządcy) wynoszącą 32,04 m2 powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu stanowiącymi kwotę 379,15 zł, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymująca dodatek w wysokości 15 % miesięcznych dochodów jednoosobowego gospodarstwa domowego wynoszącą 58,84 zł, przy czym w przypadku przekroczenia dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego dodatek obliczony w sposób wskazany wyżej obniża się o kwotę stanowiącą nadwyżkę dochodu (w tym przypadku nie występuje). Wysokość świadczenia nie może przekraczać 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. W rozpatrywanej sprawie limit wysokości dodatku wynosi 265,41 zł (70%x379,15 zł). Wyliczenie przysługującego L. N.dodatku mieszkaniowego na podstawie wniosku złożonego ... lutego 2013 r. - powierzchnia użytkowa lokalu mniejsza od normatywnej dla 1 osoby 32,04 m2 - wydatki wg ustawy i rozporządzenia na pow. całkowitą 277,08 zł - wydatki ryczałtowe za brak CO i CW 102,07 zł - wydatki stanowiące podstawę obliczenia świadczenia (277,08 zł + 102,07 zł) 379,15 zł - średni miesięczny dochód 1- osobowego gospodarstwa domowego 392,29 zł - wydatki własne gosp. domowego (15% z kwoty 392,29 zł) 58,84 zł - limit wysokości dodatku mieszkaniowego (379,15 złx70%) 265,41 zł Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł L. N. wskazując, iż z umowy najmu wynika, że zajmuje powierzchnię 22,65 m2, natomiast administrator we wniosku wskazał 32,38m2. Skarżący wskazał, że lokal który zamieszkuje jest podzielony na dwie rodziny. Ponadto podano, że korytarz administrator określił na 3,87 m2. Korytarz ma 15,30 m2 i musi go używać obecnie trzynaścioro dorosłych. Skarżący wskazał, że części wspólne powinny być dzielone na osoby, a nie rodziny. Skarżący podkreślił, że zorientował się, iż od marca 2012 r. płacił za połowę pokoju, z którym nie ma nic wspólnego. Następnie skarżący obszernie opisał kwestie nieprawidłowości dotyczące rozliczania części wspólnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 powołanej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu narodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. W przedmiotowej sprawie dochód miesięczny skarżącego wynosi 392,28 zł, a wiec spełnione zostało kryterium dochodowe do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Na gruncie niniejszej sprawy należy pamiętać, że wysokość przyznanego dodatku jest uzależniona od wielkości zajmowanego lokalu oraz poniesionych wydatków na czynsz i inne świadczenia związane z jego utrzymaniem. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą z umowy najmu lub podnajmu, oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal. Za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez wynajmującego uważa się powierzchnię pokoi zajmowanych przez gospodarstwo domowe wynajmującego oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych wchodzących w skład tego lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby osób zajmujących cały lokal. W myśl art.5 ust.4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1. Zgodnie z treścią art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Ponadto rozpoznając niniejszą sprawę należy odwołać się do przepisów wykonawczych tj. do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz.1817 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców oraz innych osób mających tytuł prawny do używania lokalu stanowią następujące rodzaje wydatków: czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energie cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Jeżeli wnioskodawca zajmuje część lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, przy ustalaniu wydatków na mieszkanie uwzględnia się jedynie wydatki przypadające na tę część lokalu lub domu (§ 2 ust. 4 rozporządzenia). Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż jednym elementów prawidłowo ustalonego stanu faktycznego niezbędnego do wydania decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego jest określenie wielkości zajmowanego przez skarżącego lokalu. To właśnie na gruncie wielkości powierzchni zajmowanej przez skarżącego lokalu powstał spór. Zgodzić należy się z organem, iż organy orzekając w przedmiocie dodatku mieszkaniowego nie są uprawnione do rozstrzygania konfliktów między najemcą, a wynajmującym, co nie oznacza jednak, iż organ nie ma obowiązku ustalenia jaka powierzchnię skarżący faktycznie zajmuje. W przedmiotowej sprawie organ ustalając powierzchnię zabudowy oparł się na oświadczeniu administratora nie biorąc pod uwagę, iż zarządca w swoich oświadczeniach podaje różne wielkości. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na umowę najmu z dnia ...stycznia 2009 r., z której wynika, iż przedmiotem najmu jest lokal mieszkalny o pow. 22,65 m2 składający się z 1 pokoju, wc, kuchni oraz korytarza. Wskazać także należy, iż jak wynika z pkt 13, z załączonej do akt administracyjnych umowy najmu, zmiana umowy wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Wielkość powierzchni znajduje potwierdzenie w piśmie administracji z dnia ... stycznia 2009 r. określającej wielkość należnego czynszu. W informacji z dnia 17 lutego 2013 r. (k. 10 akt), podpisanej przez administratora wynika natomiast, iż łączna powierzchnia wynosi 27,87 m2. Taką też powierzchnię podano we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z oświadczenia administratora z dnia ... kwietnia 2013 r. z kolei wynika, że skarżący zajmuje 32,04 m2. Zatem w przedmiotowej sprawie organ dysponuje kilkoma dokumentami podpisanymi przez administratora, z których wynika różna powierzchnia zajmowanego lokalu. Wskazać także należy, iż art. 5 ust 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nakłada na organ obowiązek uwzględniania treści umowy najmu. Z powyższych względów mimo, że procedura przyznawania dodatków mieszkaniowych opiera się na konstrukcji z art. 75 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej "Kpa") stanowisko organu, co do wielkości powierzchni lokalu, uznać należy za niespójne, gdyż materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący, a jego ocena budzi wątpliwości. Charakter decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego zobowiązuje organy administracji do przeprowadzenia wszechstronnych ustaleń faktycznych, zarówno w zakresie uzyskiwanego dochodu jak i powierzchni zajmowanej przez skarżącego oraz wnikliwego rozważenia okoliczności sprawy z uwzględnieniem przesłanek powołanego przepisu oraz art. 7 i 77 § 1 Kpa. Dopiero jednoznaczne ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, wskazujące w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości co do faktycznie zajmowanej powierzchni, pozwolą na wydanie decyzji w zakresie dodatku mieszkaniowego. Rozpoznając sprawę ponownie, organ mając na względzie uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu, ustali wielkości powierzchni lokalu zajmowanego przez skarżącego. Dopiero bowiem ustalenie powyższego pozwoli organowi na podjęcie orzeczenia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Ppsa, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 Ppsa ustawy Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.