IV SA/Po 1199/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-14
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazała brak środków na pokrycie kosztów pełnomocnika z wyboru, mimo że jej skarga została już oddalona, a skarga kasacyjna odrzucona?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ strona skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, nawet jeśli postępowanie główne zostało zakończone oddaleniem skargi i odrzuceniem skargi kasacyjnej, o ile wniosek został złożony wraz ze skargą kasacyjną.Stan faktyczny
Strona skarżąca R.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wniosek ten został złożony wraz ze skargą kasacyjną. Wcześniej WSA w Poznaniu oddalił skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą odmowy rozłożenia na raty i umorzenia odsetek od świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następnie WSA odrzucił skargę kasacyjną skarżącego. R.S. zadeklarował brak majątku i dochodu, będąc osobą bezrobotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty oraz umorzenia ustawowych odsetek od należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 13 marca 2013r. wydał wyrok oddalający skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty oraz umorzenia ustawowych odsetek od należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 9 kwietnia 2013r. odrzucił również skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącego. Do rozpoznania pozostał wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony wraz ze skargą kasacyjną, z którego wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo i nie posiada żadnego majątku oraz dochodu. Wnioskodawca poinformował również, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie korzysta z pomocy społecznej.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2013r. pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie jego zakresu.
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca przesłał pismo odnoszące się do zakresu skargi, nie określając przy tym zakresu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym niemniej mając na uwadze całokształt dokumentów znajdujących się aktach sprawy, w tym dokumentacji przesłanej przez Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzić należy, że intencją skarżącego było uzyskanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarżący w żadnym piśmie nie wskazał, jakiego pełnomocnika chce uzyskać. W związku z czym rozpoznający wniosek przyjął, iż spełniającym żądnie strony będzie rozpoznanie wniosku w zakresie ustanowienia adwokata.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanego braku dochodu skarżącego, stwierdzić należy, że R.S. zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Oznacza to, iż zasadnym jest przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło