IV SA/Po 120/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-03-05
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową pomimo wezwania, może zostać uznany za osobę, której przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku gdy strona nie przedłoży wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową pomimo wezwania sądu, nie można uznać przesłanek do przyznania prawa pomocy za uprawdopodobnione, co skutkuje odmową jego przyznania.Stan faktyczny
Skarżąca M.P.-G. wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie wymeldowania. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, jednak skarżąca ich nie przedłożyła, a jedynie uiściła wpis sądowy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy M.P.-G. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P.-G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
M.P.-G. wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni wynoszące [...] zł. netto i alimenty na syna w kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni opisując swój stan majątkowy wskazała, iż od opuszczenia lokalu objętego postępowaniem stan jej posiadania uległ pogorszeniu. Skarżąca wyjaśniła, że obecnie mieszka u rodziców i korzysta z samochodu siostry a cały jej dochód przeznaczany jest na opłaty za przedszkole, jedzenie, ubiór i jedzenie.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 20 lutego 2013r. (odebranym w dniu 25 lutego 2013r.) wezwano ją do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych za okres ostatnich 6 miesięcy, określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.), nadesłania kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych 2011r. i 2012r. oraz przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości uzyskiwanego dochodu,
Wnioskodawczyni w odpowiedziała na powyższe wezwanie nie przedłożyła żądanych dokumentów lecz uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących sytuacji finansowej, posiadanych lokat, kont oraz kart kredytowych.
Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Dodatkowo wskazać należy, iż skarżąca uiściła wymagany wpis sądowy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło