IV SA/Po 1201/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant Sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia . sierpnia 2014r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. nakazuje ściągnąć od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz Skarbu Państwa Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 500 zł (słownie pięćset złotych) tytułem opłaty sądowej. Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 48 ust.1 w zw. z art.49 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (T. j. Dz. U. z 2013r., poz.1409 ze zm.) nakazał właścicielom _ Z. S., K. S., S. S. rozbiórkę będącego w budowie budynku garażowego (o wym. 5,85x4,59m i wys.2,54m-3,30m) zlokalizowanego w miejscowości S. K. [...] (dz. nr [...]), gm. K. – realizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odpis tej decyzji strony otrzymały w dniu [...] czerwca 2014r. Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] czerwca 2014r. (data stempla pocztowego) wniosła Z. S. nie zgadzając się z jej treścią. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesionej w dniu [...] września 2014r. Z. S. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji podnosząc, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie opłaty legalizacyjnej bowiem utrzymuje się z renty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. W dniu [...] września 2014r. Z. S. złożyła w WWINB wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który nie został przez organ rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnianie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tegoż organu do organu II instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. Natomiast, zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a., decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono w zakreślonym terminie odwołania, staje się ostateczna. Zaskarżona przez Z. S. decyzja PINB w K. z dnia [...] maja 2014r. została doręczona skarżącej w dniu [...] czerwca 2014r. Skarżąca potwierdziła odbiór powyższej decyzji swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (k.109 akt administracyjnych ). Powyższe orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jego doręczenia, do WWINB za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Pouczenie zawarte w decyzji jest pełne i sformułowane w sposób jasny, nie nasuwający żadnych wątpliwości, co do terminu i sposobu wniesienia odwołania. Zatem termin od decyzji PINB w K. doręczonej stronie skarżącej w dniu [...] czerwca 2014r., upływał z dniem [...] czerwca 2014r. (poniedziałek). Odwołanie zaś skarżąca złożyła za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w dniu [...] czerwca 2014r. (data stempla pocztowego) (k.2a akt organu II instancji). Zatem odwołanie złożone zostało po terminie, czego nie zauważył organ II instancji i rozpoznał sprawę merytorycznie. Należy podkreślić, iż czternastodniowy termin do złożenia odwołania nie podlega wydłużeniu, ani skróceniu. Termin ten jest terminem ustawowym, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Jego niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie wskutek skutecznego prawnie wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) przez podmiot legitymowany. Dopiero bowiem czynność strony, którą jest wniesienie odwołania w terminie prawem przewidzianym, albo w terminie przywróconym w myśl art.58 § 1 k.p.a., powoduje że organ wyższego stopnia może skorzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego i rozpoznać sprawę merytorycznie. Zdaniem Sądu merytoryczne rozpoznanie sprawy w drugiej instancji na skutek środka odwoławczego wniesionego z uchybieniem terminu rażąco narusza zasady postępowania administracyjnego. Bez względu bowiem na przyczyny uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia sprawa nie może być rozpoznana co do meritum. Warunkiem bowiem skuteczności złożonego odwołania jest zachowanie ustawowego terminu, przewidzianego do jego wniesienia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie zatem odwołania, wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, tj. decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2006, s. 598). Podkreślić należy, zdaniem Sądu, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy winien postanowić o uchybieniu terminu, w trybie art. 134 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1997 r. o sygn. akt SA/Łd 2990/95. niepubl. – M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005 s 777). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na fakt, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd na podstawie art.223 § 2 p.p.s.a. nakazał ściągnąć od organu na rzecz Skarbu Państwa kwotę nieziszczonego wpisu od skargi, orzekając jak w punkcie 3 wyroku.