IV SA/Po 1203/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy Szydłowo z dnia 29 października 2012 r. nr XX/166/12 w przedmiocie nadania nazw ulicom postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych T.P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że ma (...) lat i utrzymuje się samodzielnie. Jedynym jego źródłem dochodu jest emerytura wynosząca (...) zł. brutto. Koszty utrzymania koniecznego wnioskodawca określił na kwotę ok. (...) zł w tym zakup opału (ok. 290 zł.), zakup leków i dojazdy do szpitali i przychodni (ok. (...) zł.), energia elektryczna (ok. (...) zł.), opłata za wywóz nieczystości płynnych i śmieci (ok. (...) zł), opłata za wodę (ok. (...) zł), zakup gazu butlowego (ok. (...) zł.), zakup odzieży (ok. (...) zł), utrzymanie mieszkania ((...) zł), wydatki wyżywienie (ok. (...) zł) i zakup środków czystości (ok. (...) zł). Skarżący zaznaczył, że systematycznie korzysta z pomocy rodziny i jest zadłużony na kwotę ok. (...) zł. Wnioskodawca poinformował, że posiada nieruchomość – działka gruntu o pow. 100 mkw. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca poinformował, że mieszka w użyczonym mieszkaniu, nie składa zeznań podatkowych i rozlicza go KRUS. Celem doprecyzowania sytuacji materialnej wnioskodawcy pismem z dnia (...) r. wezwano go do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dokumentów ujawniających wszystkie źródła przychodów, przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych wraz z wyciągami dokumentującymi operacje finansowe wykonane na tych rachunkach - dotyczy wszystkich dorosłych domowników, udokumentowanie czyją stanowi własność oraz wykazanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania; opisanie sposobu zagospodarowania (użytkowania) tej nieruchomości, wskazanie osób zamieszkujących tę nieruchomość i określenie stopnia pokrewieństwa oraz udokumentowanie źródła finansowania różnicy pomiędzy deklarowanymi kosztami utrzymania miesięcznego ((...) zł) a deklarowanymi miesięcznymi dochodami brutto ((...) zł). W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, Skarżący oświadczył, że nie składa zeznań podatkowych (rozlicza go KRUS) oraz nie posiada rachunków bankowych. Wnioskodawca nie udokumentował źródła pochodzenia środków finansowych stanowiących różnicę pomiędzy wysokością kosztów utrzymania, a wysokością dochodu (za treścią wniosku powtórzył jedynie, że tę różnicę pokrywa z pomocy dzieci, z którymi nie utrzymuje jednak kontaktu pomimo ich zameldowania pod wspólnym adresem). Wnioskodawca wyjaśnił, ze nie jest w stanie udokumentować czyją własność stanowi mieszkanie, w którym mieszka. Ostatnio mieszkanie było własnością córki, z którą nie widział się od września 2013 r. W tym mieszkaniu mieszka również jego żona, z którą nie ma rozwodu jednak od dwóch lat pozostaje w separacji. Postanowieniem z dnia (...) r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ustawowo przewidzianym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, wskutek czego orzeczenie to utraciło moc. Mając zatem na względzie treść art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej P.p.s.a.) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. W sprzeciwie skarżący podniósł, że jest osobą schorowaną i z tego względu nie był w stanie należycie wypełnić wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokładnie odpowiedzieć na wezwanie referendarza sądowego z dnia (...) r. Skarżący wskazał, że mieszka sam wydzielonym mieszkaniu, które jest własnością córki przebywającej od września 2013 r. za granicą. Prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, z żoną żyje w separacji i ma rozdzielność majątkową małżeńską. Oprócz córki, która wyjechała za granicę, skarżący ma jeszcze dwoje pełnoletnich dzieci (córkę i syna). Dzieci mają swoje mieszkania i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, wspomagają finansowo skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu deklarowanej wysokości dochodu, sytuacji rodzinnej i stanu zdrowia stwierdzić należy, że wnioskodawca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.