IV SA/Po 121/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost–Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi [...]. sp. z o.o. w W. przeciwko Staroście W. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 551/11 oddala skargę Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011r. wydanym w sprawie o sygn. IV SA/Po 551/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Starosty W. z [...] grudnia 2010r. (znak [...]) odmawiającą wznowienia - na wniosek [...] Sp. z o.o. w W. - postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia E.Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji transformatorowej oraz linii elektroenergetycznych przy ul. D. w W., a także utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody W. z [...] kwietnia 2011r. nr [...]. W dniu [...] lutego 2012r. W.Sp. z o.o. w W. wezwała Starostę W. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. IV SA/Po 551/11 z dnia 10 sierpnia 2011r. Wskazano, że pomimo wielokrotnego przekroczenia terminów określonych w przepisach nie wykonano w/w wyroku. W dniu [...] września 2012r. W.Sp. z o.o. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2011r., o sygn. IV SA/Po 551/11, zarzucając Staroście W. działanie z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o przykładne napiętnowanie takiego zachowania. Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2012r. skarżący doprecyzował swoją skargę podając, że wnosi o wymierzenie grzywny organowi w związku z niewykonaniem wyroku określonego w skardze. Skarżący podkreślił, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1075/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wymierzył Staroście W. grzywnę w wysokości 1000 zł oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono organowi w dniu 9 stycznia 2013 r. W dniu [...] stycznia 2013 r. Starosta wydał postanowienie zawiadamiające o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. strona skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 551/11. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. strona skarżąca wniosła skargę o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 551/11. W uzasadnieniu strona, po przedstawieniu przebiegu postępowania, wskazała, że za infantylne należy uznać tłumaczenie starosty, iż miał tylko jeden dzień na załatwienie sprawy, albowiem od daty wydania wyroku IV SA/Po 551/11 upłynęło już 531 dni. Skarżący wskazał, że trzykrotne przedłużenie terminu postępowania, po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, należy potraktować jako wykonane przez Starostę czynności prawnej w celu ominięcia prawnego zakazu zawieszenia postępowania. Strona podkreśliła, że pomimo, iż od dnia wniesienia poprzedniej skargi do Sądu upłynęło już 123 dni, Starosta nic nie zrobił w celu załatwienia sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Starosta W. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany. Odpis powyższej decyzji doręczono stronie skarżącej w dniu [...] stycznia 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Po przedstawieniu przebiegu postępowania organ wskazał, że wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2013 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ podniósł, że został zachowany termin określony w art. 35 § 3 Kpa, gdyż od daty otrzymania nieprawomocnego wyroku z dnia [...] grudnia 2012 r., tj. od [...] stycznia 2013 r. do wydania decyzji z [...] stycznia 2013 r. minęło 20 dni. Organ wskazał, że na dzień dzisiejszy wyrok z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/PO 551/11 został wykonany. Postanowieniem z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 121/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie. Wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r., II OSK 552/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1075/12. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podjął zawieszone postępowanie. W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2013 r. pełnomocnik organu wskazał, że organ został już ukarany za przewlekłe prowadzenie postępowania w okresie od dnia [...]października 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. Pełnomocnik organu podniósł, że fundamentalną zasadą w prawie jest to, że nie można dwa razy karać za to samo. W ocenie organu przedmiotem analizy winno być zachowanie organu po [...] stycznia 2013 r. (data otrzymania nieprawomocnego wyroku z dnia [...]grudnia 2012 r.). Organ wyjaśnił, że w okresie od [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] stycznia 2013 r. wykonał niezbędne czynności procesowe. Organ powołując się na orzecznictwo sądowe wskazał, że dopiero od doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy zaczyna biec termin załatwienia sprawy przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "Ppsa") w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art.154 § 2 Ppsa Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art.154 § 6 Ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z przepisu art.154 § 1 Ppsa wynika, że przesłanką skargi, o której mowa w tym przepisie jest bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania po wyroku uchylającym akt lub czynność. Bezczynność ma natomiast miejsce wówczas gdy organ w powtórnym postępowaniu, prowadzonym na skutek wydania uprzednio wyroku w sprawie sądowoadministracyjnej, mimo upływu wymaganego terminu nie załatwia sprawy tzn. nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Termin do wykonania przez organ wyroku sądu zaczyna biec od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami (art. 286 § 1 i 2 Ppsa). Niewykonanie wyroku przez organ nastąpi w sytuacji gdy nie ustosunkuje się on w pełni do treści wyroku w terminach określonych w art. 35 Kpa tzn. w terminie nie załatwi sprawy administracyjnej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbickiego wydawnictwo C.H.Beck 2011r. str. 549-551, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. T.Wosia wydawnictwo LexisNexis 2011r. str.795-797). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 551/11. W tym miejscu wskazać należy, że działania organu podejmowane po doręczeniu prawomocnego wyroku z dnia [...] sierpnia 2011 r. były już przedmiotem oceny Sądu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1075/12, którym to wyrokiem Sąd wymierzył Staroście W. grzywnę w wysokości 1000 zł oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednakże wyjaśnić należy, że fakt wymierzenia już organowi grzywny czy oddalenie skargi o wymierzenie grzywny nie stanowi negatywnej przesłanki do wniesienia nowej skargi o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku Sądu. W ocenie Sądu art. 154 § 1 Ppsa należy wykładać w ten sposób, że strona niezadowolona z działań podejmowanych przez organ po prawomocnym wyroku, czy też wobec ich braku, może wnosić skargę, domagając się ukarania organu grzywną za niewykonanie wyroku wielokrotnie – dopóki wyrok nie zostanie wykonany. Jedynym warunkiem dopuszczalności skargi jest natomiast uprzednie wezwanie organu do wykonania wyroku, co w niniejszej sprawie uczyniono pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. W przedmiotowej sprawie z uwagi na istnienie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1075/12 należy mieć również na uwadze, art. 153 i 170 Ppsa. Zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast w myśl art. 170 Ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie przez sąd I instancji istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a więc nie tylko samą wykładnię w ścisłym tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego i dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie. Z kolei wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Mają one wytyczać kierunek działania organu przy ponownym przyszłym rozpoznaniu sprawy, określają sposób ich postępowania w przyszłości. Zmierzają do uniknięcia błędów już popełnionych oraz wskazują kierunek, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Podnieść nadto należy, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne. Natomiast przepis art. 170 Ppsa dotyczy związania, lecz nie oceną prawną. Przepis art. 170 Ppsa dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał lecz również sądy i inne organy państwa, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. W orzecznictwie wskazuje się, że moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia z art. 170 Ppsa, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W tym stanie rzeczy Sąd rozpoznając nową skargę o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku nie może pominąć okoliczności istnienia w obrocie prawnym prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1075/12, w którym dokonano oceny działań podjętych przez organ po doręczeniu prawomocnego wyroku z dnia 10 sierpnia 2011 r. do dnia 19 grudnia 2012 r., a co w sposób jednoznaczny wynika z uzasadnienia powyższego wyroku. Sąd bowiem orzekając o grzywnie, a także stwierdzając, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa wziął pod uwagę okoliczność, że do dnia wydania wyroku Starosta W. nie wydał decyzji. Wobec powyższego w ocenie składu orzekającego rozpoznając ponowną skargę o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku Sąd jest właściwy wyłącznie do oceny działań organu podejmowanych w okresie po doręczeniu mu wyroku rozstrzygającego poprzednią skargę o wymierzenie organowi grzywny. W tym miejscu wskazać należy, że odmienne stanowisko mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której organowi wymierzono by grzywnę za niewykonanie wyroku za ten sam okres, co stanowiło by naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1075/12 doręczono organowi w dniu 9 stycznia 2013 r. (k. 69 akt sądowych IV SA/Po 1075/12). Zatem od dnia doręczenia organowi wyroku rozpoznającego wcześniejszą skargę o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku rozpoczął bieg kolejny okres do załatwienia sprawy, w którym organ obowiązany jest do przestrzegania terminów określonych w art. 35 Kpa. W myśl art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym zgodnie z § 3 tegoż przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później, niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie organ wydał decyzję w dniu 29 stycznia 2013 r. Jak wynika z akt sprawy odpis decyzji doręczono skarżącemu w dniu 30 stycznia 2013 r. Wobec powyższego od dnia doręczenia organowi wyroku z uzasadnieniem do dnia doręczenia skarżącemu decyzji upłynęło 21 dni, a tym samym, w nowym okresie do załatwienia sprawy, tym samym nie naruszono terminów załatwienia sprawy, o których mowa w art. 35 Kpa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.