IV SA/Po 1210/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-05-08

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Kręcichwost, Izabela Bąk - Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot rozpoczynający działalność gospodarczą bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, mimo podjęcia starań o jego uzyskanie lub przeniesienie praw z istniejącego pozwolenia, podlega opłacie podwyższonej za korzystanie ze środowiska?
Ratio decidendi
Rozpoczęcie działalności gospodarczej polegającej na korzystaniu ze środowiska bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, nawet przy jednoczesnym podejmowaniu starań o jego uzyskanie lub przeniesienie praw z istniejącego pozwolenia, skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty podwyższonej. Brak winy podmiotu w uzyskaniu pozwolenia nie wyłącza tego obowiązku w sytuacji, gdy działalność została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa o wymierzeniu skarżącemu opłaty podwyższonej za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w związku z prowadzeniem fermy drobiu bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego za II półrocze 2010 r. Skarżący podnosił, że podjął niezwłocznie działania w celu uzyskania pozwolenia lub przeniesienia praw z istniejącego pozwolenia, a brak pozwolenia nie wynikał z jego winy, lecz z opieszałości organów administracji. Sąd oddalił skargę, uznając, że rozpoczęcie działalności bez wymaganego pozwolenia skutkuje obowiązkiem zapłaty opłaty podwyższonej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. Z. F. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu odwołania R. Z. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu, za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w związku z prowadzonym chowem zwierząt na terenie fermy drobiu w miejscowości K., gmina W.bez pozwolenia zintegrowanego za okres II półrocza 2010 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ po przytoczeniu przebiegu postępowania i składanych w jego toku pism oraz przytoczeniu przepisów prawa podniósł, że najistotniejsze znaczenie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy ma określenie, czy decyzja organu I instancji wymierzająca skarżącemu opłatę za wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza jest zasadna. Organ podniósł, że z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika, iż skarżący nie posiadał pozwolenia zintegrowanego w okresie II półrocza 2010 r. Skarżący rozliczając emisję pyłów lub gazów do powietrza w II półroczu 2010 r. nie policzył zwyżki w wysokości 500% za brak pozwolenia zintegrowanego dla fermy drobiu w miejscowości K.. W ocenie organu decyzja wydawana na podstawie art. 288 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm. – dalej jako "ustawa") nie nakłada nowego zobowiązania, a jedynie wskazuje jego wysokość. Tym samym ma ona charakter deklaratoryjny. Także przedstawiciele doktryny są zdania, iż decyzja wymierzająca opłatę za korzystanie ze środowiska ma charakter deklaratoryjny. "Rola organów administracji na gruncie ustawy - Prawo ochrony środowiska w zakresie ustalaniu wysokości należnych opłat ograniczona została do działań kontrolnych i związanego z mim stosowania sankcji w przypadku stwierdzenia uchybień" (E.K. Czech, Spór wokół powinności ponoszenia opłat podwyższonych w prawie ochrony środowiska, "Kwartalnik Prawa Publicznego" 2005, nr 1-2, s. 210). "Na podmiotach zobowiązanych dosamorozliczania ciąży obowiązek dołożenia należytej staranności w obliczaniu wysokości tychże zobowiązań. Marszalek województwa kontroluje zatem prawidłowość samoobliczania. W wyniku tej kontroli może on dokonać wymiaru opłaty, przy czym efektem kontroli może być dokonanie wymiaru opłaty, która przybiera formą decyzji deklaratoryjnej." (Janina Ciechanowicz-McLean, komentarz do art. 288 Poś, LexPolonica). Organ podniósł, że opłaty za korzystanie ze środowiska są ustalane przez podmiot zobowiązany do ich ponoszenia we własnym zakresie i wnoszone na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 ustawy), co oznacza, że obowiązek ponoszenia opłat powstaje z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania przez organ administracji decyzji określającej wysokość zobowiązania z tego tytułu. Podmiot zobowiązany wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (art. 285 ust. 2 ustawy). Zdaniem organu z powyższego wynika, że to na podmiocie korzystającym ze środowiska ciąży obowiązek prawidłowego ustalenia wysokości należnej opłaty zgodnie z normami prawnymi. Dalej organ wyjaśnił, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest zarzut skarżącego dotyczący bezczynności organu I instancji i opieszałości w wydawaniu decyzji dotyczącej pozwolenia zintegrowanego. W nawiązaniu do powyższego zarzutu organ zauwazył, iż stronie, która zarzuca w odwołaniu organowi administracji publicznej naruszenie prawa, polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania lub na bezczynności organu przysługiwała - na ogólnych zasadach - skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (skarga na bezczynność organu administracji publicznej). Organ odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna skarżącego wynikająca z naruszenia art. 276 ust. 1 i art. 292 ustawy jest wolna od przesłanki winy. Tym samym, każde korzystanie podmiotu z instalacji bez posiadania stosownego pozwolenia zintegrowanego - bez względu na okoliczności, które przyczyniły się do tego stanu rzeczy - stanowi naruszenie ww. przepisów i obaczone jest sankcją administracyjną w postaci opłaty podwyższonej. Ustosunkowując się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ wniosku skarżącego o przeniesienie praw z pozwolenia udzielonego K. R., organ uznał, iż jest on nietrafiony. Przyczyny braku pozwolenia zintegrowanego przez podmioty korzystające ze środowiska nie mogą usprawiedliwiać rozpoczęcia przez nie danej działalności, ponieważ korzystałby z uprzywilejowanej sytuacji prawnej w zakresie ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Podkreślenia wymaga fakt, który potwierdza sam skarżący w odwołaniu, że o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanej na rzecz R. wystąpił dopiero w dniu [...] maja 2010 r. Natomiast z akt sprawy wynika, że działalność wymagającą pozwolenia zintegrowanego rozpoczął już w czerwcu 2010 r. Zgodnie z dyspozycją art. 209 ust. 2 ustawy organ I instancji miał 6 miesięcy na rozpatrzenie wniosku i wydanie pozwolenia. Skarżący jest przedsiębiorcą, profesjonalistą. Tym samym uznać trzeba, że nie dochował należytej staranności w działaniu. Dziwi ponadto fakt, że mając świadomość nie posiadania przedmiotowego pozwolenia i związanych z tym sankcji administracyjnych, skarżący zdecydował się na prowadzenia działalności objętej wnioskiem. Organ wskazał, że jedyna istotna dla sprawy okoliczność, w świetle przywołanych powyżej przepisów, to fakt korzystania przez skarżącego z instalacji bez posiadania pozwolenia zintegrowanego. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne było wyłącznie to, czy skarżący wprowadzał gazy lub pyły do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego. Okoliczność ta okazała się na gruncie rozpoznawanej sprawy bezsporna. Bez wpływu dla oceny zgodności z prawem wydanej decyzji pozostają przyczyny takiego stanu rzeczy, bowiem ustawodawca nie przewidział takich przesłanek dla powstania obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów bez stosownego pozwolenia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27.10.2011 r., IV SA/Po 446/11). Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. Z. zarzucając jej: - naruszenie przepisu art. 276 ust. 1 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie, - naruszenie wyrażonej w art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa") zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że niezwłocznie, gdy tylko to było uzasadnione wygraniem przez skarżącego licytacji komorniczej wystąpił on do właściwego organu o udzielenie pozwolenia zintegrowanego, a po pouczeniu przez organ, dokonał zmiany wniosku i wnosił o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z wydanej już i ważnej nadal decyzji udzielającej pozwolenia zintegrowanego poprzedniemu użytkownikowi instalacji. Dalej skarżący wyjaśnił, że przeniesienie praw i obowiązków wynikających z decyzji było prawnie dopuszczalne do dnia [...] sierpnia 2010 r., kiedy to uprawomocniło się postanowienie sądowe o przysądzeniu na rzecz skarżącego prawa własności nieruchomości. Organ I instancji jednak w tym terminie nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. Skoro po dniu [...] sierpnia 2010 r. ponownie właściwym w sprawie winien być wniosek o udzielenie pozwolenia, a nie o przeniesienie praw i obowiązków z udzielonego już pozwolenia zintegrowanego organ I instancji winien ponownie pouczyć stronę o potrzebie odpowiedniej zmiany wniosku. Takie pouczenie jednak nie nastąpiło i do dnia [...] stycznia 2011 r. prowadzone było bezprzedmiotowe już postępowanie, które zakończyło się wydaniem decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przeniesienia praw i obowiązków z decyzji o pozwoleniu zintegrowanym. Konieczne było więc wszczęcie nowego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego na podstawie odrębnej, nowej decyzji. Dopiero to postępowanie zostało zakończone udzieleniem skarżącemu pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji przeznaczonej do chowu drobiu. Skarżący podniósł, że nie ponosi winy za to, iż nie posiadał wydanej dla niego decyzji o pozwoleniu zintegrowanym i dołożył ze swojej strony wszelkiej staranności, aby prowadzić działalność w oparciu o ważne pozwolenie. Nie sposób więc zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że dla ustalenia opłaty za korzystanie ze środowiska w podwyższonej wysokości nie ma znaczenia w świetle art. 276 ust. 1 ustawy okoliczność braku winy po stronie korzystającego za brak właściwego pozwolenia. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący przytoczył uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 Sędziów z dnia 21 maja 1998 r. ( sygn. akt OPS 13/08), w której stwierdzono, że " naliczanie opłaty podwyższonej za gospodarcze korzystanie ze środowiska ze względu na brak wymaganego prawem pozwolenia w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do jego posiadania nie ponosi winy za opóźnienia w jego uzyskaniu byłoby niezgodne z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości". Dalej skarżący zwrócił uwagę, że w wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 871/09 Sąd uznał, że " Trzeba wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały". Następnie NSA doszedł do wniosku, że skarżący w rozpatrywanej sprawie nie ponosi odpowiedzialności za brak przedmiotowego pozwolenia, ponieważ był to wynik przewlekłości postępowania właściwego organu administracji publicznej. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie nie bez znaczenia jest także i ta okoliczność, że instalacja przy pomocy której skarżący prowadził działalność w objętym zaskarżona decyzją okresie posiadała nadal w tym czasie ważne pozwolenie zintegrowane, na podstawie decyzji Marszałka Województwa W. znak [...] z dnia [...] lipca 2008 r. udzielającej K. R. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji. Decyzja z dnia [...]lipca 2008 r. była udzielona do 2017 roku i nie została prawomocnie wygaszona. Zdaniem skarżącego nie prowadził on więc w spornym okresie działalności bez pozwolenia zintegrowanego. Pozwolenie takie było udzielone, natomiast ze względu na zmianę po stronie właściciela instalacji wymagało przeniesienia praw i obowiązków na inny podmiot. W dalszej części skargi skarżący powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OPS 2/11. W odpowiedzi na skargę organ w niósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego na okoliczność, że niezwłocznie po uzyskaniu tego postanowienia skarżący wystąpił dnia [...]maja 2010 r. o przeniesienie praw wynikających z pozwolenia zintegrowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć określających przedmiotową opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150, ze zm. – dalej jako "ustawa"). Zgodnie z dyspozycją art. 180 pkt 1 ustawy, eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. Wobec powyższego stwierdzić należy, że eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w rozumieniu art. 180 pkt 1 ustawy jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, pod warunkiem wszakże, że takie pozwolenie jest przez ustawodawcę wymagane. W myśl art. 201 ustawy pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (ust. 1). Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (ust. 2). Korzystając z delegacji ustawowej, Minister Środowiska w dniu 26 lipca 2002 r. wydał rozporządzenie w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. nr 122, poz. 1055) i zaliczył do nich instalacje do chowu lub hodowli drobiu lub świń o więcej niż 40.000 stanowisk dla drobiu (ust. 6 pkt 8 lit. a). Wobec powyższego stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie, z uwagi na prowadzenie chowu brojlerów, z łączną obsadą 153 225 stanowisk, wymagane było uzyskanie pozwolenia zintegrowanego przed rozpoczęciem prowadzenia przedmiotowej instalacji. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 1 ustawy podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest do ponoszenia opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Wysokość opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza (art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy). Podmiotami zobowiązanymi do ich ponoszenia w rozumieniu art. 275 ustawy są podmioty korzystające ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy, w szczególności osobę fizyczną niebędącą podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia. W myśl art. 284 ust. 2 ustawy osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo wodne. Przepis art. 276 ust. 1 ustawy jednoznacznie stanowi, że każdy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia czy też innej wymaganej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Sytuacja objęta normą wskazanego przepisu miała miejsce w kontrolowanej sprawie. Mianowicie skarżący jako podmiot korzystający ze środowiska prowadził chów zwierząt na terenie fermy drobiu od czerwca 2010 r. nie posiadając pozwolenia zintegrowanego do czego był zobowiązany na podstawie wyżej wskazanych przepisów. Zgodnie z art. 292 ustawy w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za: 1) wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów; 2) pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W tym stanie rzeczy, jak słusznie zauważył organ skarżący obowiązany był do uiszczenia opłaty podwyższonej. W tym miejscu wskazać należy, że opłaty podwyższone są ponoszone w takim samym trybie co opłaty podstawowe. Zatem wyjaśnić należy, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 ustawy). Ponadto skarżący winien przedłożyć marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wykaz o wysokości należnych opłat uwzględniając w tym wykazie konieczność poniesienia opłaty podwyższonej za brak pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie z art. 288 ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora środowiska opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. W przedmiotowej sprawie strona w przesłanym wykazie uwzględniła wyłącznie opłatę podstawową za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza nie uwzględniając opłaty podwyższonej za brak pozwolenia zintegrowanego. Tym samym ziściła się przesłanka do wydania stosownej decyzji przez Marszałka Województwa. Również wysokość należnej opłaty podwyższonej za okres II półrocza 2010 r. nie budzi wątpliwości. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego wykazu należnych opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z chowu lub hodowli drobiu w miejscowości K., gmina W. (k. 141) opłata podstawowa w związku z prowadzonym chowem drobiu wynosi [...]zł. Zatem opłata podwyższona (tj. opłata podstawowa powiększona o 500 %) stanowi kwotę [...] zł. Co po dodaniu opłat wynikających z przedłożonego przez skarżącego wykazu tj. opłaty za transport ([...] zł), opłat za spalanie ([...] zł) oraz opłat za chów i hodowlę drobiu w miejscowości G. – F. B. ([...] zł) daje kwotę [...] zł, a po zaokrągleniu [...] zł. Wobec powyższego organ prawidłowo ustalił różnice między oplata należną ([...]), a kwotą wynikającą z wykazu i uiszczoną na rachunek urzędu na kwotę [...] zł. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego braku winy wskazać należy, że Sąd podziela pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt OPS 2 /11 zgodnie z którą w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. W uzasadnieniu uchwały czytamy, że orzecznictwo sądów administracyjnych na gruncie art. 276 ustawy odnosi się do dwóch stanów faktycznych: sytuacji, gdy kwestia obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy. dotyczy podmiotu korzystającego ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia, który wystąpił o następne pozwolenie na kolejny okres, lecz pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem czasu, na jaki zostało wydane poprzednie pozwolenie, albo sytuacji, gdy kwestia obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy dotyczy podmiotu, który nie dysponował wymaganym pozwoleniem i korzysta ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji. Nie budzi wątpliwości stosowanie przepisu art. 276 ust. 1 ustawy w sytuacji drugiej, tzn. gdy podmiot korzystający ze środowiska rozpoczyna działalność polegającą na korzystaniu ze środowiska bez wymaganego pozwolenia. Wątpliwości w stosowaniu przepisu art. 276 ust. 1 ustawy dotyczą natomiast sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska dysponował wymaganym pozwoleniem na czas oznaczony, a po upływie czasu, na jaki zostało wydane, nadal korzysta ze środowiska w toku postępowania o wydanie wymaganego pozwolenia na kolejny okres. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że chociaż niezałatwienie przez właściwy organ w terminie tego rodzaju sprawy nie wyłącza samo przez się zastosowania art. 276 ust. 1 ustawy, to nie można jednak całkowicie abstrahować od przyczyn i okoliczności prawnych i faktycznych, które to niezałatwienie sprawy spowodowały. Należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu powołanej uchwały siedmiu sędziów NSA z 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). Do tych okoliczności należy w szczególności zaliczyć: posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska pozwolenia na eksploatację instalacji w rozumieniu art. 180 w związku z art. 181 ustawy, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia oraz spełnienie wymagań przewidzianych dla wniosku, przebieg postępowania w tej sprawie, a także brak naruszenia zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, a przede wszystkim zasady zrównoważonego rozwoju (art. 3 pkt 50 ustawy), zasady kompleksowości (art. 5 ustawy), zasady prewencji i przezorności (art. 6 ustawy) oraz zasady "zanieczyszczający płaci" (art. 7 ustawy). Ponadto eksploatowanie instalacji powinno spełniać regułę najlepszych dostępnych technologii w rozumieniu art. 3 pkt 10 w związku z art. 207 ustawy. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne przesłanki uzasadniające odstąpienie od obowiązku uiszczenia opłaty podwyższonej. Co prawda skarżący przed przystąpieniem do eksploatacji instalacji podjął działania prawne w kierunku przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...]lipca 2008r. udzielającej K.R. pozwolenia zintegrowanego, a następnie w celu uzyskania nowego pozwolenia zintegrowanego, to jednakże nie zmienia to faktu, że skarżący rozpoczął działalność nie legitymując się stosownym pozwoleniem. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z rozpoczęciem nowej działalności, a nie z kontynuacją działalności prowadzonej na podstawie poprzednio posiadanego pozwolenia. Z powyższych względów stanowisko zawarte w przytoczonych przez stronę orzeczeniach nie może zostać uwzględnione na gruncie niniejszej sprawy. Jak wskazano już wyżej w ślad za uchwałą OP 2/11, że nie budzi wątpliwości stosowanie przepisu art. 276 ust. 1 ustawy w sytuacji drugiej, tzn. gdy podmiot korzystający ze środowiska rozpoczyna działalność polegającą na korzystaniu ze środowiska bez wymaganego pozwolenia z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponadto wskazać należy, że opieszałość organu w przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanej na rzecz pana R. nie ma wpływu na ocenę, iż skarżący rozpoczął prowadzenie działalności nie legitymując się stosownym pozwoleniem zintegrowanym. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło