IV SA/Po 1212/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-04-13

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, która oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, jest uprawniona do dodatku mieszkaniowego, nawet jeśli nie posiada prawomocnego wyroku nakazującego opróżnienie lokalu i orzekającego o uprawnieniu do lokalu socjalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107, poprzez brak pełnej analizy przepisów prawa materialnego i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Sąd stwierdził, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie powinien być interpretowany zawężająco i może mieć zastosowanie do osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, które mimo braku prawomocnego wyroku, w świetle innych przepisów (np. ustawy o ochronie praw lokatorów), są uprawnione do lokalu socjalnego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, wskazując na utratę przez skarżącą tytułu prawnego do zajmowanego lokalu w wyniku wykluczenia ze spółdzielni mieszkaniowej. Skarżąca odwołała się, powołując się na trudną sytuację finansową i życiową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO do WSA, kwestionując rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) As. Sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref.-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] czerwca 2004r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt)zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/I. Kucznerowicz /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska MW E. K. w dniu [...] maja 2004r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że wnioskodawczyni na podstawie uchwały Rady Nadzorczej nr [...] z dnia [...] została wykluczona z grona członków Spółdzielni Mieszkaniowej "O. M." w P. i obecnie nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. W związku z powyższym Prezydent Miasta P. w dniu [...] czerwca 2004r. wydał decyzję Nr [...], w której powołując się na art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Zdaniem organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność pozwalająca na zastosowanie dyspozycji art. 2 ust 1 pkt 5 powołanej wyżej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. E. K. nie godząc się z powyższą decyzją, pismem z dnia [...] lipca 2004r. wniosła odwołanie, w którym wskazując na zasadność przyznania jej dodatku mieszkaniowego powołała się na swoją trudną sytuację finansową i życiową, której efektem jest zaległość z tytułu czynszu na kwotę ok. 40.000 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania w dniu [...] czerwca 2004r., wydało decyzję nr [...]w której działając na mocy art. 127 i art.138 §1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego nie ma charakteru uznaniowego, lecz uzależniona jest od określonych warunków, których odwołująca nie spełniła. W oparciu o akta sprawy organ odwoławczy wskazał na okoliczność skutecznego wykluczenia E. K. z członkostwa Spółdzielni Mieszkaniowej "O. M." w P. i utraty tytułu prawnego do mieszkania na Os. O. [...], co uniemożliwia przyznanie dodatku w oparciu o art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie bowiem z tym przepisem dodatek mieszkaniowy przysługuje członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy stwierdził również, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka zawarta w art. 2 ust 1 pkt 5 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. E. K. kwestionując rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W złożonej skardze strona wskazała na przyczyny istniejącego zadłużenia i nieregulowania opłat z tytułu czynszu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrzył sprawę w trybie uproszczonym i zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż podniesione w skardze. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej uspa), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając stan faktyczny niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż jej rozstrzygnięcie zasadniczo opiera się na wykładni przepisów art. 2 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zgodnie z którymi dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego oraz osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Bezspornym jest, iż E. K. na podstawie uchwały Rady Nadzorczej nr [...]z dnia [...] została wykluczona z grona członków Spółdzielni Mieszkaniowej "O. M." w P. Zauważyć należy jednak, iż fakt ten, pomimo wpływu na kierunek rozstrzygnięcia, nie został wcale powołany w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2004r. Nr [...]. Ponadto w uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji organu pierwszej poprzestano na powołaniu treści art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bez wyjaśnienia jego treści. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło w swoim rozstrzygnięciu treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodając bez wskazania podstawy prawnej, że "..Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi." Brak pełnej analizy przepisów prawa materialnego, które z uwagi na przedmiot regulacji mogą mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, przy częściowym braku powołania się na przepis prawa materialnego (patrz przytoczona wyżej konstatacja SKO) powoduje, iż w postępowaniu przed organem pierwszej jak i drugiej instancji naruszono przepisy art. 7 i art 77 a także art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), zgodnie z którym treść uzasadnienia faktycznego i prawnego musi zawierać ustosunkowanie się do materiału dowodowego dotyczącego kwestii procesowej lub istoty sprawy oraz przesłanki wykładni przepisów prawnych dokonanej przez organ wydający decyzję będącej "wyjaśnieniem podstawy prawnej" (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2001r. sygn. akt II SA/Lu 629/00 OSP 2002/10/136). Odnosząc się z kolei do podnoszonej w rozstrzygnięciach organu pierwszej jak i drugiej instancji kwestii braku możliwości zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stwierdzić należy, iż nie wyjaśniono powodów takiego stanowiska. Zapewne dlatego, że żaden z organów nie wyszedł, w zakresie argumentacji, poza zakres normowania art. 2 powołanej wyżej ustawy. Tymczasem podnoszony przez skarżącą fakt wcześniejszego pobytu w szpitalu psychiatrycznym, trudna sytuacja życiowa i finansowa oraz fakt pobierania renty stawiał ją, w świetle przepisów art. 14 ust 4 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 71, poz. 733 ze zm.) w sytuacji osoby uprawnionej do lokalu socjalnego. Wobec takich osób - orzeczenie przez Sąd obowiązku opróżnienia lokalu wiąże się z obowiązkiem przyznania lokalu socjalnego. W związku z tym unormowaniem, orzekający skład Sądu wyraża opinię, że art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie należy interpretować zawężająco, przyjmując, że podstawą jego zastosowania jest wyłącznie prawomocny wyrok nakazujący opróżnienie lokalu i orzekający o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. Nie ma bowiem racjonalnego wyjaśnienia dla takiej interpretacji w/w przepisu, która wobec braku przesłanek do zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, okazałaby się korzystniejsza dla tych osób, wobec których zapadł wyrok tej treści, niż dla osoby w takiej samej sytuacji mieszkaniowej (zajmowanie mieszkania bez tytułu prawnego), której przysługuje prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, a która nie może okazać się wyrokiem w tej sprawie z uwagi na sekwencją czasową. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/ B. Popowska /-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/ I. Kucznerowicz MW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło