IV SA/Po 1218/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-01-10

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe, której jedynym dochodem jest emerytura, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika), jeśli jej majątek stanowi dom o określonej powierzchni?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe, której jedynym dochodem jest emerytura, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Odmowa ustanowienia adwokata jest uzasadniona, gdy przyznano już radcę prawnego, ponieważ obaj profesjonalni pełnomocnicy zapewniają właściwy poziom reprezentacji i są uprawnieni do złożenia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca M.O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jej jedynym dochodem jest emerytura, a majątek stanowi dom. Po wezwaniu do wyjaśnień dotyczących rachunków wystawionych na zmarłego męża, skarżąca potwierdziła prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego od śmierci męża i samodzielne opłacanie rachunków. Sąd uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, a odmówiono ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu na posiedzeniu niejawnym 10 stycznia 2012r. wniosku M.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu oraz odmówić ustanowienia adwokata M.O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a jej majątek stanowi dom o pow. [...] m2. Jedyny dochód skarżącej stanowi emerytura w kwocie [...] zł. netto. We wniosku powołano się na dokumenty załączone do skargi dotyczące sytuacji finansowej i stanu zdrowia wnioskodawczyni tj. zaświadczenie lekarskie, kopię opinii powiatowego zespołu do ds. orzekania i stopniu niepełnosprawności, kopię wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, kopie odcinków otrzymywanej emerytury, przykładowe rachunki za prąd i gaz (bieżące i z zeszłego roku, z okresu grzewczego) oraz za telefon i kopię zeznania podatkowego za 2010r. W związku z faktem, iż cześć z przedłożonych rachunków została wystawiona na S.O. wezwano skarżącą do złożenia wyjaśnień, czy prowadzi on wspólne ze skarżącą gospodarstwo domowe. W przypadku prowadzenia gospodarstwa domowego wraz z S.O. przedłożyć należało wyjaśnienia i stosowne dokumenty (w tym wyciągi z rachunków bankowych dotyczące jego sytuacji finansowej oraz osób prowadzących gospodarstwo domowe wraz z nim w tym w szczególności dotyczące uzyskiwanego dochodu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniła, iż S.O. był jej mężem i zmarł w dniu 03.03.2010r. (kopia aktu poświadczenia dziedziczenia w załączeniu). Od tego dnia skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i sama opłaca wszystkie rachunki. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nazwisko męża na fakturach nadal się znajduje, gdyż ze względu na swój stan zdrowia nie miała możliwości zmiany danych we wszystkich instytucjach. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniu deklarowanego dochodu wynoszącego [...] zł., stwierdzić należy, że M.O. prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze złożenie przez wniosku o ustanowienie adwokata i radcy prawnego zauważyć należy, że kompetencje i przygotowanie zawodowe każdego z tych profesjonalnych pełnomocników zapewniają stronie właściwy poziom reprezentacji. Obie grupy pełnomocników należą również do grona osób uprawnionych do złożenia ewentualnej skargi kasacyjnej. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawczynię przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej radcę prawnego oraz odmówić ustanowienia adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło