IV SA/Po 122/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S., H. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości postanawia 1. zasądzić od Wojewody W.solidarnie na rzecz skarżących B. S. i H. S. kwotę 594 (pięćset dziewięćdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. zwrócić skarżącym solidarnie kwotę 100 (sto) zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego; 3. zwrócić Wojewodzie W. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 122/13 po rozpoznaniu B. S., H. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2011r. nr [...]; w pkt 2 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; w pkt 3 zasądził od Wojewody W. na rzecz skarżących B. S. i H. S. kwotę 7534 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; w pkt 4 nakazał ściągnąć od Wojewody W. na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) kwotę 3249 zł tytułem części nieuiszczonego wpisu sądowego. Na skutek wniesionego zażalenia przez Wojewodę W. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 357/13 uchylił pkt 3 i 4 powyższego wyroku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.)- decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości, które stają się z mocy prawa: 1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego wydaje organ, który podjął decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ust. 4a). Przejęcie nieruchomości pod realizację inwestycji drogowej stanowi w istocie formę wywłaszczenia nieruchomości, a do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc powyższe rozważania do kwestii kosztów postępowania (rodzaju wpisu sądowego) w sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odszkodowanie to zatem jest ściśle związane z postępowaniem administracyjnym głównym, którego przedmiotem jest zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, podział nieruchomości i skutek prawny w postaci przejęcia (wywłaszczenia) nieruchomości zajętej pod drogę. Do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania nie doszłoby, gdyby nie podjęto decyzji w sprawie realizacji inwestycji drogowej. Tym samym trzeba również przyjąć, że od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania, która jest konsekwencją wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, skutkującej przejęciem własności nieruchomości – powinien zostać pobrany wpis stały, nie zaś stosunkowy. W takiej sytuacji postanowienia w zakresie kosztów postępowania zwarte w pkt 3 i 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2013 r. podlegały uchyleniu jako wadliwe, bo wydane z naruszeniem art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. – dalej rozporządzenie). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 Ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei z art. 200 Ppsa wynika, że w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony aktu lub decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jak wynika z art. 205 § 2 Ppsa, niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej m.in. przez radcę prawnego obejmują jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Jak wskazuje treść § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy oraz wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Opłatę zasądza się na podstawie stawek minimalnych, szczegółowo wyliczonych w tym rozporządzeniu, przy czym, opłata nie może być wyższa nić sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sporu (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Ponadto w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze, że w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uchylając pkt 3 i 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r. przesądził, że od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania, która jest konsekwencją wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, skutkującej przejęciem własności nieruchomości – powinien zostać pobrany wpis stały, nie zaś stosunkowy. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu nieruchomości 200 zł. W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie - 240 zł. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 200 Ppsa orzekł jak w pkt 1 postanowienia. Zasądzone koszty postępowania w kwocie 594 zł obejmują wpis sądowy w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 360 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnika w kwocie 34 zł. Zasądzając koszty postępowania Sąd biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika postanowił na mocy § 2 ust. 2 rozporządzenia zasądzić półtorakrotność stawki minimalnej. W tym miejscu wskazać należy, że składając skargę skarżący uiścili wpis w kwocie 300 zł, podczas gdy wpis stały w niniejszej sprawie wynosił 200 zł. Ponadto zauważyć należy, że stosowanie do art. 227 § 2 Ppsa od zażaleń na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy nie pobiera się opłat sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 255 Ppsa orzekł o zwrocie na rzecz skarżących nadpłaconego wpisu sądowego od skargi oraz o zwrocie na rzecz organu nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenia.