IV SA/Po 1225/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W.P. wniósł skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką a źródłem ich utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. miesięcznie i emerytura matki w kwocie [...] zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 26 listopada 2014r. wezwano go do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe za okres ostatnich 6 miesięcy, oszacowania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem rodzaju produkcji rolnej, jego skali (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych), wskazać należało również czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należało podać wysokość dofinansowania) i przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego. Wnioskodawcę wezwano również do określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.) i przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył wyciąg z konta bankowego w Banku Spółdzielczym w D. za okres 13.05.2014 – 3.11.2014. Wnioskodawca wyjaśnił również, jego miesięczne wydatki to alimenty ([...] zł.), prąd ([...] zł.), gaz ([...] zł.), woda i ścieki ([...] zł.), opał ([...] zł.), leki ([...] zł.) i wyżywienie ([...] zł.). Skarżący poinformował również, iż posiada samochód osobowy Skoda Octawia 1,6 z 1998r. o wartości ok. [...] zł. oraz ciągnik Cejs 7210 z 1997 oraz drobny sprzęt do upraw. Wnioskodawca wyjaśnił również, iż zajmuje się produkcją kukurydzy na ziarno a dopłaty do produkcji rolnej nie stanowi dochodu tylko dopłatę do produkcji rolnej, której wysokość uzależniona jest od kursu euro. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pozwala na uznanie, iż znajduje się on w takiej sytuacji, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Już tylko z analizy konta wynika, iż na dzień 3 listopada 2014r., a więc okres bezpośrednio poprzedzający złożenie wniosku skarżący dysponował na koncie kwotą [...] zł. Powyższe było wynikiem wpływu na konto kwoty [...] zł. z rozliczenia dostawy kukurydzy do Fermy Drobiu K. W tym miejscu należy wskazać, iż powyższa kwota przekracza deklarowany dochód z produkcji rolnej wynoszący w stosunku rocznym [...] zł. ([...] x 12). Wobec zdecydowanej treści oświadczenia skarżącego nie można przyjąć, aby różnica ta pokrywana była z uzyskanych dopłat unijnych, gdyż jak podkreślił skarżący jest to dopłata do produkcji rolnej, która nie stanowi dochodu. Jednocześnie, deklarowana przez wnioskodawcę suma miesięcznych wydatków w kwocie [...] zł nie obejmuje należności, które skarżący ponosi w związku z prowadzoną produkcją rolną. Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżący posiada dodatkowe dochody lub oszczędności których źródeł nie ujawnił. Świadczyć o tym może m.in. analiza konta bankowego, którego wyciąg przedłożono. Przelew kwoty [...] zł. z dnia 5 września 2014r., z konta bankowego należącego do skarżącego sugeruje bowiem wprost, iż posiada on inne konto, którego stanu nie ujawniono. Wskazać należy również, iż saldo końcowe w przedłożonym wyciągu bankowym nie odpowiada środkom pozostającym do dyspozycji skarżącego. Reasumując, przedstawiony w toku postępowania wpadkowego materiał dowodowy nie uprawdopodabnia deklarowanej przez wnioskodawcę niezdolności do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w pełnym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.