IV SA/Po 123/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 09 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi i uiszczenia wpisu Pismem z [...] grudnia 2016 r. B. S. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji I instancji, skargę na decyzję SKO, wskazaną w rubrum nin. postanowienia. Postanowieniem z 21 marca 2017 r. Sąd odrzucił skargę, jako wniesioną po terminie i wobec uiszczenia wpisu po terminie. Skarga została złożona do organu I instancji, czyli organu niewłaściwego w rozumieniu art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.). Wprawdzie organ I instancji przekazał przesyłkę właściwemu organowi, niemniej jednak powyższe nastąpiło pismem z 30 grudnia 2016 r., a zaskarżona decyzja, zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia, doręczona została Skarżącej w dniu 29 listopada 2016 r. To oznacza, że przewidziany w art. 53 § 1 p.p.s.a. termin nie został zachowany. Upłynął on bowiem bezskutecznie 29 grudnia 2016 r. Wprawdzie Skarżąca, składając skargę w dniu 27 grudnia 2016 r. (data nagłówkowa pisma i data wpływu pisma do siedziby organu I instancji) działała z zachowaniem 30 - dniowego terminu, niemniej wniesienie skargi za pośrednictwem organu I instancji było działaniem nieprawidłowym. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 ustawy p.p.s.a., decyduje bowiem w tym przypadku data nadania skargi na adres właściwego organu administracji publicznej (por.: postanowienie WSA w Gliwicach z 06 marca 2017 r., III SA/Gl 202/17 i wskazane tam orzecznictwo NSA; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej NSA). Nadto po terminie został uiszczony wpis. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi, wraz z uzasadnieniem, został doręczony Skarżącej w dniu 30 marca 2017 r. (k. 29). W siedmiodniowym terminie z art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu; wniosek nie został uzasadniony (k. 32). W odpowiedzi na wezwanie Sądu, do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu, każdorazowo w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem rozstrzygnięcia wniosku na podstawie akt sprawy (w szczególności odmowy przywrócenia terminu), Skarżąca w zakreślonym terminie odpowiedziała, że skarga została wniesiona w terminie, tylko że została złożona w organie I instancji, gdyż nie podano adresu, gdzie należy skargę złożyć. Terminowi do uiszczenia wpisu Skarżąca – jak napisała – uchybiła z powodów zdrowotnych, bez uprawdopodobnienia tej okoliczności. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oba wnioski o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie – obu czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Nadto powstały dla strony skarżącej negatywne skutki w zakresie postępowania. Rozważenia więc wymagało, czy do uchybienia tego doszło bez winy Skarżącej. W tym celu należało zbadać prawidłowość pouczenia, którym opatrzona była zaskarżona decyzja. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została opatrzona pouczeniem o prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zgodnie z tekstem pouczenia, "Skargę wnosi się za pośrednictwem Kolegium, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie." Sąd ocenia, że pouczenie znajdujące się pod zaskarżoną decyzją jest prawidłowe. Nadto Sąd zaznacza, że adres pocztowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego znajduje się w nagłówku zaskarżonej decyzji. Sąd ocenia, że zaskarżonej decyzji towarzyszyły zgodne z prawem, kompletne i wyczerpujące informacje co do możliwości, sposobu i terminu wniesienia skargi. Na tej podstawie Sąd ocenia, w świetle ww. przesłanek przywrócenia terminu, że wniesienie skargi w sposób zgodny z prawem, nie przekraczało miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, bowiem wystarczało postąpić zgodne z pouczeniem. Błąd, polegający na wniesieniu skargi za pośrednictwem organu I instancji nie może uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd zaznacza, że nie można postawić organowi I instancji zarzutu przetrzymania skargi, celem wywołania negatywnych dla Skarżącego skutków. Argument o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu z powodów zdrowotnych nie został w żaden sposób uzasadniony, przez co wymyka się ocenie Sądu. Z tego powodu Sąd nie mógł uwzględnić wniosku. W okolicznościach niniejszej sprawy uznać więc należało, że z akt sprawy nie wynika, że Skarżąca dochowała należytej staranności we wniesieniu skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.