IV SA/Po 1240/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawo pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013r. oddalił skargę L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca po wydaniu wyroku złożyła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i trójką córek (dwie są studentkami a jedna uczennicą), a źródłem ich utrzymania są renta skarżącej wynosząca [...] zł. brutto i wynagrodzenie za pracę męża wynoszące [...] zł. Wnioskodawczyni opisując swój stan majątkowy wskazała na fakt posiadania domu o pow. [...] m2 na działce o pow. [...] m2. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 - dalej p.p.s.a.) - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowi kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżącą w przedmiotowej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy w dniu złożenia powyższego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca na mocy postanowienia Sądu z dnia 12 marca 2013r. korzysta już z prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od wpisu ponad kwotę 50 zł. W tej sprawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu do reprezentowania skarżącej wyznaczyła radcę prawnego A.M. (k. 136 akt). Tym samym mając na uwadze treść art. 243 §2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy obejmuje także postępowanie egzekucyjne, stwierdzić należy, że nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa w zakresie zgodnym z wcześniej rozstrzygniętym wnioskiem. Wskazać należy również, iż wyznaczenie radcy prawnego z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych poprzez sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W związku z powyższym strona nie może skutecznie wnioskować o wyznaczenie kolejnego radcy prawnego z urzędu, gdyż przyznanie jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2009r. sygn. akt I OZ 1076/09). Mając na uwadze fakt, iż zakresem niniejszego wniosku objęto również częściowe i całkowite zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że postanowieniem z dnia 12 marca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu ponad kwotę 50 zł. W uzasadnieniu wskazano, że brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Powyższe nie wyklucza możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 3 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony. W kontekście powyższego istotne jest to, że argumentacja zawarta we wniosku ocenianym obecnie nie różni się znacząco od podnoszonej w postępowaniach dotyczących poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie sposób w konsekwencji uznać, że skarżąca wskazuje na taką zmianę okoliczności, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego stanowiska, co do spełniania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że tylko taka zmiana mogłaby prowadzić do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym poprzedniemu rozstrzygnięciu. Z porównania poprzedniego wniosku PPF z obecnie rozpatrywanym wnioskiem wynika natomiast, że zarówno deklarowany stan majątkowy, jak też wysokość dochodów gospodarstwa domowego skarżącej nie uległa zmianie. Również argumentacja podnoszona przez skarżącą, a mająca przemawiać za przyznaniem jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie uległa żadnej zmianie i w dalszym ciągu skarżąca powołuje się na trudną sytuację finansową. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji