IV SA/Po 1245/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-08-19

Skład orzekający: Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakład budżetowy, który ubiega się o zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wykazał brak możliwości pozyskania środków na pokrycie tych kosztów, mimo że posiadał środki na koncie bankowym pozwalające na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej oraz nie wykazał wyczerpania wszystkich możliwości pozyskania funduszy, w tym wystąpienia o dotację celową?
Ratio decidendi
Zakład budżetowy ubiegający się o zwolnienie z kosztów sądowych musi wykazać nie tylko brak wystarczających środków, ale także podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu ich pozyskania. Samo posiadanie środków na koncie bankowym pozwalających na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej oraz nie rozpatrzenie wniosku o dotację celową przez organ założycielski nie stanowi wystarczającego dowodu na niemożność poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący Z.G.K. w C., działający jako zakład budżetowy, złożył skargę kasacyjną od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa W. o wymierzeniu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów. Wraz ze skargą kasacyjną złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Wniosek ten został początkowo rozpatrzony negatywnie przez referendarza sądowego, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G.K. w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7 maja 2014r. odrzucił skargę Z.G.K. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2013r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej w wysokości stanowiącej różnicę miedzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu, za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowania odpadów w miejscowości P., gmina C. za okres II półrocza 2006r. w kwocie [...] zł. Wraz ze skargą kasacyjną skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano na brak środków na poniesienie kosztów postępowania w zakresie wpisu i wydatków w związku z sytuacją bilansową skarżącej działającej jako zakład budżetowy. We wniosku wskazano również, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł., zaś w ostatnim roku obrotowym skarżący uzyskał zysk w kwocie [...] zł. Skarżący ujawnił również stan konta prowadzonego przez BS w P. w kwocie [...] zł. Powyższy wniosek został rozpatrzony negatywnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 lipca 2014r. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został już rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem z dnia 11 lutego 2014r., stąd ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm – dalej P.p.s.a.), a więc ustalić, czy po wydaniu prawomocnego orzeczenia w zakresie prawa pomocy nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze wskazano, iż sytuacja skarżącej nie uległa zmianie. Z.G.K. w C. jako zakład budżetowy zgodnie z ustawą o finansach publicznych finansowany jest z budżetu Gminy C. Umożliwia to przyznanie z budżetu gminy niezbędnych kwot na pokrycie należnego od skargi wpisu sądowego. Skarżący nie wykazał, aby korzystał z takiej możliwości i wystąpił o stosowną dotację. Ponadto należy wskazano, iż zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy stan konta bankowego prowadzonego przez BS w P. o/C. wynosi [...] zł., co oznacza, iż skarżący dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości pozwalającej na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej W ustawowo przewidzianym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc, iż obecna sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu złożenia skargi kasacyjnej skarżący posiadał bowiem na koncie bankowym minimalne środki w wysokości ok. [...] zł. skarżący podniósł, iż uiszczenie całości wymaganego wpisu sądowego zakłóciłoby w sposób znaczny realizację obowiązków statutowych polegających na m.in. świadczeniu usług komunalnych w zakresie zaopatrzenia w wodę, kanalizacji czy też oczyszczania ścieków komunalnych na rzecz lokalnej wspólnoty samorządowej. Skarżacy podniósł również, iż nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej skarżącego, która stanowiła podstawę do ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej. Jednym z parametrów, który uległ zmianie w stosunku do poprzedniego wniosku o przyznanie prawa jest wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu, który uległ obniżeniu o ponad połowę. Skarżący wskazał również, iż Sąd zgodnie z art. 255 p.p.s.a. ma prawo wezwać stronę do złożenia nowego oświadczenia lub dodatkowych informacji. Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie poglądem nieskorzystanie z tych możliwości czyni niedopuszczalnym zarzucanie stronie braku dostatecznego udokumentowania swojej sytuacji materialnej bądź nierzetelnego wadliwego uzasadnienia wniosku. Mając powyższe na uwadze zarządzeniem z dnia 15 lipca 2014r. Wezwano wsniokdoawcę do wykazania czy i ewentualnie jakie podjęto działania w celu pozyskania funduszy na koszty sądowe w szczególności czy wystąpiono do Gminy C. o stosowną dotację, oraz przedłożenia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 8 sierpnia 2014r. wyjaśnił, iż skarżący pismem z dnia 27 maja 2014r. wystąpił do Wójta Gminy C. o przyznanie dotacji celowej na opłacenie kosztów skargi kasacyjnej m.in w sprawie objetej wnioskiem. Zgodnie z informacją pełnomocnika powyższy wniosek nie został dotychczas rozpatrzony. Pełnomocnik przesłał również wyciągi z rachunku bankowego za okres ostatnich 3 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wydane w tym trybie postanowienie przysługuje zażalenie. Na wstępie należy wskazać, iż dla pozytywnego rozstrzygnięcia złożonego prze skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przedmiotowej sprawie skarżąca, podniosła, iż jej sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej. Dodatkowo skarżąca podniosła, że podjęła czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego poprzez zwrócenie się do wójta o przyznanie dotacji celowej na opłacenie kosztów w postępowaniu kasacyjnym, lecz jej wniosek nie został dotychczas rozpatrzony. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, iż saldo końcowe na koniec okresu, za który przedłożono wyciąg z konta bankowego wynosi [...] zł., która to kwota pozwala na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Ponadto wskazać należy, iż o wyczerpaniu wszystkich możliwości uzyskania środków na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej, a tym samym o braku możliwości opłacenia tych kosztów nie może świadczyć brak reakcji ze strony organu założycielskiego na wniosek o przyznanie dotacji celowej. Milczenie Wójta w sytuacji braku zakończenia postępowania w zakresie prawa pomocy, nie przesądza bowiem o braku możliwości przyznania takiej dotacji ze środków pozostających w dyspozycji organu założycielskiego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a. należy orzec jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło