IV SA/Po 1247/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. K. w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Z. G. K. w C. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2013r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej w wysokości stanowiącej różnicę miedzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu, za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowania odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowania odpadów w miejscowości P., gmina C. za okres II półrocza 2007r. w kwocie [...] zł. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano na brak środków na poniesienie kosztów postępowania w zakresie wpisu i wydatków w związku z sytuacją bilansową skarżącej działającej jako zakład budżetowy. We wniosku wskazano również, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł., zaś w ostatnim roku obrotowym skarżący uzyskał zysk w kwocie [...] zł. Skarżący ujawnił również stan konta prowadzonego przez BS w P. w kwocie [...] zł. Celem wyjaśnienia sytuacji finansowej pismem z dnia 22 stycznia 2014r. wezwano skarżącego do przedłożenia sprawozdania finansowego z wykonania planu finansowego oraz innych dokumentów przedstawiających sytuację finansową wnioskodawcy w tym bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2012r. i 31.12.2013r, rocznego planu finansowego na 2013 i 2014 i wyciągów z kont bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przesłała bilans zakładu budżetowego na dzień 31.12.2012 i 31.12.2013r., sprawozdanie w wykonania planu finansowego za okres od początku roku do dnia 31.12.2013r. wraz z danymi uzupełniającymi sprawozdanie, zestawienia operacji na rachunku bankowym nr [...] prowadzonym przez BS w P. o/C. za okres od 1.10.2013 do 29.01.2014r., uchwałę Rady Gminy C. nr [...] z dnia [...].12.2013r. w sprawie uchwały budżetowej Gminy C. na 2014r. wraz z załącznikami oraz uchwałę Rady Gminy C. z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] w sprawi zmiany budżetu i w budżecie Gminy C. na 2013 wraz z załącznikami. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm – dalej ppsa) Sąd może przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W tym miejscu wskazać trzeba, że skarżący Zakład Gospodarki Komunalnej w C. jako zakład budżetowy zgodnie z ustawą o finansach publicznych finansowany jest z budżetu Gminy C. Umożliwia to przyznanie z budżetu gminy niezbędnych kwot na pokrycie należnego od skargi wpisu sądowego. Potwierdza to załączona do skargi uchwała Rady Gminy C. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. w sprawie przyjęcia statutu zakładu budżetowego pod nazwą "Z. G. K." w C., która w §10 przewiduje, iż zakład działa w oparciu o roczny plan finansowy określający przychody, w tym dotacje z budżetu Gminy C., koszty i inne obciążenia, stan środków obrotowych, stan należności i zobowiązań na początek i na koniec roku oraz rozliczenia z budżetem Gminy C. Skarżący nie wykazał jednak, aby korzystał z takiej możliwości. Wskazać również należy również, iż w literaturze wskazuje się, że uprawnienie do ubiegania się o prawo pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącemu, organowi, a także uczestnikowi postępowania (M.Niezgódka-Medek, w: B.Dauter, B.Gruszczynski, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyd. II Zakamycze 2006 s. 549). Przyjęcie powyższego stanowiska nie oznacza jednak, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W orzecznictwie zwrócono uwagę, że skoro ustawodawca w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadził – wzorem procedury cywilnej – zwolnienia od opłat sądowych Skarbu Państwa oraz instytucji państwowych (których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej), podmioty te powinny uwzględniać w swojej działalności koszty niezbędne do prowadzenia postępowań sądowych, albowiem w przeciwnym wypadku zostaną pozbawione możliwości realizacji swych praw przed sądem. Podmioty takie nie mogą też wymagać, by instytucja prawa pomocy wypełniała brak ustawowego zwolnienia wobec przyjmowanej praktyki nieuwzględniania kosztów postępowania w planach finansowych (zob. postanowienie NSA z 27 lutego 2007 r., l FZ 567/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może budzić wątpliwości teza, że możliwość składania skarg na działalność organów administracji wiąże się z wszczynaniem przez podmioty prawa postępowań sądowych. Oznacza to, że skarżący powinien liczyć się z koniecznością poniesienia związanych z tym kosztów i przewidzieć w budżecie środki na ten cel. Brak takich środków, bez względu na to, czy spowodowany niedopatrzeniem, czy też niezależnym od danej jednostki budżetowej ograniczeniem przyznanych środków, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy, które również jest formą pomocy finansowanej z budżetu Państwa. Należy uznać, że skoro ustawodawca nie przewidział generalnego zwolnienia jednostek sektora finansów publicznych od kosztów sądowych, jednostki te obowiązane są przewidywać ewentualność ponoszenia takich wydatków. Warto dodać, że w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, odmowa prawa pomocy następuje również w przypadkach, gdy dana jednostka nie wykorzystuje dostępnych możliwości zdobycia koniecznych środków. W tym miejscu należy również wskazać, iż analiza dokumentów obrazujących stan finansowy Zakładu, o których przedłożenie zwracano się do wnioskodawcy, obrazuje, że ta jednostka organizacyjna znajduje się w sytuacji pozwalającej ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Z przedłożonego bilansu wynika, iż na dzień 31.12.2013 r. odnotowano zysk w kwocie [...] zł. Z przedstawionego wyciągu na dzień 29.01.2014r. z konta bankowego nr [...] prowadzonym przez BS w P. o/C. wynika, iż stan konta wynosił [...] zł. Powyższe oznacza, iż skarżąca dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu obliczonego zgodnie z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm) i wynoszącego w niniejszej sprawie 1500 zł. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 246 §2 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.