IV SA/Po 1249/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy J. U. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego A. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, składając również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest dochód z renty wynoszącej [...] zł. netto i umowy o pracę w kwocie [...]zł. netto. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni podała, że jej jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł. Wnioskodawczyni przedstawiła również zestawienie wydatków w tym opał ([...] zł./rok), prąd ([...] zł./ 2 m-ce0, woda ([...] zł./mc), gaz ([...] zł./mc), media ([...] zł./mc), lekarstwa ([...] zł./mc), zastrzyki w kolano ([...] zł./2 m-ce), wizyty lekarskie ([...] zł./mc), ubezpieczenie OC samochodu ([...] zł./rok), paliwo ([...] zł./mc) oraz kosmetyki i środki czystości ([...] zł./mc). Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni oświadczyła, że jest osobą schorowaną (posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności) a jej stan zdrowia wymaga częstych wizyt lekarskich, które z uwagi na odległe terminy w NFZ musi chodzić prywatnie. Stan zdrowia wymaga również znacznych wydatków na leki i zastrzyki. Do wniosku załączono kopię decyzji o przyznaniu renty rodzinnej z ZUS, orzeczenia o niepełnosprawności, umowy o pracę oraz dokumentacji medycznej wraz z kopiami faktur za leki. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 22 marca 2017r. (odebranym w dniu 6 kwietnia 2017r.) wezwano ją za pośrednictwem pełnomocnika do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącej, kopii zeznania podatkowego za 2016r, kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) celem wykazania jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, oraz przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości zarobków i kopii dowodu rejestracyjnego samochodu użytkowanego w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej przesłała kopię dowodu rejestracyjnego samochodu Volkswagen [...] z 2006r., rachunek za energię elektryczną, potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia, nakaz płatniczy w podatku od nieruchomości, rachunek za telefon, fakturę za usługi kominiarskie, wodę odpady, wyciąg z rachunku bankowego w E. S.A. i [...] S.A. oraz PIT za 2016r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie pozwala na uznanie, iż znajdują się ona w szczególnie trudnej sytuacji, oraz aby nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje stały dochód wynoszący łącznie ok. [...] zł. netto. Przy uwzględnieniu stałych wydatków miesięcznych w kwocie ok. [...] zł., uzyskiwany dochód pozwala skarżącej na opłacenie kosztów sądowych w mniejszej sprawie, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego [...] zł. - zob § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Końcowo wskazać należy, że skarżąca z nadesłanych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych oraz kopii faktur nie wynika, że wnioskodawczyni ma jakiekolwiek problemy finansowe, np. zalega ze spłatą jakichkolwiek zobowiązań, rachunków. Ponadto należy przypomnieć, że posiadanie stałych dochodów zasadniczo wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724). W takiej sytuacji nie znajduje się wnioskodawczyni. W rezultacie należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. W rezultacie niezasadny pozostaje jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.