IV SA/Po 125/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 października 2007r. przy udziale sprawy ze skargi M.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b), art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) – dalej ustawa o promocji zatrudnienia, uznał M. P. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną oraz odmówił mu przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący co najmniej 365 dni. Natomiast w myśl art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia do 365 dni uprawniających do zasiłku zalicza się również okresy zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.). Organ podniósł, iż z przedstawionego świadectwa służby oraz książeczki wojskowej wynika, iż wnioskodawca w okresie od [...] r. do dnia [...] r. tj. przez 361 dni pełnił służbę kandydacką w Oddziale Prewencji Policji. Wnioskodawca nie posiada również w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji innych okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych. Organ stwierdził, iż skarżącemu nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych, ponieważ okres uprawniający do zasiłku jest o 4 dni krótszy od wymaganego. Organ wyjaśnił również, iż do wnioskodawcy nie znajduje zastosowania art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, ponieważ z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że skrócenie z 365 dni do 240 dni okresu uprawniającego do przyznania zasiłku dotyczy tylko zasadniczej służby wojskowej a nie dotyczy już pozostałych form spełnienia obowiązku odbycia służby wojskowej. Pismem z dnia [...] r. M. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż jego zdaniem do niego powinien mieć zastosowanie przepis art. 71 ust 4 ustawy o promocji zatrudnienia a nie art. 71 ust 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżący powołał się również na art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) zgodnie z którym równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej jest pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych należy się legitymować co najmniej 365 dniami zatrudnienia lub innych okresów uznawanych za równoważne w ciągu ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Do okresów uwzględnianych do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych zaliczane są m.in. okresy służby w charakterze funkcjonariuszy Policji ( w tym służby kandydackiej w oddział prewencji w Policji), które zostały wymienione obok zasadniczej służby wojskowej czy też służby zastępczej co jednoznacznie wskazuje na zamiar rozróżnienia przez ustawodawcę dla potrzeb ustawy o promocji zatrudnienia tych rodzajów służby. Przepis szczególny zawarty w art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia wymienia jedynie zasadniczą służbę wojskową, co oznacza, iż tylko osoby, które odbyły zasadniczą służbę wojskową mogą po 240 dniach jej odbywania w 18 miesiącach poprzedzających dzień rejestracji uzyskać prawo dla bezrobotnych. Wyżej wskazany przepis jest przepisem lex specialis jako taki musi być interpretowany ściśle. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. P. wskazując jedynie, iż decyzja organu I i II instancji są dla niego niezrozumiałe oraz że nie potrafi zrozumieć dlaczego osoby odbywające służbę wojskową w tym samym czasie i w tej samej jednostce oraz spełniające te same kryteria co skarżący w woj. warmińsko-mazurskim otrzymały decyzje, które przyznawały im prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., nr 153, poz. 1270 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący co najmniej 365 dni. Natomiast w myśl art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia do 365 dni uprawniających do zasiłku zalicza się również okresy zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.). Okres uprawniający do zasiłku na mocy art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia został skrócony z 365 dni do 240 dni w stosunku do osób, które odbyły zasadniczą służbę wojskową. Należy zauważyć, iż skarżący nie kwestionuje faktu ustalenia ilości dni okresu uprawniającego do przyznania zasiłku. Spór toczy się wyłącznie wokół wykładni art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i związany z tym problemem czy znajduje on zastosowanie wyłącznie do osób które odbyły zasadniczą służbę wojskową czy też znajduje również zastosowanie do osób, które odbyły służbę wojskową w formacjach uzbrojonych nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek służby wojskowej polega m.in. na odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez poborowych. Przy czym stosownie do treści art. 56 ust. 1 ww. ustawy równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej jest pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych. Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej stwarzają prawne możliwości spełnienia obowiązku służby wojskowej przez poborowych bez konieczności odbywania zasadniczej służby wojskowej. A zatem skoro pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej to należy przyjąć, iż służba w tych formacjach jest jednoznaczna z odbyciem obowiązku służby wojskowej. Ze względu na powyższe należy uznać, iż zasadnicza służba wojskowa i służba w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych stanowią dwie odrębne instytucje prawne odbycie których jest traktowane jako spełnienie obowiązku służby wojskowej. Nie można natomiast przyjąć, iż pełnienie przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych jest pełnieniem zasadniczej służby wojskowej. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "jest równoznaczne" oznacza jedynie, iż skarżący pełniąc służbę w formacjach uzbrojonych wypełnił obowiązek służby wojskowej tak samo jak uczyniłby to pełniąc zasadniczą służbę wojskową. Równoznaczne traktowanie służb, o którym mowa wyżej zostało poczynione wyłącznie na potrzeby ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz do zawartego w tej ustawie obowiązku obrony Ojczyzny i nie odnosi się do unormowań zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia. Podobne stanowisko zajął Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w piśmie z dnia 4 maja 2005 r. nr P1/2824/05, na które powołuje się organ II instancji w swojej decyzji. Art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia jest przepisem lex specialis i nie może być poddany wykładni rozszerzającej. Nie może ulegać wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy było znaczne ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania zasiłku przy zastosowaniu skróconego okresu uprawniającego do jego otrzymania. Ustawodawca chcąc aby z skróconego okresu korzystał większy krąg osób wpisałby to wprost w ustawie, ponieważ nakaz ścisłej interpretacji art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia jako przepisu lex specialis, zakazuje dokonywania wykładni rozszerzającej tego przepisu. Warto przypomnieć, że żadna z wykładni nie może być stosowana w sposób prowadzący do rozszerzającego określenia zakresu stosowania norm w nim zawartych. W związku z powyższym wprowadzenie w art. 71 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia odstępstwa od generalnej, ustalonej w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, długości okresu wymaganego do uzyskania prawa do zasiłku odnosi się wyłącznie do osób, które odbyły zasadniczą służbę wojskową, a nie odnosi się do osób, które spełniły obowiązek służby wojskowej w innej formie. Na marginesie należy wskazać, że art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm. ) stanowi, iż poborowego skierowanego za jego zgodą do służby w oddziałach prewencji Policji mianuje się policjantem w służbie kandydackiej na okres, o którym mowa w art. 56 ust. 1a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba pełniąca służbę kandydacką w Policji jest funkcjonariuszem, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W związku z powyższym okres służby kandydackiej zalicza się do okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Za powyższą interpretacją przemawia art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, który przyznaje policjantom w służbie kandydackiej uprawnienia przysługujące policjantom w służbie przygotowawczej. W tym stanie rzeczy Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. /-/ E. Makosz-Frymus /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski