IV SA/Po 125/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] r. nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. , nr [...] odmówiono M. J. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) wskazał, iż syn skarżącej legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i z tych względów skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca podnosząc, iż z przedłożonej przez nią dokumentacji wynika, że wyrok sądu z dnia [...] r. jest jednoznaczny z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jakie jest wymagane do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO wskazało, iż podziela ustalenia prawne poczynione przez organ I instancji. Organ podniósł, iż wyrok Sądu Rejonowego w [...] nie uzasadnia przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ wynika z niego tylko i wyłącznie to, iż zmienia on orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w zakresie jego pkt. 7. Natomiast wyrok nie zmienił stopnia niepełnosprawności, które stanowi wyraźnie, że S. J. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła M. J. podnosząc, iż ustawodawca wyraźnie wskazał, iż "dziecko musi legitymować się, albo orzeczeniem o niepełnosprawności (jakimkolwiek) jednocześnie ze wskazaniami albo musi legitymować się znacznym stopniem niepełnosprawności." Skarżąca ponadto wskazała, iż tok rozumowania organu, że tylko orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jednocześnie ze wskazaniami uzasadnia przyznanie świadczenia jest błędne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając, iż dla uzyskania świadczenie pielęgnacyjnego konieczne jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2008 r. IV SA/Po 46/08 skarga została odrzucona z uwagi na fakt, iż została wniesiona z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 18 marca 2008 r. na skutek złożonego wniosku Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi. Na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. skarżąca poparła skargę powtarzając argumentację w niej zawartą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W istocie sądowa kontrola decyzji administracyjnej sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych zawartych w tym przepisie, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach uznać należało, że organy nieprawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy stanowiące podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 (art. 17 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zgodnie z tym przepisem przesłaniami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest m.in. 1. nie podjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem 2. legitymowanie się przez dziecko orzeczeniem o niepełnosprawności. Przy czym w przypadku legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest ono wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W pozostałych przypadkach tzn. kiedy dziecko legitymuje się np. orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, to w orzeczeniu o niepełnosprawności powinny znaleźć się wskazania, co do konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia. W świetle powyższego stanowisko organu, iż do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia niezbędne jest legitymowanie się przez dziecko orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rację ma strona skarżąca, iż tok rozumowania organów jest błędny. Słusznie wskazała strona skarżąca, iż ustawodawca wskazał, że dziecko "musi legitymować się, albo orzeczeniem o niepełnosprawności (jakimkolwiek) jednocześnie ze wskazaniami albo musi legitymować się znacznym stopniem niepełnosprawności. W niniejszej sprawie orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] [...] zaliczono S. J. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu tym również wskazano, iż S. J. wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]r. sygn . akt [...] ww. orzeczenie zmieniono w pkt. 7 i ustalono, że S. J. wymaga stałej pomocy innych osób w związku z znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wobec powyższego S. J. należy uznać za dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie to spełnia dyspozycję powołanego powyżej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem o możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przesądza okoliczność, że istnieje konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna jej syna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W oparciu o wyżej omówione i powołane przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji uznać trzeba, że organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i jak prawa procesowego, dlatego zaskarżona decyzja jest wadliwa i podlega uchyleniu. Sąd pragnie podkreślić, iż brzmienie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jasne i jednoznaczne, a zatem w myśl zasady "clara non sunt interpretanda" nie podlega interpretacji i powinien być stosowany wprost w jego literalnym brzmieniu. Tok rozumowania organów pozostaje w sprzeczności z jednoznacznym i jasnym przepisem art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto organ nie wyjaśnił wszystkich przesłanek przyznania wnioskowanej pomocy. Przede wszystkim organ nie ustalił czy skarżąca faktycznie zrezygnowała lub nie podjęła zatrudnienia oraz nie ustalił czy jest spełnione kryterium dochodowe jak również czy nie zachodzą przesłanki negatywne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego o których mowa w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozstrzygając ponownie sprawę, organ odwoławczy wyda orzeczenie z uwzględnieniem toku rozumowania zaprezentowanego przez Sąd w niniejszym orzeczeniu jak również ustali czy skarżąca faktycznie zrezygnowała lub nie podjęła zatrudnienia, czy spełnione jest kryterium dochodowe oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niezastosowanie wyraźnie i jednoznacznie brzmiącego przepisu oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy stanowi jaskrawe naruszenie prawa uzasadniające, co najmniej uchylenie zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzekł, jak w sentencji. Art. 152 ppsa nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter uchylonego przez Sąd rozstrzygnięcia. /-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski /-/ I. Kucznerowicz JH