IV SA/Po 125/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego w P. z dnia [..] grudnia 2013r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A.S. wniósł skargę na decyzję Prokuratora Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący w trakcie postępowania przed tut. Sądem złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie żadnego dochodu ani majątku. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismami z dnia 21 lipca 2014r. i z dnia 12 sierpnia 2014r. wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do wnioskodawcy, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, określenia tytułu oprawnego do nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania, przedłożenia kopi zeznań podatkowych za lata 2012-2013, wskazania źródła utrzymania i przedłożenia dokumentu potwierdzającego uzyskiwany dochód miesięczny, oświadczenia czy korzysta z pomocy społecznej, a jeżeli tak – to o wskazanie rodzaju świadczenia i jego wysokości, wyjaśnienia czy korzysta z pomocy (jest na utrzymaniu) osób trzecich, a jeżeli tak – o wskazanie rodzaju i wysokości uzyskiwanej pomocy oraz przedłożenia dokumentów to potwierdzających oraz przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości. W odpowiedzi na pierwsze wezwanie skarżący pismem złożony w Biurze podawczym tut. Sądu w dniu 29.07.2014r. wyjaśnił , iż nie ma konta bankowego, nie korzysta z pomocy społecznej, nie ma pojazdów mechanicznych ani żadnych źródeł utrzymania a mieszkanie jest użyczone. W piśmie tym wnioskodawca zobowiązał się do przesłania zeznań podatkowych po odbyciu zabiegu okulistycznego planowanego na dzień 13 sierpnia 2014r. w Klinice we W. Powyższe nie zostało jednak uzupełnione pomimo ponownego wezwania do wyjaśnienia sytuacji finansowej zawartego w piśmie z dnia 12 sierpnia 2014r. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym. Należy w tym miejscu podkreślić, iż instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu. Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego złożony wniosek, wnioskodawca z powyższych obowiązków się nie wywiązał. Wprawdzie skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania z powodu braku dochodu, jednak nie wyjaśnił szeregu okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej. Skarżący pomimo stosownego wezwania nie ujawnił bowiem, w jaki sposób przy rzekomym braku środków, utrzymuje się, chociaż nie korzysta z pomocy społecznej ani z pomocy osób trzecich i jakie są jego średnie miesięczne wydatki na utrzymanie (np. zakup żywności, odzieży, środków czystości itp.). Znamienne jest również to, że wpis do skargi w imieniu skarżącego w przedmiotowej sprawie został uiszczony z konta bankowego [...] Sp. S.A. W ocenie referendarza fakt ten, przy uwzględnieniu okoliczności, braku formalnych powiązań skarżącego z tą spółką (vide wciąg z KRS k. 24 – 32) podważa wiarygodność złożonych deklaracji o braku jakichkolwiek dochodów. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał w sposób należyty, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.