IV SA/Po 127/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie udostepnienia nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji J. S. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody (...) (dalej: "Wojewoda"), opisaną w rubrum niniejszego postanowienia. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ww. wniosek Skarżący wskazał, że zarówno skala przedsięwzięcia jak i zakres ingerencji w prawo własności może spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Przedmiotowa nieruchomość, choć obecnie jeszcze o charakterze rolnym jest bardzo atrakcyjnie położona zaś w planie zagospodarowania przestrzennego przewidziano jej charakter jako mieszkalno-usługowy. Nieruchomość położona jest w peryferyjnej części Jarocina, zaś jej otoczenie ma coraz bardziej zurbanizowany charakter - powstały już domy wielorodzinne, obok znajduje się supermarket i stacja benzynowa. Te uwarunkowania w nieodległym czasie spowodują, że nieruchomość o powierzchni 1ha straci nawet możliwość jej rolniczego wykorzystania. Zostanie po prostu "zadeptana" w związku z zaludnieniem i urbanizacją bezpośrednio przyległych terenów. Tymczasem posadowienie linii energetycznej należącej do E. O. Spółka S.A. (dalej: "Spółka") (linia przebiega praktycznie przez środek nieruchomości), o nieuregulowanym stanie prawnym (Spółka nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do korzystania w ten sposób z należącej do Skarżącego nieruchomości), w zasadzie wyklucza jakąkolwiek możliwość innego zagospodarowania terenu i wykorzystania nieruchomości, chociażby zgodnie z funkcją przewidzianą w planie zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Skarżącego nie trzeba wiedzy specjalistycznej do oceny, jak bardzo inwestycja Spółki obniża wartość nieruchomości i godzi w uzasadnione interesy jej właścicieli i jak daleko idące nieodwracalne skutki może spowodować zrealizowanie inwestycji, tym bardziej, że Spółka nie ma zamiaru zrekompensować współwłaścicielom nieruchomości skutków utraty jej wartości, o czym świadczy chociażby fakt, iż pomimo dwukrotnych pism współwłaścicieli i próśb o poważne potraktowanie sprawy kierowanych do Spółki nie udzielono żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek strony skarżącej, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania aktów (czynności) zaskarżonych do sądu administracyjnego stanowi odstępstwo od generalnej zasady wykonalności takich aktów (czynności) i ma na celu ochronę strony skarżącej przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez sąd administracyjny. Teoretycznie ochrona tymczasowa obejmuje wszystkie akty i czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 2 p.p.s.a.), acz zasadniczo dotyczy tych z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności – tj., że w danym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewskazanie we wniosku takich okoliczności oznacza, co do zasady, brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 11 do art. 61). Strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (postanowienie NSA z 07.04.2005 r., II OZ 201/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Przedmiotem rozpatrywanego wniosku jest żądanie wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o zobowiązaniu Skarżącego, który jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w J., obręb J. –miasto, oznaczonej w ewidencji gruntów na arkuszu mapy (...) jako działka nr (...) o pow. 1.2805 ha, dla której Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), do jej udostępnienia Spółce, w części obejmującej pas zajęty pod prace remontowe o powierzchni 1947,11 m² w celu wykonania przez Spółkę remontu napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji J.-P. – J. W., w tym remontu znajdującego się na przedmiotowej działce słupa elektroenergetycznego. Podstawę prawną wskazanej decyzji stanowi przepis art. 124b ust. 1 – 5 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 z późn. zm. dalej w skrócie: "u.g.n."), zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Wskazana decyzja ogranicza sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. W art. 124b ust. 4 u.g.n. przewidziano obowiązek wypłaty odszkodowania za samo udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek wykonania czynności, dla których udostępnienie to nastąpiło. Wysokość tego odszkodowania ma zostać uzgodniona między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli jednak do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął określony w decyzji termin udostępnienia nieruchomości, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Ponadto zgodnie z art. 9 u.g.n., w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Jak wspomniano wyżej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Wojewody wydano w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n. Z powyższego wynika, że ustawodawca wyłączył spod instytucji obligatoryjnego wstrzymania wykonania decyzji, te wydane w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n. Wyłączenie decyzji wydanej na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. z zakresu działania art. 9 tejże ustawy, powoduje, że wstrzymanie wykonania takiej decyzji nastąpić może na zasadach ogólnych, w wyniku złożenia wniosku o wstrzymanie ich wykonania do organu odwoławczego lub do sądu administracyjnego. Wyłączenia te należy uznać za wyraz uznania za większe dobro celów, którym służą przepisy wyłączone z działania art. 9 cytowanej ustawy, niż celu, jakiemu służy generalnie regulacja art. 9, czyli ochrony własności (por. komentarz do art. 9 w: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. E. Bończak – Kucharczyk, Lex 2013). Wstrzymanie wykonania takich decyzji nastąpić może na zasadach ogólnych, w wyniku złożenia wniosku o wstrzymanie ich wykonania do organu odwoławczego lub do sądu administracyjnego, pod warunkiem złożenia skargi na tę decyzję (postanowienie NSA z 05.02.2015 r., I OZ 80/15 - CBOSA). Materiał zgromadzony w aktach sprawy, a w szczególności wniosek Spółki z (...) r. (sprecyzowany pismem z (...) r.) o udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 b u.g.n., ujawnia cel zaplanowanej inwestycji. Przedmiotowa inwestycja polega na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji J. P. – J. W. Przedmiotowa linia elektroenergetyczna stanowi wyprowadzenie mocy z Elektrowni K. do rzeszy odbiorców i stanowi linię o dużym znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym, bowiem zasila główne punkty zlokalizowane na terenie miast i gminy J., z których zasilani są następnie odbiorcy zarówno komunalni, jak i przemysłowi na terenie miasta i gminy J. oraz gmin sąsiednich. W świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych oraz wskazanych okoliczności sprawy Sąd uznał, że wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaprzestanie prac remontowych instalacji przesyłowych, wybudowanych w latach 70.XX wieku, których celem jest zwiększenie bezpieczeństwa eksploatacyjnego linii elektroenergetycznej, stanowiłoby potencjalnie większe zagrożenie niż czasowe i odwracalne w zakresie skutków ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości Skarżącego dokonane w trybie przewidzianym ustawą. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że u.g.n. przewiduje rekompensatę szkód poniesionych przez właściciela w związku z ograniczeniem jego możliwości korzystania z nieruchomości. Do pokrycia tych szkód może dojść na podstawie porozumienia stron bądź na podstawie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w oparciu o materiał dowodowy, w tym o operat szacunkowy określający wysokość tych szkód. Mając na względzie obawy Skarżącego, podkreślić należy, że zaplanowane i podjęte roboty remontowe przy części linii elektroenergetycznej przebiegającej przez nieruchomość Skarżącego mają na celu poprawę warunków eksploatacji linii i bezpieczeństwa ludzi i mienia. A zatem działania te nie są wymierzone przeciwko interesom Skarżącego, a przeciwnie skutkować będą podniesieniem stopnia bezpieczeństwa na jego nieruchomości, przy zapewnionej pełnej rekompensacie poniesionych szkód. Dodatkowo wskazać należy, że strona skarżąca decydując się na wniesienie wniosku o wstrzymanie winna w sposób przekonywujący umotywować istnienie przesłanki wymienionej w art. 61 § 3 p.p.s.a., w oparciu o którą zgłasza wniosek. W przedmiotowej sprawie takiej przekonywującej argumentacji nie przedstawiono. Skarżący, nie wykazał wysokości przewidywanych szkód oraz nie skonfrontował tych danych ze swoją sytuacją majątkową i finansową. Tylko porównanie tych danych pozwoliłoby na ocenę, czy przewidywana szkoda będzie miała charakter znacznej, co uzasadnić może ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji. Jednocześnie podkreślić należy, że fakt nieuwzględnienia wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie oznacza przesądzenia o braku zasadności wniesionej przez niego skargi, albowiem dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie o zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, przy czym na mocy art. 61 § 5 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.