IV SA/Po 1278/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-03-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochody?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej. Pomimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody i wydatki, strona nie zastosowała się do tego wezwania, co uniemożliwiło sądowi ocenę jej rzeczywistej kondycji finansowej i potrzebę wsparcia ze strony państwa.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając ogólne informacje o swoim gospodarstwie domowym i dochodach. Sąd wezwał stronę do przedłożenia szczegółowych dokumentów finansowych, jednak strona nie zastosowała się do tego wezwania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawo pomocy
M.M. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z zoną i córką, a źródłem ich utrzymania jest gospodarstwo rolne o pow. [...] ha przynoszące dochód w wysokości [...] zł. Opisując swą sytuację majątkową wnioskodawca wskazał na fakt posiadania domu o pow. [...] m2.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej pismem z dnia 16 lutego 2012r. (odebranym w dniu 21.02.2012r.) wezwano skarżącego do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony za okres ostatnich 3 miesięcy, oszacowania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem rodzaju produkcji rolnej, jej skali (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych), wskazać należy również czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy podać wysokość dofinansowania), należy również przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego za 2011r., określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.), przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, podania informacji dotyczących sytuacji finansowej żony w tym wyjaśnienie czy małżonka pracuje lub też uzyskuje dochód z innego źródła. W przypadku gdyby żona nie pracowała należało wyjaśnić czy jest zarejestrowana w Urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i korzysta z zasiłku dla bezrobotnych.
M.M. nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w pełni swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żadnych dokumentów.
Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu przez skarżącego oznacza, że nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło