IV SA/Po 128/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 128/16 w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie P.P. wniósł skargę na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając więc na uwadze fakt, iż zgodnie z art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "Ppsa"), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, pismem z dnia 29 lutego 2016r. przesłano wnioskodawcy formularz i pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wezwano do jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, a źródłem ich utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego skarżącego i jego żony wynoszący po [...] zł. miesięcznie, oraz dochód z umowy o pracę córki w kwocie [...] zł. (łącznie 1300 zł ), iż posiada dom o pow. 100 m2 i nieruchomość rolną o pow. 11,40 ha. Jego opłaty wynoszą [...] zł, koszty leczenia [...] zł a ubezpieczenie majątku 2000 zł/rok. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał również, że w związku z zablokowaniem konta bankowego nie jest w stanie podjąć pieniędzy i opłacić przedmiotowej skargi. Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez przedłożenia spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenia wyciągów bankowych (prywatnych i związanych z gospodarstwem rolnym) dokumentujących operacje finansowe wykonane na posiadanych rachunkach bankowych od dnia [...] października 2015 roku, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, przedłożenia kopi zeznania podatkowego za 2015 (własnego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), wskazania rodzaju produkcji rolnej, jego skali oraz ilości zwierząt i określenia czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy podać wysokość dofinansowania) i przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 128/16 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano m.in., że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pozwala na uznanie, iż znajduje się on w takiej sytuacji, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów prowadzi on gospodarstwo rolne przynoszące faktyczny dochód ponad deklarowane we wniosku [...] zł. Jak wynika z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego w okresie od października 2015r. do stycznia 2016r. wnioskodawca uzyskiwał stały dochód ze sprzedaży mleka i żywca, przynoszącej w tym okresie dochód między [...] zł. (grudzień 2015r.) a [...] zł. (październik 2015r.) miesięcznie. Ponadto na koncie należącym do wnioskodawcy w analizowanym okresie odnotowano wpłaty od ARiMR na łączną kwotę [...] zł. Środkami znajdującymi się na tym koncie skarżący swobodnie dysponował, o czym świadczy wypłata kwoty . zł. w dniu [...]11.2015r., wypłata [...] zł. w dniu [...] grudnia 2015r., wypłata [...] zł. w dniu [...].12.2015r. i wypłata [...] zł. w dniu [...].01.2016r. Dodatkowo wskazać należy na okoliczność, iż w dniu [...] października 2015r. rozliczono blokadę na koncie bankowym należącym do skarżącego. Fakt swobodnego dysponowania środkami znajdującymi się na koncie w okresie za który przedstawiono wyciąg i rozliczenie blokady już w październiku 2015r., przy uwzględnieniu braku przedłożenia wyciągu bankowego za okres od stycznia 2016r. oraz daty wystawienia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w dniu [...].09.2015r. wskazuje, iż skarżący nie wykazał w wystarczający sposób zablokowania konta bankowego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił wyciągu bankowego za cały okres poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzestając na udokumentowaniu operacji na posiadanym koncie bankowym do końca stycznia 2016r., co uniemożliwia ocenę bieżącej sytuacji finansowej. Stanowi to samoistną przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Sprzeciw na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wskazał m.in., że przedstawił wymagane przez Sąd dokumenty i oświadczenie o stanie majątkowym. Powyższe okoliczności nie zmieniły się. Ponieważ prowadzi gospodarstwo, nie posiada faktur za kupno różnego rodzaju artykułów oraz za wykonane usługi. Także wliczenie dochodu córki do dochodu rodziny jest nieuprawnione, bowiem córce nie starcza na własne potrzeby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 Ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3Ppsa). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 246 §1 Ppsa wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie jest skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 Ppsa). Zasadą jest obowiązek stron do ponoszenie kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Domaganie się przez wnioskodawcę przyznania mu prawa pomocy należy traktować, jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów Skarbu Państwa. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma przy tym charakteru pełnego, swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. Natomiast, jak podkreśla się w orzecznictwie ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10 i z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 255/10). Podkreślić również należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli strona wykaże, że zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Głównym argumentem sprzeciwu jest, nie posiadanie przez skarżącego faktur dokumentujących zakup różnego rodzaju artykułów oraz usług wykonywanych w gospodarstwie. Wskazać jednak należy, że skarżący nawet nie wskazał kwot poniesionych za usługi przez siebie wymienione. Skarżący w sprzeciwie w istocie nie przedstawił żadnych nowych okoliczności wpływających na odmienną ocenę jego możliwości finansowych, ograniczając się do polemiki i kwestionowania ustaleń i oceny referendarza. Doliczenie dochodu córki do dochodu rodziców jest w pełni uprawnione, skoro córka pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym i jego żoną. Skarżący nie przedłożył wyciągu bankowego za cały okres poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, konsekwentnie poprzestając na udokumentowaniu operacji na posiadanym koncie bankowym do końca stycznia 2016 r. Sąd podziela ocenę referendarza sądowego, że taka postawa uniemożliwia ocenę bieżącej sytuacji finansowej rodziny skarżącego oraz, że z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wraz z żoną gospodarstwo rolne przynoszące faktyczny dochód ponad deklarowane we wniosku [...] zł. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnym kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa). W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak na wstępie.