IV SA/Po 129/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi następców prawnych J. M. – H. M., M. M., A. M-L. i G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości postanawia: umorzyć postępowanie W listopadzie 2008 r. J. M. zwrócił się do Starosty [...] z żądaniem, które ostatecznie zostało sprecyzowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości [...] stanowiącego własność W. M., w zamian za rentę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. [...] Starosta [...], na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") przekazał ww. wniosek według właściwości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ ten został wskazany w piśmie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. [...] jako właściwy w przedmiotowej sprawie. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył J. M. podnosząc, że skoro decyzja została wydana przez Naczelnika Gminy [...], to organem wyższego stopnia, właściwym do stwierdzenia jej nieważności jest Starosta [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO") utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja Naczelnika Gminy [...], o stwierdzenie nieważności której wnosi Skarżący, została wydana na podstawie art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 ze zm.; dalej: "ustawa o przekazaniu gospodarstw rolnych za rentę i spłaty pieniężne", w skrócie "u.p.g.r."). Ustawa ta przewidywała, jako warunek nabycia świadczeń emerytalnych, nieodpłatne przekazanie gospodarstwa na własność Państwa w drodze decyzji administracyjnej, a organem właściwym do wydania takiej decyzji był naczelnik gminy, jako terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej i szczególnej przestały istnieć z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 291 ze zm.) a ich kompetencje przejęły organy samorządu terytorialnego lub organy administracji rządowej. W tym stanie rzeczy organu wyższego stopnia, właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy wprowadzającej, należy poszukiwać poprzez ustalenie organu, który byłby obecnie właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Nie wdając się w szczegółową analizę kolejnych zmian przepisów dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników mających miejsce po uchyleniu ustawy o przekazaniu gospodarstw rolnych za rentę i spłaty pieniężne, SKO skonstatowało, że z dniem 1 stycznia 1992 r. sprawy wydawania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych), dla której organem wyższego stopnia jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tym samym ów minister jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. w przedmiocie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego W. M. za rentę. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył J. M. Skarga w swej treści nie nawiązywała do treści zaskarżonego postanowienia SKO, a jedyny jej łącznik z tym orzeczeniem stanowiła przywołana w lewym górnym rogu skargi sygnatura ww. postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie przywołując w uzasadnieniu treść motywów zaskarżonego postanowienia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 04 czerwca 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych. Korespondencja została zwrócona przez pocztę z adnotacją, iż adresat nie żyje (k. 22). Po przeprowadzeniu niezbędnych czynności sprawdzających tut. Sąd, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. (sygn. akt SA/Po 278/09), zawiesił postępowanie na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), z uwagi na śmierć strony. W związku z ustaleniem, na skutek podjętych przez Sąd czynności, następców prawnych zmarłego, w osobach: jego żony, H. M., oraz jego dzieci: M. J. M., A. M-L. oraz G. M. M., postanowieniem tut. Sądu z dnia 08 lutego 2011 r. zawieszone postępowanie zostało podjęte. Jednocześnie Sąd wezwał każdego z następców prawnych J. M. do złożenia oświadczenia, czy popiera przedmiotowa skargę, a jeśli tak, to również do złożenia wniosku o dopuszczenie w charakterze strony do udziału w postępowaniu, w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że nie popiera skargi. Pomimo upływu zakreślonego terminu żaden z wezwanych nie złożył stosownego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 i 2 tego przepisu, stało się bezprzedmiotowe, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Innymi słowy, umorzenie postępowania przed sądem następuje wtedy, gdy w toku postępowania zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 05 sierpnia 2010 r., II SAB/Bk 25/10, niepubl.). Skoro w toku postępowania przed Sądem skarżący, J. M. zmarł, a jego następcy prawni, pomimo otrzymania stosownego wezwania Sądu, nie zgłosili swego udziału w sprawie, ani nie oświadczyli, że skargę zmarłego popierają, to istnieją podstawy do uznania, iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się w powyższym rozumieniu bezprzedmiotowe. Mając wszystko to na względzie Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ja