IV SA/Po 129/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia adwokata i radcy prawnego w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek M.P. o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. R.P. będąc pełnomocnikiem skarżącego wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Sądu oraz o zwolnienie go z kosztów i opłat w całości, gdyż jego sytuacja uległa pogorszeniu. W następstwie doręczenia druku formularza o przyznanie prawa pomocy, R.P. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym, pismem z dnia 7 marca 2016r. (doręczonym w dniu 12 marca 2016r.) przesłano złożony formularz R.P. i wezwano do wyraźnego określenia w terminie 7 dni, kto podpisał wniosek PPF. Pełnomocnik, nie odpowiedział na powyższe wezwanie, w związku z czym, kierując się treścią złożonego wniosku, stwierdziwszy, iż złożony on został w imieniu własnym pełnomocnika, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016r., działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W ustawowo przewidzianym terminie R.P. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. W sprzeciwie skarżący złożył również kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis w powyższym brzmieniu został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658 – dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy, przepisy P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w zakresie wymienionym w tym przepisie stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Uwzględniając fakt, iż art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej nie został wymieniony wśród przepisów, dla których w sprawach wszczętych przed 15 sierpnia 2015r. stosuje się przepisy w nowym brzemieniu, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r.. Zgodnie z tym uregulowaniem, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że ustawa zmieniająca wprowadziła do P.p.s.a. nowy art. 249 a zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na podstawie art. 2 ustawy zmieniającej w/w przepis art. 249 a P.p.s.a. ma w sprawie zastosowanie. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy może więc dotyczyć wyłącznie osoby skarżącego M.P., a nie jego pełnomocnika R.P. W powszechnie akceptowanym orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OZ 709/08, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz uchwała NSA z 20 maja 2010 r., I OPS 11/09, ONSAiWSA 2010, nr 4, poz. 54) wskazuje się bowiem, że pełnomocnik może podpisać w imieniu strony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (a więc może go także wypełnić), nie ma jednak wątpliwości, iż dane zawarte w formularzu muszą dotyczyć wyłącznie strony postępowania, a nie pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1220/15 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze, że do akt sprawy nie wpłynął urzędowy formularz złożony przez skarżącego lub jego pełnomocnika, który zawierałby dane skarżącego M.P., a jedynie formularz złożony przez pełnomocnika skarżącego R.P. w imieniu własnym, zawierający także dane odnośnie jego sytuacji finansowo – majątkowej, jego żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Zasadnym było zatem na podstawie art. 249 a P.p.s.a. umorzenie postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w imieniu własnym przez pełnomocnika skarżącego. Końcowo mając na uwadze okoliczność, że R.P. w sprzeciwie złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy, że w zaistniałej sytuacji procesowej rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne. Brak jest bowiem podstaw do rozpoznania wniosku o prawo pomocy, w sytuacji gdy wnioskodawca nie czekając na zakończenie postępowania z poprzedniego wniosku o prawo pomocy, składa kolejny wniosek w zakresie obejmującym poprzedni wniosek. W związku z powyższym na podstawie art. 249 a, art. 260 §1 oraz P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.