IV SA/Po 129/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...].12.2015r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy H.P. wniósł skargę na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...].12.2015r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł., skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką, a źródłem ich utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego skarżącej i jej męża wynoszący po [...] zł. miesięcznie, oraz dochód z umowy o pracę córki w kwocie [...] zł. (łącznie [...] zł.) W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni podała, iż posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni przedstawiła również zestawienie wydatków, z którego wynika, iż opłaty wynoszą [...] zł., koszty leczenia [...] zł. a ubezpieczenie majątku [...] zł./rok. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała również, że w związku z zablokowaniem konta bankowego nie jest w stanie podjąć pieniędzy i opłacić przedmiotowej skargi. Celem doprecyzowania sytuacji wnioskodawcy pismem z dnia 22 marca 2016r. wezwano ją do przedłożenia spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenia wyciągów bankowych (prywatnych i związanych z gospodarstwem rolnym) dokumentujących operacje finansowe wykonane na posiadanych rachunkach bankowych od dnia 1 października 2015 roku, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, przedłożenia kopi zeznania podatkowego za 2015 (własnego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), wskazania rodzaju produkcji rolnej, jego skali oraz ilości zwierząt i określenia czy wnioskodawczyni korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należało podać wysokość dofinansowania) i przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z dnia 31 marca 2016r. przesłała kopię historii rachunku bankowego za okres X.2015 – I.2016, zawiadomienie o zajęciu konta bankowego oraz ksero rachunku za energię elektryczną, rachunku ubezpieczenia za dom, potwierdzenia zapłaty za zakupione nasiona kukurydzy, rachunków za telefon, opłaty za wodę, opłaty za śmieci, opryski, rachunków za zakup paszy, Internet, ubezpieczenia kwartalnego do KRUS, rachunku z KRUS. Wnioskodawczyni wyjaśniła również od września 2015r. do chwili obecnej na zakup paliwa do maszyn rolniczych przeznaczyła [...] zł. (faktury złożone zostały w Urzędzie Gminy K. celem zwrotu VAT). Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że na zakup żywności przeznacza [...] zł., na leki [...] zł. a na opał na zimę [...] zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie pozwala na uznanie, iż znajduje się ona w takiej sytuacji, aby nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów prowadzi ona wraz z mężem gospodarstwo rolne przynoszące faktyczny dochód ponad deklarowane we wniosku [...] zł. Jak wynika z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego w okresie od października 2015r. do stycznia 2016r. wnioskodawczyni uzyskiwała stały dochód ze sprzedaży mleka i żywca, przynoszącej w tym okresie dochód między [...] zł. (grudzień 2015r.) a [...] zł. (październik 2015r.) miesięcznie. Ponadto na koncie należącym do wnioskodawczyni w analizowanym okresie odnotowano wpłaty od ARiMR na łączną kwotę [...] zł. Środkami znajdującymi się na tym koncie skarżąca swobodnie dysponowała, o czym świadczy wypłata kwoty [...] zł. w dniu 13.11.2015r., wypłata [...] zł. w dniu 3 grudnia 2015r., wypłata [...] zł. w dniu 16.12.2015r. i wypłata [...] zł. w dniu 15.01.2016r. Dodatkowo wskazać należy na okoliczność, iż w dniu 2 października 2015r. rozliczono blokadę na koncie bankowym należącym do skarżącej. Fakt swobodnego dysponowania środkami znajdującymi się na koncie w okresie za który przedstawiono wyciąg i rozliczenie blokady już w październiku 2015r., przy uwzględnieniu braku przedłożenia wyciągu bankowego za okres od stycznia 2016r. oraz daty wystawienia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w dniu 8.09.2015r. wskazuje, iż skarżąca nie wykazała w wystarczający sposób zablokowania konta bankowego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu należy stwierdzić, iż skarżąca nie przedstawiła wyciągu bankowego za cały okres poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzestając na udokumentowaniu operacji na posiadanym koncie bankowym do końca stycznia 2016r., co uniemożliwia ocenę bieżącej sytuacji finansowej. Stanowi to samoistną przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanego praw pomocy. Wobec powyższego uznając, że wnioskodawczyni nie uzasadniła spełnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego prawa pomocy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.