IV SA/Po 1297/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawo pomocy J.T. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jest osobą bezrobotną i gospodarstwo domowe prowadzi wraz żoną, z którą ma rozdzielność majątkową i z dwójką dzieci. Z dodatkowych informacji wynika, że skarżący posiada dom o pow. [...] m2, mieszkania o pow. [...] m2, [...] m2 i [...] m2. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest wynagrodzenie za pracę żony w kwocie [...] zł. i dochód z wynajmu mieszkań w wysokości [...] zł. Wnioskodawca wyjaśnił, iż spłaca 3 kredyty hipoteczne o łącznej wysokości [...] zł. (wartość obciążonych nieruchomości [...] zł.), hipoteka obciąża również udział we współwłasności domu. Wysokość rat za kredyty hipoteczne skarżący oszacował na ok. [...] zł. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 7 marca 2012r. (odebranym w dniu 09.03.2012r.) wezwano skarżącego do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku od nieruchomości, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, jego żonę oraz dokumentów dotyczących lokat, kont oraz kart kredytowych należących do tych osób, przedłożenia kopii umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat, kopii zawartych umów wynajmu mieszkań, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 (w przypadku złożenia zeznania za 2011r. przesłać należy zeznania za lata 2010 - 2011), przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym i podanie informacji dotyczących dochodów uzyskiwanych z zasiadania w zarządzie [...] Sp. z o.o. , [...] Sp. z o.o., [...] i [...] Sp. z o.o. oraz z posiadania udziałów w w/w spółkach. Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących sytuacji swojej finansowej w tym dokumentów dotyczących lokat, kont oraz kart kredytowych należących do osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, kopii umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat, kopii zawartych umów wynajmu mieszkań. Skarżący nie udzielił również żadnych wyjaśnień dotyczących dochodów uzyskiwanych z zasiadania w zarządzie [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] i [...] Sp. z o.o. oraz z posiadania udziałów w w/w spółkach, w których zgodnie z informacjami zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym skarżący jest członkiem zarządu. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Należy również wskazać na fakt, iż wnioskodawca posiada znaczny majątek. Oprócz domu skarżący posiada znaczny majątek w postaci 3 mieszkań, z których uzyskuje dochód z najmu. Fakt spłacania kredytów hipotecznych na zakup tych mieszkań, przy braku informacji dotyczących rzeczywistej sytuacji finansowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Zaciągnięcie tak dużych zobowiązań cywilnoprawnych świadczy bowiem o dużej zdolności kredytowej wnioskodawcy. Ponadto zaciągnięcie zobowiązań cywilnoprawnych i konieczność spłaty tych zobowiązań nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed obowiązkiem opłacenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.