IV SA/Po 13/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus UZSADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Kierownik [...] działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania odmówił [...] przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem pokrycie kosztów usługi ksero w kwocie 94,50 zł, książki w kwocie 12 zł, ozdobnego koszyka w kwocie 1,99 zł.. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 8 i 8a, art 14, 39, 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Organ wskazał, iż dnia [...] .02.2008 r. pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania Skarżącego, celem przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego i nikogo nie zastał w domu. Kolejny raz pracownik udał się do [...] 02.2008 r. i także go nie zastał w miejscu zamieszkania. Pan [...] nadal nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez uprawnień do zasiłku. Zamieszkuje w domku letniskowym, który jest ocieplony i otynkowany z zewnątrz. Domek jest zadbany i nie wymaga remontu. Wnioskodawca otrzymuje z [...] regularną pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 400 zł miesięcznie. Nadto odrębną decyzją z [...].03.2008 [...] otrzymał pomoc celową z przeznaczeniem na zakup leków, gipsu, żarówki, obuwia domowego,, pidżamy, napełnienia butli gazowej oraz woka- patelni. Organ przywołał treść wyroku NSA, który orzekł: " udzielana pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznawana w takiej wysokości, aby w pełni mogła zaspokoić zaistniałe potrzeby, gdyż nie pozwala na to ograniczoność środków, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej" Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją dnia [...] września 2008 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasiłki celowe są świadczeniami o charakterze nieobowiązkowym, a jego przyznanie zależy od uznania administracyjnego. Do oceny organu należy czy wnioskodawcy przyznać świadczenie, jaka będzie jego wysokość z uwzględnieniem warunków życiowych wnioskodawcy oraz możliwości finansowych. Pomoc udzielana przez organ pomocy społecznej ma charakter uzupełniający, organ nie może przejąć na siebie obowiązku pełnego utrzymania skarżącego. Odwołujący dzięki pomocy [...] ma zaspokojone podstawowe potrzeby bytowe. Skargę na powyższą decyzję, błędnie nazwaną odwołaniem, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] załączając m.in. artykuły prasowe, oraz kserokopię pism niezwiązanych z przedmiotową sprawą. Skarga nie zawiera uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 u. s. a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u. s. a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Podstawę materialno-prawną obu wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593- dalej ups). Ocena zasadności rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem osądu wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w ups, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w przepisie art. 2 ust. 1 ups. Zgodnie z tym przepisem pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z cytowanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Stosownie do art. 11 ust. 2 ups brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej lub odmowa zawarcia kontraktu socjalnego może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia Przedmiotem analizy w niniejszej sprawie jest odmowa przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ups, zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wynika z powołanych przepisów, przyznanie świadczenia zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę( wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2005 r., I SA / Wa 448/04, LEX nr 166677). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, ze uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 k. p. a. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ- działając w ramach uznania- winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Taka konstrukcja nie wyklucza możliwości odmowy przyznania świadczenia( wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 25/98, LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego precyzyjnego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia. Również przyznanie świadczenia w takiej, a nie innej wysokości, obliguje organ do podania uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia. Konieczność taka związana jest z jednej strony z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania ( art. 11 k.p.a.), z drugiej zaś z koniecznością umożliwienia Sądowi przeprowadzenia kontroli legalności. W przedmiotowej sprawie w toku postępowania wyjaśniającego organy ustaliły, że Skarżący, spełniający kryterium dochodowe, mieszka w altanie, ogrzewanej piecykiem na węgiel, tzw. " kozą". Altana jest domkiem ocieplonym, otynkowanym. Piecyk na węgiel jest sprawny. Domek jest zadbany i nie wymaga remontu. Posiada jeden pokój, aneks kuchenny, wc i stryszek, który skarżący zaadoptował dla celów mieszkalnych. Skarżący otrzymuje regularną pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 400 zł oraz pomoc w formie zasiłków celowych na inne niezbędne wydatki. Nadto odrębnymi decyzjami Skarżącemu została przyznana pomoc w formie zasiłków celowych. Wsparcie finansowe udzielane Skarżącemu jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe. Jest także zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w rozumieniu art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Art. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że "Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka." [...] otrzymał i otrzymuje od MOPR-u znaczną pomoc finansową, która pozwala mu na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka. Sąd zwraca uwagę na fakt, iż pomoc finansowa na remont domku w celu polepszenia standardu życia przekracza pojęcie :"niezbędnej potrzeby życiowej". W rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy przyznania zasiłku na wskazane we wnioskach cele była ocena sytuacji życiowej strony wnioskującej, ograniczone możliwości płatnicze Filii MOPR oraz systematyczne korzystanie przez skarżącego z pomocy społecznej. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji I instancji organ w sposób dostateczny wykazał, iż okoliczności te podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 §3 KPA, zawiera, bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Stwierdzić także należy, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust 1 ustawy o pomocy społecznej) przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 KPA, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus ja