IV SA/Po 130/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi M. D., A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowej Ż.". Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. działając w oparciu o przepisy art. 75 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udzielaniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej również jako : ustawa) oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1091 ze zm. – dalej jako: kpa) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowej Ż.". Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wyjaśnił, że nie zakończył sprawy rozstrzygnięciem merytorycznym z uwagi na wydany dnia 1 lipca 2011 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, o sygn. akt II SA/Po 482/11, którym - jak wyjaśniono - Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej K. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...]- planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów wsi W., Ż. i B.. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśniono, że plan, którego nieważność Sąd orzekł, umożliwiał realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych Ż.", natomiast obecnie brak jest przepisów prawa - aktów prawa miejscowego - określających warunki realizacji m. in. takich inwestycji na tym terenie. W konsekwencji, w ocenie organu I instancji, należało stwierdzić bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu przepisów art. 105 § 1 kpa i umorzyć postępowanie. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła F. P. Sp. z o.o podnosząc, iż organ naruszył przepisy art. 105 § 1 kpa bowiem - jak wyjaśniono - bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Ponieważ - jak zauważono w odwołaniu - przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie formułują dla wydania decyzji środowiskowej bezwzględnego warunku w postaci uprzedniego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to brak takiego planu nie stanowi przeszkody dla wydania przez Burmistrza K. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych Ż." w obrębie wsi W. i Ż.. Jak podkreślono - nie było więc podstaw do umorzenia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: Kolegium) po rozpatrzeniu sprawy uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wyjaśniło, że przepisy ustawy o o udzielaniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie formułują dla wydania decyzji środowiskowej bezwzględnego warunku w postaci uprzedniego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że przepis art. 80 ust. 2 ustawy stanowi, iż właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Kolegium podkreśliło, że jedynie w sytuacji gdy dla danego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi on odniesienie do decyzji środowiskowej i jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast - jak wyjaśniło Kolegium - w sytuacji braku planu miejscowego, inwestor może ubiegać się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. – dalej jako: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w myśl art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też - w ocenie Kolegium - wszczęte z wniosku strony postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stało się bezprzedmiotowe, jak błędnie przyjął to organ I instancji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli M. D. i A. D. zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 105 kpa przez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że postępowanie, które dotyczyło wydania decyzji środowiskowej jako warunku wydania pozwolenia na budowę nie stało się bezprzedmiotowe pomimo wyeliminowania z obrotu prawnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie art. 138 § 2 kpa przez wadliwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy - jak podkreślono - należało utrzymać w mocy prawidłową decyzję organu I instancji. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 105 § 1 K.P.A wiąże bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (vide postanowienie NSA z 7.06.2011r. I OSK 1458/10). W kontrolowanej sprawie organ I instancji i podobnie skarżący prezentują stanowisko, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie przepisów Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2008 nr 199 poz. 1227 ze zm.) dalej Inf. Środ., jest niedopuszczalne jeżeli dla terenu, na którym ma powstać planowana inwestycja nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania terenu – stąd zaistniały przedmiotowe przeszkody do prowadzenia postępowania w związku ze złożonym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pogląd ten jest wadliwy i świadczy o wadliwej interpretacji przepisów Ustawy z dnia 3. 10. 2008 o udostępnianiu informacji... jak i Ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U nr 80 poz. 717 ze zm.) dalej u.o.z.p. Jakkolwiek podstawowym instrumentem prawnym kształtowania przestrzeni jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego to w przypadku braku planu miejscowego funkcją aktu określającego sposób zagospodarowania i warunki zabudowy tereny, którego dotyczy zamierzona inwestycja przejmują decyzje administracyjne wydawane na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy u.o.z.p. Są to decyzje o warunkach zabudowy oraz decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Toteż właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie art. 80 ust. 2 zdanie 1 ustawy o Inf. Środ. z 3. 10. 2008 r. – o stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jeżeli planu dla danego terenu nie ma – jak to ma miejsce w kontrolowanej sprawie – do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dochodzi na podstawie art. 59 ustawy o Inf. Środ. z 3.10. 2008 r., art. 59 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z 3.10.2008 r. o Inf. Środ., przy czym ostatni z przytoczonych przepisów stanowi, że "wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Toteż zgodnie przyjmuje się w piśmiennictwie i judykaturze, że brak planu nie może być przyczyną odmowy wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazywano także na to, że nie ma również podstaw do ewentualnego zawieszenia postępowania w związku z pracami zmierzającymi do opracowania i uchwalenia planu miejscowego. Z tych samych powodów nie ma racji bytu umorzenie postępowania w przedmiocie żądania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie uzasadniony jest również zarzut skargi, że inwestor nie wystąpił o wydanie decyzji o warunki zabudowy i zagospodarowanie terenu. Żądanie ustalenia warunków zabudowy bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest przedwczesne, gdyż wynik postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko będzie oddziaływał na treść decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Toteż gdyby inwestor składał wcześniej wniosek o wydanie decyzji o warunki zabudowy postępowanie w tym zakresie należałoby zawiesić do czasu rozstrzygnięcia przez właściwe organy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 97 § 1 pkt 4 kpa). Z powyższych względów należało podzielić wywody rozstrzygnięcia II instancji, iż w kontrolowanej sprawie brak było przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.P.A. i skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 ) należało oddalić. mb