IV SA/Po 1318/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO lub organ II instancji), po rozpoznaniu odwołania Z. O., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013r. (dalej organ I instancji) odmawiającą przyznania Z. O. (dalej odwołująca się lub skarżąca) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką A. R.. Kolegium podniosło, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, powołując się na stan prawny obowiązujący w wyniku nowelizacji, na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2012 r., poz.1548) podniósł zgodnie z art. 17 ust. 1b tej ustawy (tj ustawy o świadczeniach rodzinnych dalej u.ś.r.), w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ ustalił, że wniosek odwołującej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął w dniu [...] stycznia 2013r., jej matka - A. R. legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności od dnia [...].11.2012r. (orzeczenie z dnia [...] stycznia 2013r.), daty niepełnosprawności nie da się ustalić, a pierwszy Z. O. sprawuje osobistą opiekę nad matką, która jest wdową, odwołująca się nie jest nigdzie zatrudniona i nie jest zarejestrowana jako bezrobotna. Decyzja organu I instancji z dni [...] lutego 2013r. odmawiająca Z. O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] stycznia 2013r. została uchylona decyzją SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] (k. [...] akt sądowych) z zaleceniem ustalenia kiedy powstała niepełnosprawność A. R.. Odwołująca dostarczyła orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej z dnia [...].07.1983r., z którego wynika, że nie można ustalić od kiedy niepełnosprawność powstała. Powołując się na powyższe przepisy organ I instancji podał, że niepełnosprawność A. R. datuje się od 1983 roku tj. od 57 roku życia. Tym samym świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o nowe przepisy nie przysługuje. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Z. O.. Zarzucając ,że odebrano jej prawa słusznie nabyte pozbawiając ją świadczenia pielęgnacyjnego przyznane decyzją organu I instancji z [...] lutego 2013r. na okres od [...] listopada do [...] grudnia 2012r. które to prawo powinno wygasnąć dopiero [...] czerwca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] w mocy, powołując jako podstawę art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1b u.ś.r. – a więc czas powstania niepełnosprawności A. R.. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Z. O., (dalej skarżąca) podnosząc, że organ poczynił błędne ustalenia, gdyż w rzeczywistości jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało dnia [...] listopada 2012r. i powinna je zachować do [...] czerwca 2013r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Wielenia o odmowie przyznania skarżącemy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2013 r., nr poz. 1456 ze zm.) oraz ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. nr 1548) – dalej jako "ustawa zmieniająca". W ocenie organu w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ w przypadku matki skarżącej data powstania jej niepełnosprawności nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia Wobec powyższego podstawą odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego było niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym miejscu wskazać należy, iż powyższy przepis był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł o niezgodności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawy do wznowienia postępowania określone są w przepisach art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.- dalej jako "Kpa") oraz art. 145a § 1 i art. 145b § 1 Kpa. Pośród okoliczności w nich wymienionych zwrócić należy uwagę na art. 145a § 1 Kpa, który stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ wyżej wskazanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 Ppsa orzekł jak w sentencji. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien, uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, rozważyć czy skarżącemu przysługiwało wnioskowane świadczenie.