IV SA/Po 132/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-05-16
Skład orzekający: Anna Jarosz, Donata Starosta, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej na dyrektora placówki oświatowej, zamiast na jej właściciela lub zarządcę, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna nakładająca obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej powinna być skierowana do właściciela, zarządcy lub użytkownika budynku, a nie bezpośrednio do dyrektora placówki, który nie jest stroną postępowania w tym zakresie. Niemniej jednak, jeśli organ II instancji uchylił wadliwą decyzję i wydał nową, prawidłowo wskazując podmiot zobowiązany, a nałożone obowiązki są uzasadnione przepisami prawa i stanem faktycznym, skarga na taką decyzję powinna zostać oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która uchyliła decyzję Komendanta Powiatowego nakładającą na dyrektora placówki obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej i nałożyła te obowiązki ponownie, prawidłowo wskazując jako zobowiązany podmiot Zespół Szkolno-Przedszkolny. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, błędne pomiary oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej, kwestionując zasadność nałożonych obowiązków, zwłaszcza w kontekście wieku budynku i jego wcześniejszych kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Zespołu Szkolno-Przedszkolnego na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta /spr./ WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego z oddziałem integracyjnym w R. - działający przez Dyrektora E. N. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] listopada [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2012 r.) Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W. (dalej Komendant PSP) działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. 2009 r., nr 12, poz. 68 ze zm., dalej upsp) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa), w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe opisanymi w protokole czynności kontrolno-rozpoznawczych w dniu 25 września 2012 r. przeprowadzonych przez kpt. A. M. - st. specjalistę Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w W. w Zespole Szkolno- Przedszkolnym z oddziałem integracyjnym w R., ul. S. [...],[...] P. (dalej Zespół Szkolno-Przedszkolny), nakazał aby dyrektor w/w placówki wykonał w ustalonym terminie niżej wymienione obowiązki:
1. Klatkę schodową w budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego obudować i zamknąć
drzwiami oraz wyposażyć w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do
usuwania dymu. Podstawa prawna:
§ 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. 2010 r., nr 109, poz. 719, dalej rozporządzenie z 2010 r.).
§ 16 ust. 3 rozporządzenia z 2010 r.,
§ 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.).
§ 245 pkt 1 rozporządzenia jak powyżej.
2. Wyposażyć budynek Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w awaryjne oświetlenie
ewakuacyjne na drogach ewakuacyjnych. Podstawa prawna:
§ 16 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia z 2010 r.,
§ 16 ust. 3 rozporządzenia z 2010 r.,
207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.,
§ 258 ust 1 rozporządzenia z 2002 r.
3. Wyposażyć budynek Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w hydranty DN25 z wężem
półsztywnym w ilości pozwalającej na objęcie nimi całej powierzchni chronionego
budynku. Podstawa prawna:
- § 19 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia z 2010 r.
4. W budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego dostosować długość dojścia ewakuacyjnego do wartości wynoszącej przy jednym dojściu nie więcej jak 10 m.
Podstawa prawna:
- §16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2010 r.,
- § 16 ust. 3 rozporządzenia z 2010 r.,
- § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.,
- § 256 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r.
5. Usunąć lub dostosować do wymaganego stopnia palności (trudno zapalne lub niezapalne) łatwopalne elementy w postaci wykładzin zastosowanych w pomieszczeniach oraz na korytarzach stanowiących drogi ewakuacyjne budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Podstawa prawna:
§ 16 ust. 2 pkt 3a rozporządzenia z 2010 r.,
§ 16 ust. 3 rozporządzenia z 2010 r.,
§ 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.,
§ 258 ust 1 rozporządzenia z 2002 r.,.
§ 258 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.
6. Dokonać aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego wobec Zespołu Szkolno-
Przedszkolnego.
- §6 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r.,
- § 6 ust. 7 rozporządzenia z 2010 r.
7. Usunąć z nieużytkowej części poddasza budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego materiały palne. Podstawa prawna:
- § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 2010 r.,
Termin wykonania obowiązków o których mowa w pkt 1-5 określony został na 28 lutego 2013 r., z kolei obowiązków określonych w pkt 6-7 na 30 grudnia 2012 r.
Na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. nakazany obowiązek może być spełniony w sposób inny niż podany w przedmiotowym rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie.
W uzasadnieniu Komendant PSP wskazał, że podczas przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono nieprzestrzeganie przepisów przeciwpożarowych polegających na braku urządzeń oddymiających na klatce schodowej, co stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi przebywających w budynku. W sytuacji pożaru powyższa sytuacja może spowodować, że droga ewakuacyjna z budynku zostanie zadymiona w sposób uniemożliwiający bezpieczne opuszczenie budynku przez jego użytkowników. Brak hydrantów wewnętrznych umożliwiających dotarcie prądem wody do każdego z pomieszczeń w budynku w przypadku powstania pożaru może uniemożliwić podjęcie skutecznych działań gaśniczych w pierwszych minutach powstania pożaru, tym samym przyczyniając się do łatwego i szybkiego rozprzestrzenienia się pożaru w budynku. Brak awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego w budynku w sytuacji pożaru może przyczynić się do utrudnienia lub uniemożliwienia bezpiecznego opuszczenia powyższego budynku przez jego użytkowników. Powyższa sytuacja stanowi przesłankę powodującą zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi przebywających w budynku. Brak wykonania elementów wystroju wnętrza z materiałów co najmniej trudno zapalnych, jak wykładziny podłogowe w pomieszczeniach oraz na drogach ewakuacyjnych może w sytuacji pożaru przyczynić się do łatwego i szybkiego rozprzestrzeniania się ognia uniemożliwiając bezpieczne opuszczenie pomieszczeń przez jego użytkowników. Powyższa sytuacja stanowi przesłankę powodującą zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi przebywających w budynku. Przekroczenie długości dojść ewakuacyjnych w budynku z wymaganych 10 m przy jednym dojściu do 21 m jakie stwierdzono względem pomieszczeń znajdujących się na ostatniej kondygnacji stanowi podstawę do uznania powyższego budynku za zagrażający życiu i zdrowiu ludzi. Obecna długość drogi ewakuacyjnej nie gwarantuje bezpiecznej możliwości opuszczenia budynku szczególnie z obszarów najdalej oddalonych od wyjścia, co w sytuacji zadymienia i pożaru może przyczynić się do uniemożliwienia bezpiecznego opuszczenia budynku przez ich użytkowników. Brak naturalnej treści instrukcji bezpieczeństwa pożarowego może spowodować nieznajomość zagrożeń mogących wystąpić na terenie obiektu oraz zasad zapobiegania, zasad użycia podręcznego sprzętu gaśniczego, zasad ewakuacji i współdziałania z jednostkami straży pożarnej oraz zasad postępowania w przypadku powstania pożaru. Składowanie materiałów palnych na nieużytkowym poddaszu może przyczynić się do łatwego i szybkiego rozprzestrzenienia się pożaru w przestrzeni poddachowej budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione przez p.o. Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego (dalej odwołujący), który wniósł o uchylenie decyzji z dnia 8 października 2012 r. w pkt 1-6. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił nieprawidłowe zastosowanie §207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. oraz naruszenie art. 107 §1 oraz §3 kpa przez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, na jakich faktach i w jaki sposób zostały określone konkretne zagrożenia.
Zdaniem odwołującego, §207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. nie ma zastosowania do budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Przywołane rozporządzenie dotyczy budynków, które są w fazie nadbudowy, rozbudowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania.
W decyzji z dnia 8 października 2012 r. nie wskazano, z jaką "ilością dymu", oraz z jakimi warunkami mamy do czynienia w tym przypadku i w jaki sposób potencjalne zagrożenie zostało określone. Zgodnie z kontrolą przeprowadzoną 3 sierpnia 2004 r. i wydaną decyzją Komendanta PSP z dnia 9 lutego 2004 r., nie stwierdzono żadnych uchybień ani też zagrożenia życia. Stan prawny i faktyczny w czasie kiedy była przeprowadzona kontrola w roku 2004 nie uległ zmianie w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Przedmiotowy budynek nie zmienił swojego przeznaczenia i wówczas nie stwierdzono zagrożenia życia związanego z zadymieniem dróg ewakuacyjnych.
W zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, do jakiej strefy zagrożenia ludzi został zaliczony kontrolowany budynek. Jedynym dokumentem regulującym status budynku pod względem p.poż. jest instrukcja bezpieczeństwa pożarowego którą zgodnie z pkt 6) decyzji należy zaktualizować. W decyzji ograniczono się jedynie do wskazania podstawy prawnej, lecz nie wyjaśniono stronie zastosowania podstawy prawnej, tym bardziej, że podczas kontroli przeprowadzonej w roku 2004 nie stwierdzono zagrożenia dla ludzi, pomimo że przedmiotowego oświetlenia nie było.
Odwołująca podkreśliła, że budynek zespołu szkolno-przedszkolnego został wyposażony w podręczny sprzęt gaśniczy.
W decyzji z dnia 8 października 2012 r. nie określono sposobu dokonania pomiaru długości dojścia ewakuacyjnego, został określony tylko kierunek i ostateczna długość dojścia. Pomiary dokonane były przy pomocy dalmierza, biorąc pod uwagę, że droga ewakuacyjna prowadzi przez klatkę schodową a dokonany pomiar został dokonany odcinkowo, wynik ostateczny jest nieprecyzyjny.
Formułując obowiązek usunięcia łatwopalnych elementów w postaci wykładzin Komendant PSP nie określił, o jakie wykładziny chodzi. W budynku znajdują się wykładziny PVC, podłoga drewniana, płytki ceramiczne i tym samym strona nie ma wskazówki co i w jakim zakresie należy usunąć lub dostosować. Budynek jest 100-letni, a wyposażenie nie nowe. Brak dokumentów nie stanowi o tym, że "wykładziny" nie spełniają wymaganych parametrów. Brak dokumentów nie jest zebraniem ostatecznych dowodów stwierdzających nieprzydatność określonych materiałów.
Zdaniem odwołującego, Komendant PSP nie wyjaśnił również, w jakim zakresie powinna zostać zaktualizowana instrukcja bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], znak [...] (dalej decyzja z dnia [...] listopada 2012 r.) Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej Komendant WPSP albo organ II instancji) działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa, w pkt 1 uchylił decyzję z dnia 8 października 2012 r. w całości, nakazując w pkt 2 Zespołowi Szkolno-Przedszkolnemu wykonanie następujących obowiązków:
- Klatkę schodową w budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego obudować i zamknąć drzwiami oraz wyposażyć w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu w terminie do 31 marca 2013 r. Podstawa prawna:
§ 16 ust.2 pkt 5 rozporządzenia z 2010 roku,
§ 245 pkt 1 rozporządzenia z 2002 roku,
- Wyposażyć budynek Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w awaryjne oświetlenie ewakuacyjne na drogach ewakuacyjnych w terminie do 31 marca 2013 r. Podstawa prawna:
§ 16 ust.2 pkt 6 rozporządzenia z 2010 r.,
§ 181 ust.3 pkt 2 lit. c rozporządzenia z 2002 r.
- Wyposażyć budynek Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w hydranty DN25
z wężem półsztywnym w ilości pozwalającej na objęcie nimi całej
powierzchni chronionego budynku w terminie do 31 marca 2013 r. Podstawa prawna:
§ 19 ust.1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z 2010 r.,
- W budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego dostosować długość dojścia
ewakuacyjnego do wartości wynoszącej przy jednym dojściu - nie więcej jak
10 m w terminie do 31 marca 2013 r. Podstawa prawna:
§ 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2010 r.
§ 256 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r.
- Usunąć lub dostosować do wymaganego stopnia palności (trudnozapalne lub niezapalne) łatwopalne elementy w postaci wykładzin zastosowanych w pomieszczeniach oraz na korytarzach stanowiących drogi ewakuacyjne budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w terminie do 31 marca 2013 r. Podstawa prawna:
§ 16 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia z 2010 r.,
§ 258 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r.,
- Dokonać aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego wobec Zespołu
Szkolno-Przedszkolnego w terminie do 18 stycznia 2013 r. Podstawa prawna:
§ 6 ust.1 i 7 rozporządzenia z 2010 r.,
- Usunąć z nieużytkowej części poddasza budynku Zespołu Szkolno-
Przedszkolnego materiały palne w terminie do 31 grudnia 2012 r. Podstawa prawna:
§4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 2010 r.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że decyzja z dnia 8 października 2012 r. nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, zawiera natomiast wadę formalną. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm., dalej uop), podmiotem zobowiązanym do realizacji obowiązków określonych w decyzji jest właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu budowlanego lub terenu. W niniejszej sprawie jest nim Zespół Szkolno-Przedszkolny. Skierowanie decyzji wprost do Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego i oznaczenie go jako strony postępowania oraz nałożenie na niego określonych nakazów i zakazów jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Organ ten zwrócił uwagę, że zgodnie z informacjami zawartymi w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 25 września 2012 r. przedmiotowy budynek przekształcono ze Szkoły Podstawowej na Zespół Szkolno-Przedszkolny. W budynku, w którym dotychczas przebywały dzieci w wieku od 6 lat obecnie przebywają również dzieci w wieku od 4 lat poddawane opiece przedszkolnej. Zgodnie z protokołem z czynności kontrolno-rozpoznawczych jest to 34 uczniów szkoły podstawowej oraz 27 przedszkolaków. Użytkowanie budynku jako przedszkola kwalifikuje ten budynek zgodnie z § 209 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. jako budynek kategorii zagrożenia życia ZL II. Natomiast wspomniana definicja zawarta §2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia z 2010 r. ma charakter jedynie informacyjny, gdyż zgodnie z § 245 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2002 r. w budynkach niskich zawierających strefę pożarową ZL II należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Ponadto zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia z 2010 r. użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi na skutek niezabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określony. Brak zabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych ma szczególne znaczenia w budynkach zawierających strefy pożarowe ZL II czyli przeznaczonych przede wszystkim do użytku osób o ograniczonej zdolności poruszania się (a takimi są dzieci w wieku przedszkolnym), gdyż zadymienie dróg ewakuacyjnych jest jednym z podstawowych czynników utrudniających a nawet uniemożliwiających skuteczną ewakuację.
W protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych wskazano w sposób precyzyjny, że budynek kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL II + ZL III, natomiast zapisy zawarte w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego nie są w żaden sposób wiążące dla organów PSP. Zmiana obowiązków ciążących na Zespole Szkolno-Przedszkolnym nastąpiła w 2007 roku, w momencie przekształcenia przedmiotowego budynku ze Szkoły Podstawowej na Zespół Szkolno-Przedszkolny.
Obowiązek wyposażenia w hydranty 25 każdej kondygnacji budynku innego niż tymczasowy, niskiego, w strefie pożarowej o powierzchni przekraczającej 200 m2, zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL II wynika natomiast z § 19 ust 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia z 2010 roku i zostało to wyszczególnione w uzasadnieniu prawnym do pkt 3 zaskarżonej decyzji.
Analizując protokół z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia [...] września 2012 r. należy stwierdzić, że protokół ten został podpisany bez uwag przez wnoszącą odwołanie p.o. dyrektora E. N., która uczestniczyła w czynnościach kontrolno-rozpoznawczych, a tym samym metoda pomiaru długości dojścia ewakuacyjnego oraz wynik pomiaru był Jej znany i nie wnosiła do niej zastrzeżeń podpisując protokół.
W opinii organu II instancji, nakaz usunięcia wykładzin dotyczy wszystkich wykładzin, które nie spełniają parametru trudnozapalności lub niepalności. W przypadku materiałów budowlanych, które nie są wykonane z materiałów niepalnych (takich jak np. płytki ceramiczne) obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów spoczywa na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku budynku.
Zdaniem organu II instancji, w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych określono w sposób precyzyjny zakres braków w dokumentacji graficznej instrukcji bezpieczeństwa pożarowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia [...] grudnia 2012 r. Zespół Szkolno-Przedszkolny (dalej skarżący) zaskarżył decyzję z dnia 29 listopada 2012 r. zarzucając naruszenie:
1) art. 107 §1 i 3 kpa przez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,
2) art. 7 kpa przez niewyjaśnienie:
a) czy klatka schodowa stanowi drogę ewakuacyjną, skoro prowadzi na poddasze, na którym nie ma pomieszczeń dla dzieci przedszkolnych, a podczas wcześniejszych kontroli nie stanowiła zagrożenia mimo istnienia tam lekcyjnej sali szkolnej i pomieszczenia dyrektora szkoły,
b) nieprawidłowy pomiar długości dojścia ewakuacyjnego,
c) nie wyjaśnienie i nie wskazanie, w jaki sposób pomiar był dokonany, z treści protokołu z dnia 25 września 2012 r. w punkcie 17 wynika jedynie, że długość dojścia ewakuacyjnego przy jednym dojściu z najdalszego miejsca na ostatniej kondygnacji wynosi 21 m,
d) nie wyjaśnienie, czy faktycznie istniejący budynek zagraża życiu ludzi w związku z brakiem obudowanej i zamkniętej klatki schodowej oraz brakiem na klatce urządzeń zapobiegających zadymieniu, skoro jest to klatka schodowa na poddasze, nieprzeznaczone do korzystania przez dzieci przedszkolne. Dzieci przedszkolne przebywają tylko na kondygnacji parteru a dzieci szkolne zawsze korzystały z salki na poddaszu i do tej pory korzystały z tej samej klatki schodowej, która nie budziła zastrzeżeń organu kontrolującego Straży Pożarnej. Klatka schodowa nie zmieniła swojej funkcji i przeznaczenia,
e) nie wyjaśnienie, czy faktycznie istniejący budynek zagraża życiu ludzi w związku z brakiem awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego na drogach ewakuacyjnych, skoro układ klas w całym budynku pozostał niezmieniony,
f) sprzeczność ustaleń pomiędzy protokołem z dnia 25 września 2012 r. będącym podstawą do wydania zaskarżonej decyzji i protokołem z dnia 3 lutego 2004 r. w zakresie dróg ewakuacyjnych, w szczególności w zakresie długości dojścia ewakuacyjnego, które w roku 2004 było zgodne z przepisami a w 2012 roku okazało się być niezgodne z przepisami, pomimo że przepisy dotyczące warunków technicznych w tym zakresie nie zmieniły się ani też w budynku nie przeprowadzano żadnych prac, a także co do zapewnienia bezpieczeństwa w zakresie zaopatrzenia wodnego z sieci hydrantowej - hydranty stojące DN 80 w jednym protokole ustalono odległość 30 m a w drugim odległość 40 m. co podważa wiarygodność pomiarów dokonywanych przez kontrolującego,
3) § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. w związku z § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2010 r. przez nie wyjaśnienie, czy faktycznie została spełniona przesłanka - zagrożenie życia, o której mowa w § 207 ust. 2 rozporządzenia, która nakazuje stosować to rozporządzenie do istniejącego budynku.
Ponadto nieuzasadnione przyjęcie, że brak hydrantów wewnętrznych powoduje, że budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, co nie wynika z treści §16 rozporządzenia z 2010 r. w związku z § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. i tym samym nakaz zawarły w punkcie 2 tiret 3 decyzji organu drugiej instancji nie powinien mieć zastosowania do budynku wybudowanego w 1910 roku.
4) art. 9 kpa przez nie wskazanie skarżącemu możliwości rozwiązań równoważnych, które eliminowałyby ewentualne zagrożenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 4-8 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], organ II instancji wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do każdego ze sformułowanych zarzutów i uznając ich niezasadność (k. 10-14 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzające jej wydanie czynności procesowe organów obu instancji na podstawie których na skarżącego nałożone zostały obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne przyjęte przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Sąd miał na uwadze, że organ II instancji nałożył na skarżącego tożsame obowiązki jak w decyzji z dnia [...] października 2012 r., które zostały nałożone na Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a, obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywają na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu, którym w rozpoznawanej sprawie był Zespół Szkolno-Przedszkolny.
Materialnoprawną podstawę nałożonych obowiązków stanowił art. 26 ust. 1 pkt 1 uPSP zgodnie z którym komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Powyższy przepis reguluje kompetencje komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej przysługujące jemu w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Uprawnienia wynikające z tego przepisu stanowią uszczegółowienie zawartego w art. 1 ust. 2 uPSP katalogu zadań Państwowej Straży Pożarnej, do którego zaliczone zostało m.in. rozpoznawanie zagrożeń pożarowych oraz innych miejscowych zagrożeń. Z art. 23 ust. 1 uPSP wynika nadto, że w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania działań ratowniczych, Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności rozpoznawczo-kontrolne oraz ćwiczenia. Stosownie do art. 23 ust. 13 uPSP, z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół, który podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji ustaliły, że będący przedmiotem kontroli budynek w 2007 r. przekształcony został ze Szkoły Podstawowej w Zespół Szkolno-Przedszkolny, do którego uczęszcza [...] uczniów szkoły podstawowej i [...] przedszkolaków. Jak zauważył organ II instancji, użytkowanie budynku jako przedszkola zakwalifikowało budynek zgodnie z §209 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. jako budynek zagrożenia życia ZLII. Pociągnęło to za sobą konieczność zastosowania dalej idących środków ochrony przeciwpożarowej, uwzględniającej użytkowanie budynku przez osoby o ograniczonej zdolności poruszania się, jakimi niewątpliwie są dzieci w wieku przedszkolnym. Środki te nie były brane pod uwagę podczas kontroli odbywającej się przed przekształceniem szkoły w Zespół Szkolno-Przedszkolny.
Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów, w ocenie Sądu nie zasługiwały one na uwzględnienie. Zarówno w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., jak i w odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], organ II instancji w wyczerpujący sposób wyjaśnił zasadność nałożenia każdego z obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, odnosząc się do wszystkich sformułowanych przez skarżącego wniosków i zarzutów. Skarżącemu zapewniony został czynny udział w toczącym się postępowaniu. Organ II instancji podkreślił również, że spełnienie wymagań co do warunków technicznych i ochrony przeciwpożarowej możliwe jest poprzez wskazanie przez właściciela obiektu takich rozwiązań, które zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Z tego względu za niezasadny należało uznać również zarzut braku wskazania skarżącemu możliwości rozwiązań równoważnych, które eliminowałyby ewentualne zagrożenia.
Poddając analizie zgodności z prawem nałożenienia na skarżącego poszczególnych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w odniesieniu do obudowania klatki schodowej, zamknięcia jej drzwiami oraz wyposażenia w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, obowiązek ten wynika z §16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia z 2010 r. oraz z §245 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. Organ II instancji wyjaśnił przy tym w sposób przekonujący, że brak obudowania klatki schodowej oraz zabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych jest jednym z czynników utrudniających prowadzenie akcji ewakuacyjnej. Decydującego znaczenia nie ma w tym zakresie okoliczność, że dzieci przedszkolne nie korzystają z klatki schodowej na poddasze, skoro kontrolowany budynek stanowi jedną strefę pożarową.
Konieczność wyposażenia budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w awaryjne oświetlenie ewakuacyjne wynika z §16 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia z 2010 r. oraz z §181 ust. 3 pkt 2 lit. c rozporządzenia z 2002 r. Nałożenie powyższego obowiązku zostało podyktowane zmianą funkcji realizowanych w kontrolowanym budynku ze szkolnych na szkolno-przedszkolne.
Obowiązek wyposażenia w hydranty DN25 z wężem półsztywnym w ilości pozwalającej na objęcie nimi całej powierzchni chronionego budynku wynika wprost z §19 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z 2010 r. Z kolei o dostosowaniu długości dojścia ewakuacyjnego do wartości wynoszącej przy jednym dojściu nie więcej jak 10 m wynika z §16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2010 r. oraz z §256 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. Skarżący nie wskazał przy tym w przekonujący sposób braku prawidłowego obliczenia długości dróg ewakuacyjnych, nie zgłaszając w tym zakresie uwag do protokołu z dnia 25 września 2012 r., ani też nie przedstawiając własnych obliczeń w tym zakresie. Z kolei w odpowiedzi na skargę organ II instancji zauważył, że podczas kontroli odbywającej się w 2004 r. przedmiotowy budynek zakwalifikowany był do innej kategorii zagrożenia i dlatego nie stwierdzono wówczas nieprawidłowości co do długości dojścia ewakuacyjnego.
Kolejnym obowiązkiem nałożonym w decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. jest konieczność usunięcia lub dostosowania do wymaganego stopnia palności łatwopalnych elementów w postaci wykładzin zastosowanych w pomieszczeniach oraz na korytarzach stanowiących drogi ewakuacyjne. Obowiązek ten wynika z §16 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia z 2010 r. oraz §258 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r. Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że obowiązek ten dotyczy wszystkich wykładzin nie spełniających wymaganych parametrów trudnozapalności i niepalności.
Obowiązek dokonania przez skarżącego aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego wynika z §6 ust. 1 i 7 rozporządzenia z 2010 r. Zakres braków w powyżej wskazanej dokumentacji określony został w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia [...] września 2012 r. Na podstawie §4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 2010 r., na skarżącego nałożony został również obowiązek usunięcia z nieużytkowej części poddasza kontrolowanego budynku materiałów palnych.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko zgodnie z którym przedstawione powyżej akty prawne znajdują zastosowanie do budynku, który został wybudowany zanim weszły one w życie. Zasady właściwego użytkowania obiektów budowlanych muszą być dostosowane do wymagań zmieniających się warunków zewnętrznych, m.in. związanych z takimi czynnikami, jak zmiana proporcji przestrzeni zabudowanych w stosunku do istniejącej infrastruktury, w tym istniejących instalacji wodociągowych, będących ciągle podstawą zapewnienia ochrony przeciwpożarowej. Ustawodawca musi mieć w tej sytuacji swobodę w dostosowaniu ochrony przeciwpożarowej także istniejących budynków do postępów w nauce (nowe, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej), czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami (wzrost zaludnienia, zagęszczenie zabudowy). Istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami dawnego prawa, ale jest użytkowany pod rządami obecnie obowiązującej regulacji prawnej jest sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowej ustawy (wyrok NSA z dnia 20.0-3.2013 r., sygn. akt II OSK 2623/11, baza orzeczeń NSA). Podkreślenie przez skarżącą, że budynek Zespołu Szkolno-Przedszkolnego wybudowany został w 1910 r. nie mogło mieć znaczenia z punktu widzenia zasadności nałożenia na skarżącego obowiązków wynikających z obecnie obowiązujących przepisów o ochronie przeciwpożarowej. Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowym budynku uczą się dzieci nie tylko w wielu przedszkolnym ale jak wskazał na rozprawie pełnomocnik osoby niepełnosprawne.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło